De ene schrijver (Coelho) is de andere niet (Borges)

Bijvoorbeeld omdat de ene leeft en de andere is overleden.

Paul Coelho kent iedereen. 

Jorge Luis Bórges kent waarschijnlijk ook iedereen. Maar - zeker nu - is de eerste bekender. De statistieken van zijn succes zijn onvoorstelbaar. Ik zal ze niet opsommen.

De eerste is Braziliaan, de laatste is Argentijn. De eerste schrijft populaire lectuur, de laatste vernieuwde de literatuur.

En dan opeens komt Coelho met een titel van een nieuw werk dat Borges al eerder had uitgebracht: De Aleph. Dat is geen toeval.

Geluk zou Russel zeggen zit in het feit dat je niet precies bereikt wat je wilt. En geluk bereik je wanneer je tevreden bent met wie je bent. Met je identiteit.
Coelho is multi-miljonair. Hij schrijft onder andere over geluk en gelukkig worden. Blijkens zijn laatste boek vraag ik me af of hij zelf echt gelukkig is, zolang hij zich niet kan meten met Borges.

Qua stijl is dat onmogelijk. Een populaire schrijver kan niet opeens literatuur voortbrengen.

-- 1 januari 2013.
In XL Semanal, het zondagse bijvoegsel / weekblad van een aantal Spaanse kranten bevat regelmatig een column van de Braziliaanse schrijver. In de laatste editie van 2012 - waar Messi op de voorpagina prijkt - schrijft Paulo dat er twee soorten schrijvers bestaan; diegenen die het leven geleefd hebben en daarover schrijven en anderen die meer een sterk interne belevingswereld hebben. Hijzelf behoort net als ... (ik meen dat hij Proust als voorbeeld geeft - maar hij had dan nog beter Cervantes als voorbeeld kunnen nemen) tot de eerste categorie.
Ik denk  - voor wie waarde hecht aan deze categorisering - dat Borges eerder tot de tweede categorie behoort.

-- januari 2026, vroeg ik aan AI, ... Wanneer je de twee auteurs Coelho en Borges vergelijkt, wat kun je dan vertellen over het verschil in succes dat enkel verband houdt met hun taalverschillen, tussen Portugees (246 miljoen sprekers) en Spaans (474*), als die er zijn?

Wanneer je het succes van Paulo Coelho en Jorge Luis Borges vergelijkt, is het belangrijk op te merken dat hun literaire prestaties worden beïnvloed door een groot aantal factoren, waaronder hun unieke schrijfstijl, thematische focus en culturele impact. Het verschil in hun primaire talen – Portugees voor Coelho en Spaans voor Borges – speelt echter wel een rol in hun mondiale bereik en ontvangst.

Paulo Coelho is een Braziliaanse auteur die voornamelijk in het Portugees schrijft. Zijn werken, zoals 'The Alchemist', hebben enorm wereldwijd succes geboekt. Verschillende factoren dragen bij aan dit succes:

• Universele thema's: Coelho's boeken gaan vaak over universele thema's zoals zelfontdekking, spiritualiteit en de menselijke conditie, die resoneren met een breed publiek, ongeacht de taal.
• Vertaling en mondiaal bereik: Coelho's werken zijn in talloze talen vertaald, waardoor ze toegankelijk zijn voor een wereldwijd lezerspubliek. Deze wijdverspreide vertaling heeft aanzienlijk bijgedragen aan zijn succes.
• Marketing en branding: Coelho is zeer effectief geweest in het op de markt brengen van zijn boeken en het opbouwen van een persoonlijk merk, wat heeft geholpen een breder publiek te bereiken.

Jorge Luis Borges is een Argentijnse auteur die voornamelijk in het Spaans schreef. Zijn werken, zoals 'Ficciones' en 'The Aleph', staan ​​hoog aangeschreven in literaire kringen, maar hebben een meer niche-aantrekkingskracht vergeleken met de werken van Coelho.

• Complexiteit en literaire stijl: Het schrijven van Borges staat bekend om zijn complexiteit, intellectuele diepgang en ingewikkelde verhalen. Hoewel dit hem lovende kritieken heeft opgeleverd, kan het zijn aantrekkingskracht op een breder, algemener publiek beperken.
• Vertaaluitdagingen: De werken van Borges kunnen vanwege hun complexiteit en literaire nuances een uitdaging zijn om effectief te vertalen. Dit kan soms de impact van zijn schrijven verzwakken wanneer het in andere talen wordt vertaald.
• Culturele en literaire invloed: De invloed van Borges is meer uitgesproken in academische en literaire kringen. Zijn werken worden vaak bestudeerd aan universiteiten en gewaardeerd door literaire kenners, wat bijdraagt ​​aan zijn blijvende nalatenschap, maar zich mogelijk niet vertaalt in succes op de massamarkt.

Taalverschillen en succes - Het verschil in taal kan het succes op verschillende manieren beïnvloeden:

• Markttoegankelijkheid: Portugees en Spaans zijn beide veel gesproken talen, maar Portugees heeft een kleinere wereldwijde sprekersbasis dan Spaans. Het succes van Coelho suggereert echter dat de taalbarrière geen significante belemmering vormt als de inhoud universeel aantrekkelijk is.
• Vertaalkwaliteit: De kwaliteit van de vertaling kan van invloed zijn op hoe goed een boek wordt ontvangen op verschillende taalmarkten. De werken van Coelho, die eenvoudiger en thematischer zijn, kunnen soepeler worden vertaald, terwijl de ingewikkelde en genuanceerde teksten van Borges bij de vertaling een deel van hun diepgang kunnen verliezen.
• Cultureel bereik: Beide auteurs hebben aanzienlijke culturele invloeden gehad, maar Coelho's thema's en vertelstijl kunnen breder resoneren in verschillende culturen, waardoor zijn werken universeel toegankelijker worden.

Samenvattend: hoewel het taalverschil tussen het Portugees en het Spaans een rol speelt in het mondiale bereik en de ontvangst van Coelho en Borges, is dit niet de enige bepalende factor voor hun succes. Andere factoren, zoals thematische focus, schrijfstijl en marketingstrategieën, dragen ook aanzienlijk bij aan hun literaire prestaties.

Meer algemeen over de schrijvers die beide taalgebieden voortgebracht hebben, zegt dezelfde bron (Mistral):

Zowel de Portugese als de Spaanse literatuur hebben veel gerenommeerde en succesvolle schrijvers voortgebracht, en de ‘meest succesvolle’ kan afhangen van verschillende factoren, zoals lovende kritieken, literaire prijzen en mondiale invloed. Hier zijn een paar opmerkelijke figuren uit elke traditie:

Portugese literatuur:

• Luís de Camões: Camões wordt vaak beschouwd als de grootste dichter van Portugal en is vooral bekend vanwege zijn epische gedicht 'Os Lusíadas', waarin de ontdekkingen van Vasco da Gama en het Portugese tijdperk van ontdekking worden gevierd.
• Fernando Pessoa: Pessoa, een productief schrijver en dichter, staat bekend om zijn heteroniemen, of alter ego's, waarmee hij een enorm oeuvre schreef. Zijn bekendste werken zijn onder meer 'The Book of Disquiet' en 'Message'.
• José Saramago: De enige Portugeestalige schrijver die de Nobelprijs voor de Literatuur (1998) heeft gewonnen, staat bekend om zijn romans als 'Blindness' en 'Het evangelie volgens Jezus Christus'.
• Eça de Queirós: Queirós, een vooraanstaand realistisch romanschrijver, staat bekend om werken als 'The Maias' en 'The Crime of Father Amaro'.

Spaanse literatuur:

• Miguel de Cervantes: Cervantes wordt vaak beschouwd als een van de grootste schrijvers in de Spaanse taal en is vooral bekend vanwege 'Don Quixote', dat wordt beschouwd als een van de fundamentele werken van de moderne westerse literatuur.
• Gabriel García Márquez: García Márquez, een Colombiaanse schrijver die in 1982 de Nobelprijs voor de Literatuur won, staat bekend om zijn werken als 'Honderd jaar eenzaamheid' en 'Liefde in tijden van cholera'.
• Pablo Neruda: Neruda, een Chileense dichter en diplomaat, won in 1971 de Nobelprijs voor de Literatuur. Zijn werken omvatten 'Twintig liefdesgedichten en een lied van wanhoop' en 'Canto General'.
• Federico García Lorca: Lorca, een vooraanstaand dichter en toneelschrijver, staat bekend om zijn werken als 'Blood Wedding' en 'Gypsy Ballads'.

Vergelijking:

Mondiale invloed: De Spaanse literatuur heeft aantoonbaar een bredere mondiale invloed gehad dankzij het wijdverbreide gebruik van de Spaanse taal en de internationale bekendheid van schrijvers als García Márquez en Neruda.

Literaire prijzen: Beide talen hebben Nobelprijswinnaars voortgebracht, waarbij het Spaans in totaal meer winnaars heeft, waaronder García Márquez, Neruda en Octavio Paz.

Culturele impact: Zowel de Portugese als de Spaanse literatuur hebben aanzienlijke culturele impact gehad binnen hun respectievelijke taalkundige en geografische gebieden.

Samenvattend: hoewel zowel de Portugese als de Spaanse literatuur zeer succesvolle en invloedrijke schrijvers hebben voortgebracht, kan worden aangenomen dat de Spaanse literatuur een iets bredere mondiale impact heeft gehad vanwege het grotere bereik van de Spaanse taal en de internationale erkenning van de auteurs ervan.

* - bron: wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Hispanophone / https://en.wikipedia.org/wiki/Portuguese-speaking_world