Posts

Het reisdagboek van een filosoof - deel I (Keyserling)

Afbeelding
Over Keyserling schrijft men* "Werk - Het reisdagboek van een filosoof behoort tot Keyserlings belangrijkste werken. Het bevat de filosofische indrukken van de wereldreis die de auteur over de Middellandse Zee, het Suezkanaal en de Indische Oceaan naar Ceylon, India, China, Japan en Noord-Amerika bracht. Oosterse wijsheid ontmoet hier de westerse wereldbeleving. Het motto luidde: De kortste weg naar jezelf leidt om de wereld heen. Hij beschreef dat hij zich tijdens de reis zo in zijn omgeving verzonk, dat hij er een deel van werd. Daarom vergelijkte hij zich graag met Proteus, de Griekse god van de verandering, die elke willekeurige vorm kon aannemen. In het spectrum van Europa biedt Keyserling beelden van de Europese volkeren. Zijn beschrijvingen van de nationale mentaliteiten worden gedeeltelijk nog steeds als verbluffend actueel beschouwd. Ze zijn echter ook sterk beĂ¯nvloed door subjectieve, soms scherpe waarderingen van de auteur. Het zeer kritische hoofdstuk over Zwitserland ...

Kunst van deze wereld ... (Ortega y Gasset)

Afbeelding
Kunst en architectuur is alom zichtbaar, ook in het Spanje van nu. Maar dit gaat over de vorige eeuw, een filosoof die de wereld van die tijd probeert te begrijpen, en in de actualiteit zie je een verrassend gelijksoortig verhaal.  I - Zonder titel Ik ben een Spaanse man, dat wil zeggen een man zonder verbeeldingskracht. Wees niet boos, noem mij niet onpatriottisch. Ze kwamen allemaal hetzelfde zeggen.  Spaanse kunst, zegt AlcĂ¡ntara, zegt CossĂ­o, is realistisch. Het Spaanse denken, zegt MenĂ©ndez Pelayo, zegt Unamuno, is realistisch. De Spaanse poĂ«zie, het traditionele epos, zegt MenĂ©ndez Pidal, houdt zich meer dan enig ander aan de historische realiteit.  Volgens Costa waren de Spaanse politieke denkers realisten . Wat moet ik, discipel van deze flagrante landgenoten, anders doen dan een grens trekken en de som maken? Ik ben een Spaanse man die houdt van dingen in hun natuurlijke zuiverheid, die ze graag ontvangt zoals ze, duidelijk, 's middags uitgesneden zijn,...

Spijt om mijn moeder

Ja, ik heb wel spijt. Gehad of nog. En ik besef dat het een van de lagere emoties is in het gevoelspalet van de mens, overkomt het me toch ook. En volgens mij is daar niks mis mee. Op zich. Het gaat in mijn geval om Nederlands-IndiĂ«. Ik heb daar met mijn moeder bijna nooit over gesproken en mijn verdediging is dat zij dat nooit aangewakkerd heeft of zelfs op afstand heeft gehouden. Er kwamen wel losse gedachte en uitingen over "IndiĂ«," maar het werd nooit een thema. Er stond ook niets dat aan die tijd herinnerde. Behalve natuurlijk het schilderij van mijn vader. Een dubbel-waardig product uit het land. Mijn vader was er ook geboren, drie jaar voor mijn moeder en hij schilderde een typisch Indisch landschap.  Het hing altijd bij ons thuis. Eerst in het grote huis, later in het appartement van mijn moeder. Maar dat was mijn vader. niet IndiĂ«. IndiĂ«-gangers zoals ik die gekend heb waren meestal schaars over het uit de doeken doen van hun verleden. En wat ook speelde is de emotie...