ASML, Musk, genialiteit en ...

ASML heeft een vlekkeloos imago.

Opeens is er nieuws uit Eindhoven. De luchthaven wordt toekomst-klaar gemaakt en ASML is op moment het grootste Europese (beursgenoteerde) bedrijf met een waarde van bij 700 miljard en richting de omvang van de MAG-7. Het nieuws: Musk komt luisteren en vertellen in een gesloten meeting. Vandaag (9 juni) en morgen:

• "De uitnodiging van Elon Musk door ASML voor een interne conferentie, leidt tot veel negatieve reacties binnen het bedrijf. ASML’ers dreigen met boycot na uitnodiging Elon Musk voor besloten technologieconferentie."*
• "Volgens interne informatie is Musk uitgenodigd als keynote speaker tijdens een conferentie voor medewerkers en relaties van de chipmachinefabrikant. Tijdens zijn bijdrage zal hij ingaan op ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie, robotica, ruimtevaart en de productie van halfgeleiders. De aankondiging leidde tot een stroom van reacties van medewerkers. Veel van hen vinden dat ASML zich niet zou moeten verbinden aan een figuur die regelmatig onderwerp is van politieke en maatschappelijke controverse. Critici stellen dat uitspraken en standpunten van Musk botsen met de waarden die ASML zegt uit te dragen op het gebied van inclusiviteit en diversiteit."**

Dat van die andere waarden, ja wat moet je daarvan zeggen. Toevallig luisterde ik vandaag naar een interview van een investeerder over Musk en die zei***: 

Ik heb Walter Isaacson's boek over Elon Musk gelezen.
En toen ik dat boek een maand later had gelezen, ging ik naar een lunch die mijn vriend Bill W organiseert om de kunsten in Phoenix te steunen, genaamd de *Celebrity Lunch*.
De beroemdheid daar was Jim Cantrell, de man die Musk hielp SpaceX op te richten.
Hij nam hem mee naar Rusland om daar Russische capsules of, nou ja, raketten te kopen – hij moest naar Rusland om kant-en-klare raketten te kopen.
En dus zei ik tegen hem: *"Ik heb drie vragen voor je over Musk, gebaseerd op Isaacson's boek."*
**Waar of niet waar:** Musk is een genie.
Cantrells antwoord: *Waar.*
**Waar of niet waar:** Musk is gek [insane].
Cantrell: *Waar.*
**Waar of niet waar:** Musk heeft demonen.
Cantrell: *Waar.*
Oké.
Dus wat is het punt? Het punt is dat zijn genie maximaal gewaardeerd wordt, maar zijn waanzin en zijn demonen nog niet bij hem zijn aangekomen.

Het grappige is dat de beurs ook denkt dat Musk geniaal is, maar even vergeet dat hij ook ziek is, zoals wel vaker voorkomt met dit soort grootheden.

En dan zitten we in een tijd, waarin door het gebruik van AI, de wereld meer intelligent zou moeten zijn, en niet minder.

Maar klopt dat wel?

Als je vermogend bent (Musk, ASML) dan denken mensen automatisch dat je ook slim / intelligent bent. Maar dat hoeft natuurlijk niet zo te zijn. En meer dan intelligent gaat het hier om rationeel versus (niet-rationeel) maar vooral ook om irrationeel. Wie zegt dat die chips van ASML niet in de robots van Musk komen, die vervolgens in handen van de Russen komen en daarmee Eindhoven gaan aanvallen? Irrationeel?

Technologie wint dit debat op dit moment. De tech-reuzen, waaronder ASML uit Eindhoven zijn slimmer dan de rest van de wereld. Maar dat is (misschien ook een beetje de waan van) vandaag.

Het grappige is dat niemand meer negatief durft te zijn over technologie, Musk of andere grootheden. Want de koers en de beurs laat zien dat negativiteit afgestraft wordt door resultaten die ver onder de benchmark liggen. Actief beleggen is uit, en door passief beleggen, komt SpaceX automatisch in je portefeuille.

Toch blijft dit een interessante case. OF wordt het steeds interessanter, want chips waren vroeger commodities. Tegenwoordig hebben ze een edge.

Gevaarlijke Gek?

Waar vroeger de chips in allerlei apparaten zaten, waar het gevaar beperkt was, komt er juist met Musk een tijdperk waar Chips in Robots zullen domineren. En Musk heeft zijn vriend Trump al ingezet om de controles bij het automatisch rijden te omzeilen, welke andere gevaren komen op ons af, waar niemand nog weet hoe groot de schade zal zijn, of dat er instanties zijn die er überhaupt nog op letten.

Bedrijven van nu, de MAG-X zijn "groter" geworden dan Naties, en Musk met SpaceX of Tesla heeft straks niet alleen het vermogen van een middelgroot Europees land, het heeft dan ook zijn eigen defensiemacht, geen mensen, maar robots.

Daar zitten dan de Chips van ASML in.

  

Hier is denk ik dus het laatste nog niet over gezegd. ASML is niet alleen het grootste bedrijf geworden van Europa, maar ook een bedrijf dat in de defensie-sector opgenomen kan worden. Dat dan uitgerekend een Amerikaan daar bij moet zijn, lijkt mij niet handig. 

Maar ook dit schrijven is maar een momentopname.

--
2026/04/update-asml-jaarverslag-2025

* - Peter Scholtes, 6 juni 2026, https://www.bd.nl/eindhoven/asmlers-dreigen-met-boycot-na-uitnodiging-elon-musk-voor-besloten-techconferentie~abc95e7f/

** - https://www.engineersonline.nl/onrust-binnen-asml-over-mogelijke-komst-elon-musk-naar-interne-techbijeenkomst/

*** -  https://www.youtube.com/watch?v=2tka3g7lFz4&t=1152s

-- nieuws over ASML:

• ASML kijk nou uit voor je met Musk in zee gaat (Vk)
• ASML ziet iets in ambitieus plan van Elon Musk voor gigafabriek voor chips: Terafab (Vk)
• Door Elon Musk te weren doet ASML medewerkers tekort – en dat is niet eens het grootste risico (Elsevier)
• Elon Musk en ASML trekken naar elkaar toe: ‘Beste bedrijf uit Europa’ (Trouw)
• ASML nodigt Elon Musk uit voor besloten technologie-evenement (ND)
• Huawei denkt ook zonder ASML krachtigste chips te kunnen maken (ND, 26 mei)

en, (Buitenland):

• De AI-hype kent geen grenzen. Hoewel Soitec en Sivers cijfers publiceerden die allesbehalve goed waren, schieten beide aandelen weer omhoog. Overdrijven de beleggers, of is de toekomst echt zo rooskleurig? Tech-slag:** Nikon valt ASML aan – Samsung wil de HBM-geheugenkroon veroveren. De volgende tech-slag speelt zich niet af tussen Nvidia en de rest van de wereld, maar in de toeleveringsketen van de AI-hype. Nikon probeert klanten van ASML weg te kapen met een compatibel ArF-immersieplatform. Samsung zet daarentegen de eerste prototypes van een 12-laagse HBM4E-geheugenchip in, om SK Hynix en Micron onder druk te zetten. Deze nieuwe chip zou meer dan 20 procent sneller moeten zijn dan de huidige versie. (https://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2026-05/68631350-nikon-greift-asml-an-dell-kursexplosion-ibm-quantenschub-sivers-soitec-wahnsinn-410.htm)