Zomergasten - een biografisch overzicht
Zomergasten kan ik niet zien, maar daarvoor in de plaats heb ik wel wat gegevens op een rijtje gezet. In een eerste verdere kennismaking. Dit projectje ben ik toevallig vorig jaar opgestapt op de ouderwetse manier, maar is nu veel makkelijker geworden. Ook de VPRO heeft onbewust meegewerkt door een eenvoudige overzichtspagina.
Wat valt op aan deze gegevens?
Geografisch (of politiek), dat Amsterdam de grote winnaar is, daar komen de meeste gasten vandaan. Den Haag (als politiek centrum) volgt dan en Rotterdam komt pas op de derde plaats. Dan Paramaribo, Antwerpen en Delft.
Qua politiek partijen wordt enkel de pvda genoemd (in de overzichtspagina, bij verder zoeken kan dit veranderen, en ideologische achtergrond van de meer dan 190 zomergasten heb ik helemaal niet onderzocht, maar ik schat dat links "wint").
Een aantal, "oudjes,"
- oud-kamervoorzitter
- oud-politica
- oud-politieman
- oud-voetballer
- oud-voorzitter
De wetenschap heeft een eigen categorie (wetenschap, wetenschapper, wetenschapsfilosofie, wetenschapsfilosoof, wetenschapsgeschiedenis, wetenschapsjournalist) en daarnaast zijn er de vele academische functies, waarvan de meest voorkomende:
- filosoof
- historicus
- jurist
- psychiater
Dan zijn er meer dan tien hoogleraren wiens vakgebied ik niet verder onderzocht heb, dat zou bovenstaande lijst kunnen doen veranderen.
De meeste gasten zijn echter:
- schrijver 41
- acteur 12
- actrice 9
- schrijfster 9
- auteur 8
- kunstenaar 8
- dichter 7
- theatermaker 7
- cabaretier 7
- componist 6
Ook hier kan het beeld veranderen door de titels en zelfgekozen presentatie die natuurlijk niet uniform is. Maar het meeste voorkomende is schrijver, man dus. Dan zijn er ook auteurs die meer fictieschrijver zijn.
De mannen overheersen dus (in ieder geval op het "belangrijkste" vlak - schrijvers), zonder dat ik dit kwantitatief onderbouw. Of er gaandeweg meer vrouwen komen zou nog een punt kunnen zijn. Specifieke genders zijn onbekend. Maar ook hier zou je natuurlijk een transgender moeten kunnen terugvinden. [hier over doordenken is de seksuele geaardheid een non-issue, maar een transgender heeft natuurlijk toch wel wat toe te voegen als het over mensenkennis (en of wereldkennis) gaat, ... ]
Een aantal van de zomergasten is al overleden, zoals:
- Ton Alberts (Antwerpen, 1927 - Amsterdam, 1999) was architect
- Willem Breuker (Amsterdam, 1944-2010) was componist en saxofonist
- Martin Bril (Utrecht, 1959 - Amsterdam, 2009) was schrijver
- Hugo Claus (Brugge, 1929 - Antwerpen, 2008) was dichter, schrijver, kunstschilder en filmmaker
- Jan Vrijman
- Jan Vrijman (Amsterdam, 1925 - Amsterdam, 1997) was journalist, cineast en columnist
- Piet Vroon (Gorinchem, 1939 - Culemborg, 1998) was psycholoog, hoogleraar en auteur
- Prof. Dr. A.J. Dunning (1930-2009) was cardioloog en auteur
- G.B.J. Hiltermann (Buenos Aires, 1914 - Amsterdam, 2000) was journalist, politiek commentator, uitgever en historicus
- Pierre Janssen (Arnhem, 1926 - Kerk Avezaath, 2007) was journalist, museumdirecteur en televisiepresentator
- Lou de Jong (Amsterdam, 1914 - Amsterdam, 2005) was historicus en journalist
- Rudy Kousbroek (Pematang Siantar, 1929 – Leiden, 2010) was een schrijver, dichter, journalist vertaler en essayist
- Eberhard van der Laan (Leiden, 1955 - Amsterdam, 2017) was burgemeester van Amsterdam
- Ischa Meijer (Amsterdam, 1943 - Amsterdam, 1995) was journalist, interviewer, televisiepresentator, acteur en toneelschrijver
- Harry Mulisch (Haarlem, 1927 - Amsterdam, 2010) was schrijver
- Anil Ramdas (Paramaribo, 1958 - Loenen aan de Vecht, 2012) was schrijver, journalist, essayist en programmamaker
- Renate Rubinstein (Berlijn, 1929 - Amsterdam, 1990) was schrijfster, journaliste en columniste
- Frans Swarttouw (Den Haag, 1932 - Amsterdam, 1997) was ondernemer en topfunctionaris
- Morris Tabaksblat (Rotterdam, 1937 - Wassenaar 2011) was chairman van Reed Elsevier
- Jan Wolkers (Oegstgeest, 1925-2007) was schrijver, beeldhouwer en schilder
"Dat die dan toch nog gelukkig gast is geweest," zou je kunnen denken.
De zomergasten lijken jonger te worden. De gemiddelde geboortedatum is van 1964,5 (fouten daargelaten). Maar over de jaren lijkt de leeftijd af te nemen. Dat is ook een fenomeen wat je in organisaties ziet. De ouderen maken plaats voor jonge talentvolle professionals:
1988, Pierre Janssen ,Arnhem 1926 - Kerk Avezaath 2007, was journalist museumdirecteur en ..
1988, Pieter Verhoeff ,Lemmer 1938, is filmregisseur en documentairemaker
1988, Renate Rubinstein ,Berlijn 1929 - Amsterdam 1990, was schrijfster journaliste en columniste
1988, Sienie Strikwerda ,1921, is vredesactiviste
- De gemiddelde leeftijd was hier 60.
1989, Andrée van Es ,Den Haag 1953, is politicus
1989, Joop van Tijn ,Batavia 1938 - Amsterdam 1997, was journalist
1989, Lou de Jong ,Amsterdam 1914 - Amsterdam 2005, was historicus en journalist
1989, Louis Andriessen ,Utrecht 1939, is componist en hoogleraar
- De gemiddelde leeftijd was hier al 53 (en zou veel lager zijn, zonder de historicus).
Waar praten de gasten over? Afgaand op de tekst in de vooraankondingen heb ik hier naar gekeken, en vond ik de volgende onderwerpen of thema's: Amerika, bekend, vrouw(en), verhalen, kinderen , liefde, muziek, moeder, boeken, roman, publiek, kunst, carrière, ouders, relatie, theater, succes, wereldoorlog,...
Dit is zeg maar een inleiding. Wat kijken de gasten en wat valt daar uit af te leiden, dat zou nog een vervolg kunnen opleveren...
Zelf ben ik bezig om de volgende (dat wordt 2025) zomergast te voorspellen, want dat is natuurlijk het ultieme doel van DS.
--
-- hier op MCenV komen een aantal zomergasten terug:
- 2023/07/zomers-profiel-van-een-coach-esther
- 2019/04/weg-met-piet-vroon-1
- 2008/10/de-obama-van-rotterdam
- 2012/02/soort-zoekt-soort (Kamagurka)
- 2015/12/ouder-worden-hoe-doe-je-dat (Maier)
- 2023/11/opgekropte-emoties-1 (Bessel van der Kolk)
-- 25 juli 2026. Nieuws:
- Zomergasten stopt na dit seizoen ook al is het lange interview nog springlevend (nrc): Door bezuinigen bij de NPO breekt nu het laatste seizoen van Zomergasten aan. Maar de liefhebber van het lange interview kan al jaren elders terecht: YouTube.
-- 24 augustus loopt het programma op zijn eind. Dit is het laatste seizoen.
Janine Abbring keert terug bij Zomergasten als presentator van laatste seizoen
Wat journalist Nasrah Habiballah van dingen vindt doet er volgens haar niet toe. Ook als Zomergast niet
Als Zomergast Nasrah Habiballah ooit een documentaire in Gaza mag gaan maken kijk ik weer
Journalist Nasrah Habiballah houdt in ‘Zomergasten’ de handrem op haar emoties net als in haar werk
Zomergast Nasrah Habiballah had geen zin om te vertellen welk oorlogsleed er precies voor zorgde dat ze stopte als correspondent in Israël en de Palestijnse gebieden
Nasrah Habiballah liet in Zomergasten veel zien behalve zichzelf
* - Max Pam blikt terug op zijn periode als redacteur van het iconische televisieprogramma Zomergasten. Hij vertelt dat het programma langzaam verviel: inhoudelijk werd het minder rijk en de kijkcijfers liepen terug, waardoor stopzetting volgens hem onvermijdelijk werd. Officieel gaf de Nederlandse Publieke Omroep aan dat het vertrek van Zomergasten het gevolg was van algemene bezuinigingen. Pam, die vijf jaar aan het programma werkte, reageert met herinneringen en spijt over het einde van een programma dat lange, diepgaande gesprekken en een eigenzinnige programmering bood. Zijn relaas plaatst de sluiting in een breder beeld van veranderende mediaconsumptie en strakkere financiële keuzes binnen de publieke omroep (HP/deTijd).
-- 31 augustus 2026.
De laatste jaren had Zomergasten last van dalende kijkcijfers. Die lagen het laatste seizoen rond de 290.000 kijkers. Het beste seizoen qua kijkers was in 2001: naar de aflevering van Youp van ‘t Hek keken 1,3 miljoen mensen (villamedia.nl).
Reacties