Posts

Anna Terruwe - Leven voor een leer

-
Afbeelding
Recensie (biografieportaal) Anna Terruwe (1911-2004) opende in 1945 in Nijmegen een praktijk als zenuwarts. Tot haar klantenkring behoorden religieuzen die psychische problemen kregen door de strenge regels die de katholieke godsdienst hen oplegde. Halverwege de jaren vijftig verbood het Vaticaan haar om mannelijke religieuzen te behandelen. Tien jaar later werd zij gerehabiliteerd. Door deze affaire is zij lang beschouwd als een vooruitstrevend psychiater die mensen met geestelijke problemen, waaronder priesters en kloosterlingen, de nodige lucht verschafte. In feite waren haar opvattingen echter aartsconservatief, vooral ten opzichte van vrouwen die ze probeerde te verzoenen met hun rol als echtgenote, moeder en huisvrouw. Dit verhaal wordt uit de doeken gedaan in een dikke biografie van de hand van Marit Monteiro, hoogleraar cultuur- en religiegeschiedenis aan de Radboud Universiteit. De lezer raakt tot in detail op de hoogte van het leven en werk van Anna Terruwe, maar na het lezen...
Een reactie posten
Read more »

Spelen met Ngrams

-
Afbeelding
NGrams wat zijn dat precies? Helaas ben ik de naam kwijt van het bedrijf - iets met ... intelligence - dat destijds een consultancy-relatie had met de Gouden Gids. De Gouden Gids had ooit een Amerikaanse eigenaar (ITT) en is sindsdien van handen verwisseld. Rond 1994 werkte Maurice De Hond er en deze wilde slimme technologie (toen al) inzetten om het zoeken te stroomlijnen. Daar kwam ik voor het eerst NGrams tegen.* Nu dertig jaar later is het fenomeen ingeburgerd, en zie je het o.a. bij Google (books), maar dat is een iets afwijkende versie die je in taalmodellen tegenkomt. Daar gaat het om woord-"paren" die in twee (2) of drie (3) of meer constellaties achter elkaar voorkomen, dus 2-grams, of 3-grams. Ngrams zijn belangrijk omdat losse woorden een hele andere betekenis kunnen krijgen wanneer ze in verband met iets anders worden gebruikt. New en York, of Dutch en Boy, deze laatste was mij niet bekend. Beide woorden kunnen onafhankelijk van alles betekenen, maar samen.. Deze ...
Een reactie posten
Read more »

Wat is dat toch - dat verlangen?

-
Afbeelding
Verlangen: de kracht van willen Verlangen is een krachtige kracht die onze ambities, dromen en ambities voedt. Het komt voort uit onze emoties, verbeeldingskracht en persoonlijke voorkeuren. Als we iets verlangen, komt dat vaak voort uit een verlangen naar plezier, bevrediging of persoonlijke groei. Verlangens kunnen divers zijn en verschillende aspecten van het leven omvatten, zoals materiële bezittingen, relaties, prestaties of ervaringen. Een belangrijk kenmerk van verlangen is de subjectieve aard ervan. Wat de één verlangt, kan sterk verschillen van wat een ander verlangt. Deze subjectiviteit komt voort uit onze unieke persoonlijkheden, achtergronden en levenservaringen. De ene persoon verlangt bijvoorbeeld misschien naar een luxe auto, terwijl de ander misschien een vredig en eenvoudig leven in de natuur verlangt. De subjectieve aard van verlangen maakt het diep persoonlijk en weerspiegelt onze individualiteit. Bovendien wordt verlangen vaak geassocieerd met passie en motivatie. W...
Een reactie posten
Read more »

Europese filosofen in de VS

-
  EEN. Citatienetwerk Waarom de ene filosoof wél, en de andere niet aardde in de Verenigde Staten Filosoof Sander Verhaegh onderzoekt de migratiegolf van Europese filosofen naar Amerika vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Het blijkt dat ze niet allemaal even hartelijk werden ontvangen. Wat maakt het verschil? De filosofen van de Weense Kring kwamen vanaf 1924 elke week samen in een klein lokaaltje in het Wiskundig Instituut aan de Boltzmanngasse. Om zes uur ’s avonds klapte Moritz Schlick in zijn handen, en begon de bespreking. Er werd driftig gediscussieerd. De filosofen bespraken de nieuwste wetenschappelijke onderwerpen, zoals kwantummechanica en Einsteins relativiteitstheorie. Maar ze bespraken ook logica, metafysica en andere klassiek filosofische onderwerpen. Deze discussiekring – die naast Moritz Schlick bezocht werd door Otto Neurath, Rudolf Carnap, Hans Hahn, Rose Rand, Herbert Feigl, Hans Reichenbach en Friedrich Waismann ... – zou een belangrijke beweging in de filosofie ...
Een reactie posten
Read more »

Ortega y Gasset over optimisme (en pessimisme)

-
Pessimisme is altijd een fascinerend thema, want het zit dichtbij de tegenstelling: optimisme, waar het zich tegen verzet. in dit blog komt het voor in een veelvoud van posts,* recentelijk bij de verkiezingen 2025, in jaarverslagen (Syensqo) of bij AI, "de techniek wordt slimmer, de mens wordt dommer?" In het verzamelde werk van Ortega y Gasset, waar ik nu aan het spitten ben, is ook veel te vinden over beide termen: optimisme (en pessimisme). Hierbij een bloemlezing.   - - - Betekent dit dat mijn gedachten over Spanje pessimistisch zijn? Ik heb gehoord dat sommige mensen ze als zodanig omschrijven en denken dat ze mij daardoor bekritiseren; Maar ik zie niet zo duidelijk in dat pessimisme zonder meer verwerpelijk is. ... Is het niet het ergste pessimisme om te geloven, zoals vaak wordt gebruikt, dat Spanje ooit de meest perfecte natie was, maar dat het vervolgens in perlina-decadentie verviel? Is dit niet hetzelfde als denken dat onze mensen hun beste uur al hebben geh...
Een reactie posten
Read more »

Ik ben 96

-
 Een familielid belde op mijn mobiel. IK schrijf familielid omdat ik niet precies weet hoe de relatie te definieren. Een oudoom of achterneef, in ieder geval iemand waar ik dezelfde voorouders mee heb. Van mijn moeder's kant. De man belde mij en ik wist wie hij was. Ik denk dat ik hem ooit gezien moet hebben, maar dat is zeker veertig jaar terug of langer geleden. Maar ik wist in ieder geval wie het was, als referentie van mijn moeder. En passant kwam het overlijden van mijn moeder ter sprake, vrij in het begin van het gesprek, en ook hier ben ik niet nauwkeurig genoeg. Hij vroeg direct op de man af, hoe is het met je moeder? Hij kende mijn broer beter (maar kon deze nu niet bereiken), zo begreep ik en vroeg hoe het met mijn zus was. Het was geen echt open gesprek, meer een verzameling van feitjes en weetjes. Op zich zou ik wel geïnteresseerd zijn in achtergrondinformatie over die kant van de familie. Ik antwoordde ergens dat er van die tak van de familie een boekje was uitgegeven,...
Een reactie posten
Read more »

Ortega y Gasset over Maeterlinck

-
Afbeelding
Ortega y Gasset bespreekt de unieke ervaring van het omgaan met de drama's van Maurice Maeterlinck, waarbij hij de noodzaak benadrukt van een specifieke mentaliteit om zijn werk ten volle te kunnen waarderen. Hij suggereert dat het onvoldoende is om de toneelstukken van Maeterlinck te benaderen met dezelfde mentaliteit als bij een typische theatervoorstelling. In plaats daarvan moet men zich voorbereiden door een verfijnde gevoeligheid te cultiveren en misschien werken van mystici als de heilige Teresa, Novalis, Taulero of Ruysbroeck te lezen om de geest te openen voor de subtiele schoonheden van Maeterlincks geschriften. Maeterlincks toneelstukken verkennen een onbekende wereld die zich af en toe openbaart in momenten van intense emotie of verhoogde gevoeligheid. Deze momenten lijken op de mysterieuze krachten die door de moderne wetenschap worden beschreven, zoals telepathie, suggestie en sympathische vloeistof, die Maeterlinck in zijn drama's vastlegt. Hoewel de taal beperkt...
Een reactie posten
Read more »