Posts

III Relativisme en rationalisme (Ortega y Gasset)

III RELATIVISME EN RATIONALISME  Aan al het bovenstaande ligt de veronderstelling ten grondslag dat er een nauwe verwantschap bestaat tussen wetenschappelijke systemen en generaties of tijdperken.  Betekent dit dat wetenschap, en vooral filosofie, een geheel van overtuigingen is die slechts voor een bepaalde tijd gelden?  Als we op deze manier het vergankelijke karakter van alle waarheid aanvaarden, zullen we opgenomen worden in de gelederen van de ‘relativistische’ doctrine, die een van de meest typische emanaties van de 19e eeuw is. Terwijl we praten over het ontsnappen uit dit tijdperk, zouden we er alleen maar in terugvallen. Deze waarheidsvraag, die ogenschijnlijk incidenteel en van puur technische aard is, zal ons regelrecht naar de kern van de kwestie van onze tijd leiden. Onder de naam ‘waarheid’ gaat een zeer dramatisch probleem schuil. De waarheid, die adequaat weergeeft wat de dingen zijn, wordt gedwongen één en onveranderlijk te zijn. ...

II De voorspelling van de toekomst (Ortega y Gasset)

Afbeelding
Als elke generatie bestaat uit een bijzondere gevoeligheid, in een organisch repertoire van intieme neigingen, betekent dit dat elke generatie zijn eigen roeping, zijn historische missie heeft. De strenge imperatief hangt eroverheen om die innerlijke kiemen te ontwikkelen, om het bestaan ​​eromheen te informeren volgens de module van zijn spontaniteit. Maar het komt voor dat generaties, net als individuen, soms falen in hun roeping en hun missie onvervuld laten. Er zijn in feite generaties die zichzelf ontrouw zijn en die de historische intentie die in hen is gelegd bedriegen. In plaats van resoluut de taak op zich te nemen die hen is opgelegd, doof voor de dringende oproepen van hun roeping, geven ze er de voorkeur aan om vast te blijven zitten in ideeĂ«n, instellingen en genoegens die door de vorige zijn gecreĂ«erd en die geen affiniteit hebben met hun temperament. Uiteraard gebeurt dit verlaten van de historische positie niet ongestraft. De delinquente generatie sleept zich door het b...

Bespiegelingen over Quichote - prelude (2)

Afbeelding
...  11. CULTUUR. VEILIGHEID  Pas als iets is bedacht, valt het onder onze macht. En alleen als de elementaire zaken onder controle zijn, kunnen we vooruitgang boeken in de richting van de meer complexe zaken. Elke progressie van dominantie en toename van morele gebieden veronderstelt het kalme, definitieve bezit van anderen waar we op vertrouwen. Als niets veilig is onder onze voeten, zullen alle hogere veroveringen mislukken. Dit is de reden waarom een ​​impressionistische cultuur veroordeeld wordt om geen progressieve cultuur te zijn. Het zal discontinu leven, het zal in de loop van de tijd grote figuren en geĂ¯soleerde werken kunnen aanbieden, maar allemaal op hetzelfde vlak. Elke briljante impressionist haalt de wereld terug uit het niets, niet waar een andere briljante voorganger hem achterliet. Is dit niet de geschiedenis van de Spaanse cultuur? Elk Spaans genie is teruggekeerd uit chaos, alsof er niets eerder was geweest. Het valt niet te ontkennen dat het ruwe, origine...