Tegen de verduisterende verlichting

... Is een boek van de Spaanse filosoof en ... Fernando Liria. "Contra la illustracion oscura." Daarnaast is er het boek - Dark enlightenment van Nick Land en dat gaat in op een trend die vooral in de VS tot wasdom komt.

Wat volgt is een bloemlezing uit de zes hoofdstukken, van de Spaanse visie.

 

1. Aardse Goden 

Als we nu de geschiedenis van de filosofie bekijken, zien we dat het heel moeilijk is voor mensen om in hun menselijkheid in een hokje te worden geplaatst, alsof het zo zou zijn dat de mens geen mens is, behalve als hij niet tevreden is met het mens zijn, maar naar iets meer streeft, iets dat hem op de goden zou laten lijken.

Maar de meest verschrikkelijke van allemaal zouden de natuurfilosofen zijn die tussenbeide zouden komen door de actie van een Duitse revolutie en zich zouden identificeren met het werk van vernietiging, want als de hand van de Kantiaan hard toeslaat met een zekere klap omdat zijn hart niet met enig traditioneel respect wordt bewogen, als de Fichteaan moedig alle gevaren veracht omdat ze voor hem in werkelijkheid niet bestaan, zal de natuurfilosoof verschrikkelijk zijn als hij zichzelf in verbinding brengt met de oorspronkelijke krachten van de aarde en de verborgen krachten van de traditie vergelijkt met het vermogen om alle gevaren op te roepen. pantheïsme Germaans en door in hem de strijdlust op te wekken die we bij de oude Germanen aantreffen door te willen vechten, niet om te vernietigen of zelfs maar te winnen, maar alleen om te vechten. 

Maar als we teruggaan naar niemand minder dan Aristoteles, ontdekken we dat hij ons een vreemd advies geeft dat heel moeilijk te interpreteren is. We moeten niet het advies opvolgen van sommigen die zeggen dat we menselijke gedachten moeten hebben omdat we mensen zijn, en sterfelijke gedachten omdat we sterfelijk zijn, maar dat we onszelf zoveel mogelijk moeten vereeuwigen en alles moeten doen wat in onze macht ligt om te leven in overeenstemming met het meest voortreffelijke dat in ons is, want ook al is dit deel klein in omvang, het overtreft alle andere in kracht en waardigheid.

Op deze manier komen zelfs mensen soms dingen zeggen die ze niet menen, wie weet of het bijvoorbeeld beter is onrecht te lijden dan het te begaan of, om een ​​voorbeeld te geven dat heel typerend is voor de films van John Ford, dat niemand zonder vorm van proces kan worden veroordeeld, dat we soms samen dingen doen waarvoor we ons alleen zouden schamen en dat ze daarom, als de mensen zich niet aan hun wetten houden, een bende moordenaars kunnen worden.

Zelfs de wetgevende macht kan niet naar believen iets zeggen, omdat het Constitutionele Hof haar er altijd aan kan herinneren, alsof het een onbeschaamde Socrates zou zijn, dat dit ongrondwettelijk zou zijn, dat wil zeggen incoherent met de wil van de wetgever. Dit behoort aan het volk zelf, aangezien in een democratie het volk de wetgever is. 

Het is een rateleffect waarmee de mensen zichzelf dwingen consistent te zijn met zichzelf, terwijl ze hen eraan herinneren dat hun beslissingen echte gevolgen hebben omdat ze wetten worden.

Maar als we nog wat verder teruggaan naar zijn leraar Plato, vinden we al dezelfde of op zijn minst een soortgelijke paradox: niet de mens, zoals sommigen ons vertellen, maar een god moet de maatstaf van alle dingen zijn.

Als jullie de wetten veranderen, had Socrates kunnen zeggen, zodat het mogelijk is om en bloc te oordelen, dan zullen we, als we jullie arme duivels moeten beoordelen, dat en bloc doen, zoals jullie nu besloten hebben te doen, maar in ieder geval beoordelen jullie de generaals afzonderlijk, zoals vereist door het voorschrift van de niet-terugwerkende kracht van de wetten.

 

Welk land wordt door deze geometrie gemeten als het niet het land van de Atheners, de Spartanen of de Perzen is, maar eerder het land van iedereen en niemand, waar de slaaf van Meno, die zojuist de stelling van Pythagoras heeft afgeleid, net zo capabel is als zijn meester? Sindsdien weten we dat het niet onvermijdelijk is om de aarde te meten naar onze menselijkheid.

Hier is het grote mysterie dat we hebben voorgesteld aan te pakken: wat we moeten verstaan ​​onder een democratie van aardse goden. Heine belicht het met een prachtig contrast dat ongetwijfeld Marx en Nietzsche zal hebben geïnteresseerd. U vraagt ​​om eenvoudige kostuums, sobere gebruiken en goedkope geneugten en wij willen daarentegen nectar- en ambrosiamantels van paarse parfums, wellustige dansen van nimfen, muziekkomedies, geen sombere virtuoze republikeinen. Op uw afkeuring reageren wij zoals ooit gedaan door een zekere Shakespeare. Gelooft u dan dat er, omdat u deugdzaam bent, geen gouden koeken of wijnen van de Canarische Eilanden op aarde mogen zijn?

2. Acelerationisme 

Maar het is niet alleen zo dat het kapitalisme nooit het systeem is geweest dat de principes van de Verlichting heeft gerealiseerd, wat er eerder in bestond deze te begraven, maar dat het kapitalisme zelfs nooit kapitalistisch is geworden, althans niet in de zin waarin het zichzelf verstond.

Uiteraard wordt dit beter begrepen als we nadenken over de dingen die Thiel beschouwt als tekenen van totalitair bestuur: de FDA, die niet alleen medicijnen reguleert in de Verenigde Staten, maar de facto over de hele wereld omdat andere landen naar haar besluiten verwijzen, of de United States Nuclear Regulatory Commission (NRC), die in de praktijk kerncentrales over de hele wereld reguleert.

Op deze manier is er altijd een Nietzscheaanse verleiding waar het acceleratie-isme steeds op zinspeelt en die altijd wordt samengevat door een gedenkwaardige passage uit Deleuze en Guattari's Anti Oedipus te citeren. Maar welk revolutionair pad is er? Zich terugtrekken uit de wereldmarkt, zoals Samir Amin de derdewereldlanden adviseert, in een merkwaardige vernieuwing van de fascistische economische oplossing, of zich in de tegenovergestelde richting begeven, dat wil zeggen nog verder gaan in de marktbeweging van decodering en deterritorialisering

Maar de wereld van de arbeid, de wereld van markten en concurrentie, de wereld van investeringen en risico, de wereld die we al zo lang kennen als de kapitalistische wereld, is niet langer de enige vazal van de nieuwe feodale macht.

Hoe staat de wetgeving zulke machtige mensen in de weg die meer macht hebben dan de Verenigde Staten en die altijd in illegale stroken en belastingparadijzen hebben geopereerd? Waarom zouden ze graag met zoveel vrijheid willen experimenteren op hun offshore mariene platforms in hun netwerkstaten of blijkbaar op Mars? Het is dat ze naakt willen rondlopen, high willen worden, orgieën willen hebben met prostituees. Maar dat doen ze al en geen enkele nationale wetgeving zou kunnen pretenderen deze mogelijkheid van hen af ​​te kunnen nemen.

Wat een wereld zijn we aan het bouwen? Een wereld van angst, schuldgevoel en wrok. De wereld van Nietzsche's laatste man. Of een wereld van ambitie, overvloed en avontuur. We worden hier geconfronteerd met een nieuwe interpretatie van de Nietzscheaanse wil tot macht, de tweede belangrijke sinds de nazi's die probeerden te gebruiken.

Volgens hem kan AI China ervan weerhouden Taiwan binnen te vallen, maar het kan ook zijn dat China begrijpt dat als het nu niet binnenvalt, dit in de nabije toekomst onmogelijk zal zijn, zodat de zaken zich zullen versnellen richting de Derde Wereldoorlog.

De reden waarom we moeten praten over een echte mutatie in het economische systeem is dat momenteel de bedrijven die goederen produceren en op de markt concurreren om winst te behalen, vazallen zijn geworden van een economische macht die geen goederen produceert of winst verkrijgt op de markt, maar eenvoudigweg huur vraagt ​​voor zijn verbinding met de cloud, net zoals de feodale heer hem dat in rekening bracht omdat hij de eigenaar was van het land waarop de boeren werkten.

Het kapitalisme is nooit geweest wat het voorgaf te zijn, zelfs niet vanuit economisch oogpunt, laat staan ​​vanuit het politieke gezichtspunt dat het mogelijk maakte zich zo vaak in de kledij van de Verlichting te kleden.

De soevereine macht en met de Verlichting de wetgevende macht moesten een macht zijn waartegen geen enkele andere macht zich zelfs maar durfde te meten.

Dit is hoe Noam Chomsky het in 1998 uitlegde. Terugkomend op de vraag of het kapitalisme kan worden gewijzigd, is het eerste antwoord dat we niet eens kapitalisme hebben.

 Het transhumanistische avontuur moet de mens overwinnen, maar moet om te beginnen verder gaan dan de politiek. De kritische vraag ligt dan in de manier waarop we kunnen ontsnappen, niet via de politiek, maar daarbuiten.

Volgens Nick Land moeten de libertariërs van de duistere Verlichting er niet naar streven om van zich te laten horen in de politieke wereld, omdat ze dan op de een of andere manier in de valkuil van de democratie zouden trappen.

Maar terwijl dit allemaal technologisch mogelijk wordt, moeten we in de eerste plaats een aantal beroemde anarcho-kapitalistische programma’s implementeren, een einde maken aan de socialebijstandsprogramma’s van wat de verzorgingsstaat werd genoemd, bepaalde openstaande rekeningen bij het feminisme en homoseksuelen vereffenen met alles wat zij genderideologie en wakkere mentaliteit noemen, een einde maken aan de staatsinstellingen die het economische leven van de samenleving reguleren en ook aan degenen die dat op internationaal niveau proberen te doen, zoals de WHO, en in het algemeen onszelf bevrijden van de last van de democratie.

Misschien is het nodig om het onderzoek te hervatten waar Gilles de Rais het in de 15e eeuw achterliet, waarbij hij de seriemoord op kinderen probeerde. Misschien hebben ze besloten hun onderzoek in een of andere uithoek van de planeet of de ruimte te hervatten. Volgens Steve Bannon was een van de belangrijkste redenen waarom een ​​deel van Silicon Valley naar Trump neigde de angst voor de regulering van AI door de regering-Biden. 

Moldbug beweerde niets minderdat de vernietiging ervan en een volledige reset van de sociale orde door middel van de liquidatie van de democratie, de grondwet en de rechtsstaat en de daaropvolgende overdracht van de macht aan een CEO, iemand als Steve Jobs of Marc Andreessen, suggereerde om van de regering een zeer winstgevende, tot de tanden bewapende onderneming te maken.

Er wordt gedacht aan een alliantie tussen mens en machine, een technische uitbreiding van de menselijke geest door middel van kunstmatige intelligentie, een technisch verbeterde en vrijwel onsterfelijke mens, kortom een ​​nieuwe soort.

IMPERIALISME EN DIGITALE KOLONIALISME - In ieder geval gaat achter al dit gepraat van Thiel over de Antichrist, de Apocalyps, de Katejón, de duistere elfen van Yarvin en de duistere Verlichting van Nick Land een veel serieuzer en veel gevaarlijker programma schuil, zelfs dan het ons nu al leek.

Het zullen zaken van het anarcho-kapitalisme zijn, misschien omdat Peter Thiel een anarcho-kapitalistische roeping heeft, dat wil zeggen: hij is voorstander van de volledige privatisering van de macht en de vervanging van elke publieke macht, inclusief het leger, door private macht.

Voor Peter Thiel was het rapport van de Club van Rome niet alleen verkeerd, maar ook dat dergelijke spijt niet relevant is, omdat Meadows en zijn handlangers het spel daadwerkelijk hebben gewonnen en de mondiale stagnatie hebben veroorzaakt die we al vijftig jaar aanslepen.

Dus op deze manier is in deze nieuwe wereld van niet-plaatsen en geen afstand de woonplaats van de mens ingestort.

Land drukt hier duidelijk de transhumanistische en zelfs posthumanistische ambitie van zijn acceleratie-isme uit: het gaat over het creëren van een nieuwe mensheid, zelfs een nieuwe soort op zichzelf.

Land gelooft ze op hun woord als een goede anarcho-kapitalist. Het kapitalisme is een entropische versneller, terwijl de democratie een negentropische vertrager is, wat de term demosclerose goed illustreert.

De grote overwinning van de filosofen was dat zij de Verklaring van de Rechten van de Mens en de Burger als maatstaf hadden gesteld waarmee het voortaan mogelijk was alle daden van de wetgevende en uitvoerende macht te meten.

Andreessen treedt in het spoor van Nietzsche en bevestigt dat we al lang geleden de deur hebben geopend voor het transhumanisme, wat ongetwijfeld de meest radicale en spectaculaire verandering zal zijn die mensen sinds de prehistorie hebben meegemaakt.

3. Aceleratie en vooruitgang 

Met een zekere naïviteit stelt Keynes dus een serieus existentieel probleem: wat zal de mensheid doen met zoveel vrije tijd? Het zal geen angst veroorzaken. Het zal ons allemaal overkomen, net als de vrouwen van de rijke klasse, ongelukkige vrouwen die niet langer weten wat ze met hun werkloze en saaie leven moeten doen. Vrije tijd kan een tweesnijdend zwaard zijn, omdat verveling vanuit psychisch oogpunt dodelijk kan zijn.

Vandaag de dag is het programma, net als gisteren, nog steeds socialistisch; we moeten de controle over de productiemiddelen overnemen, maar niet om ze naar groei te leiden, maar om mensen te kunnen bevrijden van de noodzaak om op een zodanige manier te werken dat we ons kunnen oriënteren op de menselijke ontwikkeling die als een doel op zichzelf wordt beschouwd, zoals de tekst van Marx zo precies zegt.

Bertrand Russell zou er dol op zijn geweest, die al in 1930 voorspelde dat de technische vooruitgang van de mensheid een wereld voorspelt waarin niemand meer dan vier uur per dag hoeft te werken, zodat het nu mogelijk is de vrije tijd te democratiseren en dat ieder mens met wetenschappelijke nieuwsgierigheid deze kan bevredigen en iedere schilder kan schilderen zonder om te komen van de honger, hoe prachtig zijn schilderijen ook mogen zijn.

Samenvattend zijn Alex Williams en Nick Srnicek acceleratie- en marxisten omdat ze geloven dat het kapitalisme de mensheid berooft van het potentieel van de republikeinse vrije tijd, dat het kapitalisme een rem is op de heerschappij van de vrijheid.

Dit geldt vooral voor een tekst die we herhaaldelijk in boeken en artikelen hebben geciteerd en die Nick Srnicek ook als rode draad in zijn artikel aanneemt: Postcapitalism will be postindustrial. In feite begint de heerschappij van de vrijheid pas daar waar het werk dat wordt bepaald door noodzaak en aanpassing aan externe doeleinden in overeenstemming met de aard van de dingen, ophoudt; daarom valt het buiten de sfeer van de materiële productie zelf.

In 1932 schreef hij In Praise of Idleness, een tekst die in alles lijkt op die van Paul Lafargue, waarin we kunnen lezen Vrije tijd is essentieel voor de beschaving en in vroegere tijden maakte alleen het werk van de meesten vrije tijd mogelijk voor de minsten.

Het grote genie van de economie van de 20e eeuw voorspelt niets meer en niets minder dan dat de mensheid over ongeveer honderd jaar, rond het jaar 2030 of zo, haar economische probleem al zal hebben opgelost, dat wil zeggen dat we de economie zullen hebben bevrijd van het probleem van hoe we met schaarse hulpbronnen moeten omgaan, simpelweg omdat ze niet langer schaars zullen zijn.

Omdat de vraag buiten de uitleg van Marx om een mysterie blijft dat meestal wordt opgelost met volledig pseudowetenschappelijke of praktisch bijgelovige psychologische oproepen over het ambitieuze karakter van de mens die altijd meer wil, nog meer wil in het wiel van een altijd onbevredigd verlangen, de dorst naar winst en de dorst naar onophoudelijke consumptie, de dorst en honger naar het kapitalisme in het kort dat de Neanderthalers blijkbaar al in hun hart hadden

Dus aangezien Keynes een goed mens was, hoeft hij alleen maar zijn toevlucht te nemen tot naïviteit. De mensheid zal niet zo dom zijn om door te gaan zonder werk te verdelen en te profiteren van de overproductie die de consumptiemaatschappij elke dag op zo’n extravagante manier laat zien. 

En tijd is in feite de algemene paraplu die de totaliteit van de dingen omvat, omdat in feite, zoals altijd werd herhaald bij het citeren van Kant, de a priori vorm van gevoeligheid die is waarin het geven van de dingen zelf bestaat, het gebied waarin ze hun bestaan ​​tonen.

Wat Marx ons vertelt is dat vrijheid op het gebied van de noodzaak, waar de mens te maken heeft met natuurkrachten om te overleven, zelfs niet om op de juiste manier te leven, een zeer beperkende betekenis heeft.

En toch leggen Kant en Heidegger het ook heel goed uit, zelfs als het Wikipedia-artikel dat uitlegde wat we daar hebben zich zou uitstrekken over duizenden pagina's waarin wordt uitgelegd hoe alle dingen in elkaar passen, zouden we nog steeds geen stap voorwaarts hebben gezet om uit te roepen dat wat we daar hebben het uitschreeuwt naar de hemel en ondraaglijk is.

Maar hoe betreurenswaardig het vanuit menselijk perspectief ook is om te zien hoe deze tienduizenden ijverige, patriarchale en onschadelijke sociale organisaties ongeorganiseerd en ontbonden worden, hoe triest het ook is om ze ondergedompeld te zien in een zee van pijn, om te bedenken hoe een van hun leden tegelijkertijd de oude vormen van beschaving en hun traditionele bestaansmiddelen verliest, we mogen tegelijkertijd niet vergeten dat deze idyllische plattelandsgemeenschappen, hoe onschuldig ze ook leken, altijd een solide basis vormden voor de oosters despotisme dat ze het menselijk intellect tot de smalste grenzen beperkten, het veranderden in een onderdanig instrument van bijgeloof, het onderwerpen aan de slavernij van traditionele regels en het beroofden van alle grootsheid en elk historisch initiatief.

Tijd en Vrijheid zijn eeeuwige vijanden sinds het begin der tijden in een strijd die kan worden weergegeven met de strijd tussen Zeus en Cronus, zoals weergegeven door Hegel in de volgende tekst. Een volk behoort tot de universele geschiedenis wanneer er in zijn fundamentele element en doel een universeel principe bestaat, wanneer het werk dat de geest daarin voortbrengt een morele en politieke organisatie is.

Want als de dokter kosten gaat in rekening brengen voor zijn behandelingen, zal er een proces op gang zijn gekomen waaraan geen einde hoeft te komen, omdat het doel niet langer gezondheid is, maar eerder winst en het verlangen naar winst. Die miserabele Marx-basis van de kapitalistische ontwikkeling hoeft nooit te stoppen, zodat gezondheid of ziekte eerder een middel worden om het roer van de zakenwereld te blijven draaien.

En de claim van Plato's filosoof-koning was niets anders dan die van een mensheid die werd geconsolideerd door instituties die niet alleen maar klodders van de tijd waren, conglomeraten die door de tijd zijn verstevigd, maar die instellingen waren die voortkwamen uit de vrije tijd van dit ongekende en nieuwe wezen dat vrij was van de tijd.

Wat heel duidelijk is, is dat een koninkrijk van vrijheid alleen kan ontstaan ​​waar het, zoals Keynes zei, al had moeten gebeuren en het economische probleem van de mensheid is opgelost, dat wil zeggen waar het probleem van het beheer van de schaarse hulpbronnen niet langer bestaat omdat ze niet langer schaars zullen zijn.

4. «De laatste mens» van Nietzsche 

Dat wat we vandaag de dag opnieuw hebben overwonnen met een ongelooflijk zelfvertrouwen omdat we op een bepaalde manier allemaal nog steeds in ons lichaam de slechte instincten hebben de christelijke instincten die oog in oog staan met de realiteit de voorzichtige hand geduld en ernst in de kleinste dingen de volledige eerlijkheid van kennis die er al meer dan twee millennia geleden was En daar de goede subtiele aanraking en smaak aan toevoegde Niet als training van het brein Niet als een Duitse cultuur met schurkachtige manieren Maar als een lichaam als een gebaar als een instinct als een realiteit in een woord Allemaal tevergeefs Van nacht tot ochtend niets meer dan een eenvoudige herinnering Grieken Romeinen geloof de wil voor de menselijke toekomst het grote ja tegen alles wat zichtbaar is als imperium romanum zichtbaar voor alle zintuigen de grote stijl niet langer louter kunst maar omgezet in werkelijkheid in waarheid in leven En van de ene op de andere dag begraven niet door een natuurlijke gebeurtenis Vertrapt niet door Duitsers en andere dwazen Maar in ongenade gevallen door sluwe vampiers sluipend onzichtbaar bloedarmoede Niet verslagen gewoon weggezogen Het verborgen verlangen naar wraak de kleine afgunst veranderde in een heer 

Wat was God in werkelijkheid, maar datzelfde systeem van tegenstellingen waarin Nietzsche ons vertelt dat alle waarden omgekeerd waren Hoe komt het dat er nog steeds een boven- en een onderwereld is Hoe kan het dat er een hemel en een aarde is Waar gaat de aarde nu heen, nadat ze zich heeft losgemaakt van het scharnier van haar zon Er is nog steeds een dag en een nacht We hoeven de zaklampen niet aan te doen op de middag Kortom, wie gaf ons de spons om de horizon uit te wissen Die horizon die de hemel scheidde van de aarde, de goden en stervelingen, goed en kwaad

Luther zag de corruptie van het pausdom, zodat het tegenovergestelde met de handen in de pauselijke stoel kon worden aangeraakt, de oude corruptie zat niet meer, het peccatum originale, het christendom, maar het leven, maar de triomf van het leven, maar het grote ja tegen alle mooie dingen, verheven, roekeloos, en Luther herstelde de kerk opnieuw, viel haar aan. Luther, een wraakzuchtige en onsuccesvolle Duitse monnik, ging naar Rome en in plaats van de grote gebeurtenis te zien die een einde maakte aan het christendom, was wat hij zag de corruptie van het pausdom.

We hebben eerder al opgemerkt dat er iets in de antropologisch normale mens is dat een nihilistische essentie heeft, in zoverre ieder mens een grammatica aanneemt die in een andere tijd in illo tempore werd gevormd, op het moment dat de dingen gebeurden.

Ik zie een mogelijkheid voor me waarvan de charme en kleur volkomen onaards zijn. Het lijkt mij dat het in alle sensaties van verfijnde schoonheid schittert dat een kunst die zo goddelijk, zo demonisch goddelijk is, er in de millennia tevergeefs in heeft gewerkt voor een tweede mogelijkheid als deze. Ik zie een spektakel zo vol van betekenis, zo wonderbaarlijk paradoxaal tegelijkertijd dat alle godheden van Olympus in onsterfelijk gelach zouden zijn uitgebarsten. Caesar Borgia Paus. Je begrijpt me. Nou, dat zou de overwinning zijn geweest waar ik alleen vandaag nog naar streef. Daarmee werd het christendom onderdrukt. De Antichrist zit op de stoel van de universele macht

We zullen later bespreken of dit politieke idee van de Verlichting uiteindelijk zo vijandig tegenover instincten stond als Nietzsche misschien dacht, of dat het juist het tegenovergestelde is gebleken.

Want als de wet geen onderscheid kan maken tussen betere en slechtere wetten, komt dat doordat er geen wetten meer zijn, maar in ieder geval gewoontes of misschien zelfs geen gewoontes maar alleen gewoonten en neurotische symptomen.

Wat er echter gaat gebeuren is het tegenovergestelde, het meest verachtelijke en ellendige moment in de hele geschiedenis van de mensheid, het enige type mens dat nog erger kan zijn dan een christen, een protestantse christen of een Duitse christen.

De cultus van de laatste mens, de atheïst, de nihilist zonder vermommingen, de eerste in de geschiedenis van de mensheid die geen religieuze festivals meer kent, de eerste die, zodra het protestantisme zijn intrede heeft gedaan, al volledig bereid is om zonder hoop te leven, werkend voor en voor een ander leven dat goed geworteld is in dit leven van kapitalistische winst waarin de financiële markten vandaag de dag zeggen wie weet waar.

Met het inzicht dat als het bijvoorbeeld niet langer de moeite waard is om katholiek te zijn, dit komt doordat de proletarisering van het volk de tijd en ruimte heeft onderdrukt waarin de festivals die dat religieuze gedrag structureerden konden worden vertoond, net zoals de inheemse volkeren die steeds meer zijn geproletariseerd, tegelijkertijd hun stamidentiteit hebben verloren.

In het laatste punt van History of an Error geeft Nietzsche ons de sleutel tot de reden waarom het nihilisme zo resistent en volhardend is geweest. We hebben de echte wereld geëlimineerd, welke wereld is het schijnbare Nee gebleven? Door de echte wereld te elimineren, hebben we ook het schijnbare middagmoment van de kortste schaduw geëlimineerd.einde van de langste foutclimax van de mensheid incipit zarathustra 

Toen we de markt van de mondialisering betreden, is deze, zoals we al zeiden, een sociaal niets geworden, slechts een mens die alleen kan worden geïdentificeerd aan de hand van de huidskleur, die anders altijd donkerder blijkt te zijn dan wenselijk voor een succesvolle ondernemer.

Laten we niet vergeten wat de oorzaak van het nihilisme was, volgens Nietzsche: de mens is wil, zijn essentie bestaat uit zo veel liefhebben dat als hij niets vindt dat het verdient om bemind te worden, hij liever niets wil dan niet willen.

Maar hoe konden we dat doen? Hoe konden we de zee leegmaken? Wie gaf ons de spons om de horizon uit te wissen? Wat hebben we gedaan nadat we de aarde uit de grot van haar zon hadden bevrijd? Waar leiden haar bewegingen haar nu? Leidt de onze haar? Het is dat we onophoudelijk vallen. We gaan ergens achteruit, we dwalen in alle richtingen. Er is nog steeds een op- en een neergang. We zweven in een oneindig niets. De leegte achtervolgt ons met zijn adem. We moeten de zaklampen vóór de middag aandoen. Je hoort het geluid niet van doodgravers die God begraven. We merken nog steeds niets van goddelijke ontbinding. 

Wat is er met de mensheid gebeurd nadat de roep dat God is gestorven is gehoord Wat is de wereld van de atheïsten die eraan komt Hoe en hoeveel zijn we gestopt met bidden En hoeveel kunnen we ons toewijden aan het leven en voor het leven in een wereld als deze Meer dan een eeuw na de dood van Nietzsche is het spektakel Dantesk

Geen burgers maar arbeiders zonder vrije tijd die niet in een republiek leven maar in een markt en een fabriek of nu liever in een markt die tegelijkertijd een fabriek is waar de consument en de arbeider versmolten lijken

Het is meer omdat we het feit blijven accepteren dat ons leven helemaal geen grammatica heeft. We mogen nu niet de plaats innemen van de goden die de wereld hebben gevormd. Op welke revolutie moeten we wachten. Van nu af aan zullen er mannen en vrouwen zijn. Mannen en dieren zullen er nog steeds op hun plaats zijn, stervelingen en goden, goed en kwaad. De ontbinding van de God die gestorven is, moet een transglobale revolutie uitlokken, een vreemde explosie.

Nog nooit is de echte wereld zo dichtbij en zo ver weg geweest en nog nooit is deze zo absurd en crimineel geweest.

Dat is de reden waarom hij nu de pertinente vraag heeft gesteld nu God is gestorven: welke nieuwe feesten zullen we moeten uitvinden? Welke nieuwe rituelen, welke nieuwe goden, welke nieuwe ceremonies, welke nieuwe gebruiken zullen er gecreëerd moeten worden? Wat zullen de feesten van de superman zijn? Wat is een niet-nihilistisch feest? Zal het lijken op een fles of een feest uit de jaren zestig tot een revolutie?

Wat gebeurt er nu Waar we mee te maken krijgen We hoeven nu niet zelf de goden te zijn Of is het zo dat we, nu de goden weg zijn, gedwongen worden dat onbeduidende en ellendige wezen te zijn dat werkelijk net zo mythisch was als zij ook mythisch waren. De gek staat perplex

Tot nu toe is er alleen maar die grote oorlog geweest, en tot nu toe is er geen serieuzere aanpak van het probleem geweest dan die van de Renaissance. Mijn probleem is dit. Er is ook geen radicalere, directere vorm van aanval gelanceerd met grotere nauwkeurigheid over het hele front en tegen het centrum. Het aanvallen van de beslissende plaats in de zetel van het christendom, het naar de troon brengen van aristocratische waarden, ik bedoel het introduceren ervan in de instincten van de meest fundamentele behoeften en verlangens van degenen die zich daar vestigden. Met andere woorden: de Renaissance was een meesterlijke zet geweest, een beroerte. Het cruciale christendom had zelfmoord gepleegd

Wij blijven hier in de schijnbare wereld terwijl onze avatars genieten van een echte wereld die nog nooit zo ontoegankelijk voor ons is geweest, die ons nog nooit zo duidelijk verboden is.

Tussen dingen die ons overkomen die altijd slecht zijn en niets dat ons overkomt, lijken mensen niet al te veel te hebben geaarzeld.

Op de een of andere manier kwam de "Ga hier niet binnen die geen wiskunde kent", gegraveerd op zijn fries, hier ook zeggen: het maakt niet uit of je lelijk bent, het maakt niet uit of je helemaal lelijk bent zoals Socrates.

Zoals we Nietzsche het nihilisme hebben zien definiëren, lijkt het in feite iets heel inherent aan de mens, tussen geschiedenis en het niets; de eerste antropologische keuze is het niets.

Want waar de mens dit wereldwezen niet kan liefhebben zoals het door zijn essentie is, begint de wil het niets lief te hebben om niet te hoeven stoppen met liefhebben.

Hij is zelf een goed voorbeeld van het type mens dat de man met de klok wordt geconstrueerd in zijn moraalfilosofie, op ongeëvenaarde wijze beschreven door Thomas de Quincey in The Last Days of Kant.

Als God gestorven is, waarom blijft alles dan hetzelfde? Hoe kan het dat er nog water in de zee zit? Waarom is de horizon er nog? Zoomwe hebben de ware wereld geëlimineerd, maar we hebben het schijnbare behouden

Hoe dan ook zou Nietzsche een diagnose stellen van hoe nihilistisch een samenleving is door zich af te vragen of die waardenbepaling, wat wij de grammatica van het gemeenschapsleven hebben genoemd, je wel of niet toestaat de wereld lief te hebben en erin te willen leven.

Als dit zo is, komt dat omdat voor hem alles in de figuur van de platonische Socrates minachting voor het leven, wrok en verlangen naar wraak uitstraalt. De wijste aller tijden hebben altijd gedacht dat het leven waardeloos is.

Hier moeten we stoppen met geduld, want nu komt de hele essentie van het probleem in het spel, al de moeilijkheden ervan en ook alles wat Nietzsche en Marx ertoe zou kunnen brengen elkaar te ontmoeten en tegelijkertijd afstand te nemen van de antipoden.

Het zijn de mythen die de mens hebben verteld waar de hemel is en waar de aarde is, welke plaats aan de mens toebehoort en welke plaats aan de dieren, mannen en vrouwen, goden en stervelingen toebehoort.

Als een vulkaan zou ontploffen, als de hemel op de aarde zou vallen, als een adelaar onze lever zou verslinden, zouden we hier niet zitten kletsen.

5. Burger supermens (superburger?) 

Wel, ja, dat is waar, alleen dat het eraan toegevoegd had kunnen worden toen het socialisme probeerde democratisch te zijn, elke keer dat het probeerde aan de macht te komen door middel van verkiezingen, elke keer dat het probeerde alle constitutionele garanties te behouden en parlementair voor het socialisme te werken, gebeurde altijd hetzelfde: een militaire staatsgreep maakte een einde aan de democratie, het parlementarisme, de verdeling van de machten en de vrijheid van meningsuiting.

Wat hen zou moeten worden ontzegd, is hun veronderstelde recht om hun kinderen op te sluiten in een huiselijke gevangenis tot ze achttien worden, hen in een Opus-bubbel te plaatsen, op zo'n manier dat kinderen met Opus-ouders opgroeien op een school met Opus-leraren, samen met andere Opus-kinderen die ook van hetzelfde geslacht zijn, om te leven biddend op de Opus-manier, etend op de Opus-manier, spreken en voelen zoals degenen in het Opus-spreken en voelen, en hun seksualiteit op de Opus-manier interpreteren onder het gezag van Opus-priesters zonder in staat te zijn hun seksualiteit te porren. neus in een andere wereld in al die jaren

Ik heb vaak betoogd dat het beter is om Marx vanuit dit perspectief te lezen, want als de Verlichting niets meer is dan de filosofie van de bourgeoisie en de moderne staat niets meer is dan wat het kapitalisme ervan heeft gemaakt, dan vechten we door het kapitalisme te bestrijden ook tegen de moderne staat, waarmee we de machtsverdeling van het parlementarisme van de rechtsstaat verafschuwen, enz.

In de formulering van 1793 luidde de preambule van de Verklaring van de Rechten van de Mens en de Burger als volgt: De vertegenwoordigers van het Franse volk, gevormd in de Nationale Vergadering, hebben besloten om in een plechtige verklaring de onvervreemdbare en heilige natuurlijke rechten van de mens uiteen te zetten, zodat deze verklaring die voortdurend aan alle leden van het sociale lichaam wordt gepresenteerd, hen onophoudelijk herinneren aan hun rechten en plichten. zodat de daden van de wetgevende macht en de uitvoerende macht, die te allen tijde kunnen worden vergeleken met het doel van elke politieke instelling, meer worden gerespecteerd en zodat de aanspraken van burgers, die van nu af aan gebaseerd zijn op eenvoudige en onbetwistbare principes, altijd gericht zijn op de handhaving van de Grondwet en het geluk van iedereen.

Het enige dat de mens heeft uitgevonden om zichzelf een beetje boven zichzelf te plaatsen, dat wil zeggen, een beetje buiten zijn eigen antropologische consistentie, die altijd religieus is geweest, is de Verlichting, het institutionele raamwerk dat de Verlichting heeft uitgevonden, wetenschappelijke instellingen en juridische instellingen.

Maar hoeveel heeft links zelf meegewerkt aan dit project van duisternis, hoeveel heeft het gevoed en in hoeverre heeft het zelfs maar geanticipeerd op deze kruistocht tegen de verlichting? De ernst van de zaak maakt het relevant dat we vasthouden aan de as gezin-school met de bedoeling een meer algemene diagnose te stellen die ook gevolgen heeft voor de volksgezondheid, de vrijheid van meningsuiting, de rechtbanken en in het algemeen de betekenis zelf van de republikeinse instellingen die zijn bedacht door het gedachtegoed van de Verlichting.

Om dit goed te laten verlopen, is het noodzakelijk goed zorg te dragen voor een veeleisende institutionele architectuur die in staat is de soevereiniteit van de publieke ruimte te beschermen, zodat de samenleving een nieuw kompas heeft waarmee zij zich kan oriënteren, niet alleen het kompas van voorouders en traditie, noch het erfelijke bloed van monarchen, noch het kompas van de wilde machten die zich in elk geval kunnen opdringen, maar het kompas dat naar het noorden wijst van de vooruitgang van de mensheid.

Een bepaalde linkse gedachte heeft de neiging zijn kleren te scheuren als sommigen van ons, die ook links zijn, beweren dat de theorie van de moderne staat niet zo slecht doordacht is dat het zelfs een heel goed idee is, of beter gezegd dat het in zekere zin het enige goede idee is dat de mensheid heeft gehad, omdat het de enige formule is die is gevonden om waar te maken dat het menselijk ras noodzakelijkerwijs vooruitgaat naar het beste zoals Kant het heeft bedoeld.

Wat nodig is, is een analyse die ons in staat stelt te onderscheiden of wat het kapitalisme in de lucht heeft opgelost een verovering van de arbeidersklasse is geweest, zoals het arbeidsrecht, een republikeinse instelling zoals openbare scholen of de gezondheidszorg, of iets dat antropologisch zeer discutabel en twijfelachtig kan zijn, maar ook heel verschillend afhankelijk van het geval, zoals het gezin.

Het is om deze reden dat we het examensysteem nooit mogen verwaarlozen, hoe omslachtig het ook mag zijn, maar er altijd naar moeten streven om het te perfectioneren, verstandiger te maken. Niemand twijfelt er bijvoorbeeld aan dat het huidige systeem van toegang tot de rechterlijke macht oneerlijk, discriminerend en absurd is, en vooral moeten we het publieke karakter ervan beschermen, in tegenstelling tot wat bijvoorbeeld wordt gedaan bij de onderwijsexamens in Madrid, waar er geen examens meer zijn.wil dat de examens openbaar worden voorgelezen 

Als onder het kapitalisme de democratie een farce wordt, de wet een instrument van het kapitaal wordt, de staat een repressieapparaat wordt, de rechtbanken een schande worden, de politie een groep folteraars wordt, het parlement een belangenmarkt wordt, de gemeenten een nest van corruptie worden, dan is het meest absurde wat we kunnen doen volhouden dat het ideaal een niet-kapitalistische wereld zou zijn waarin geen van deze dingen zou bestaan.

De jaren zestig en zeventig waren zich er terdege van bewust dat er twee grote problemen waren, of misschien dachten ze dat het één enkel probleem was met twee polen, het kapitalisme en het gezin, terwijl het gezin de matrix was van een bepaalde menselijke psyche die in staat was alle hoop op geluk voor veel mensen te vernietigen.

En als we erin slagen die leegte, dat wil zeggen de democratie zelf, aan die algemene eed te onderwerpen, zullen we een democratie onder de rechtsstaat hebben of een democratie in de rechtsstaat, een democratie die zich inzet voor samenhang via een institutioneel schild dat begint met de scheiding der machten.

Niet alleen was het niet het kapitalisme dat ons de republikeinse instellingen heeft gebracht die door de politieke denkers van de Verlichting werden verdedigd, maar het was er ook altijd onverenigbaar mee en in de loop van de tijd is deze onverenigbaarheid alleen maar toegenomen.

Mark Fisher kan er alle draai aan geven die hij wil, maar wat als we het tegenovergestelde proberen? En wat als we dit allemaal tegen het kapitaal keren? Omdat we uiteindelijk ontdekken dat het neoliberalisme openbare scholen aanvalt, maar in plaats daarvan uiteindelijk het gezin verdedigt.

Hé, leraren laten die kinderen met rust, met de muziek van Pink Floyd op de achtergrond. De school in het algemeen en zonder onderscheid te maken, werd beschouwd als een disciplinaire instelling voor toezicht en bestraffing, net als het gezin, precies zoals wat alleen zij kon bestrijden. In werkelijkheid zou niets beter kunnen zijn voor het neoliberale acceleratiebeleid, te beginnen met Nick Land in zijn plannen om de openbare openbare school te slopen.

En dan zullen we zien welke tegenculturele formules er worden bedacht als we de mogelijkheid moeten repeteren om kinderen in communes groot te brengen, als we een einde moeten maken aan romantische liefde of als we eenvoudigweg het recht moeten opeisen op een dak en voldoende middelen om een kind te krijgen, het moederschaps- en vaderschapsverlof moeten beschermen en verlengen, enz.

Het is een klassiek neoliberaal argument dat ongelooflijk lijkt en dat links vaak met aardappelen is ingeslikt. Het is niet langer zo dat in dictaturen het staatsonderwijs indoctrineert, maar wie weet waarom het staatsonderwijs zelf de kiem van indoctrinatie in zich draagt, die gelukkig gecompenseerd moet worden met particulier onderwijs, misschien van rechts, misschien van links. 

Kant zei hetzelfde over werknemers. Als ze zouden stemmen, zouden ze altijd vóór degene stemmen die hen inhuurt, want of het goed met hen gaat, hangt af van de vraag of zakenlieden het goed doen.

Wie is er tegen het parlementarisme? Zeker niemand, maar er zal iemand zijn die zo naïef is om te denken dat de parlementaire vrijheden behouden zullen blijven als ze op een dag wetten durven uit te vaardigen tegen de bezitters van echte macht, dat wil zeggen tegen economische machten. Feit is dat met die naïviteit of met die kwade trouw de geesten van zoveel intellectuelen die zichzelf links noemden, sindsdien hebben gewerkt.

Op dezelfde manier waarop wordt gezegd dat de moderne staat de burgerlijke staat is, zouden we kunnen zeggen dat de bourgeoisie de mogelijkheid van een bepaalde moderne staat heeft verborgen, precies die waarin het recht zou kunnen zegevieren, dat wil zeggen een authentieke rechtsstaat, die staat waarin de vertegenwoordigers van het volk de mensenrechten in een plechtige verklaring hadden gedicteerd, zodat alle uitvoerende en wetgevende handelingen ermee moesten worden afgemeten.

Het probleem is dat als veganistische en anti-stierenvechtende ouders dit volgens hetzelfde principe met hun kinderen kunnen doen, dat ook geldt voor Zevende-dags Adventisten of Opus- of Communie- en Bevrijdingsouders.

Het heeft natuurlijk niets te maken met de mogelijkheid om steeds krachtigere gadgets of snellere en competentere kunstmatige intelligenties te hebben, maar met die vreemde mogelijkheid die mensen hebben om zichzelf van steeds betere wetten te voorzien. Vooruitgang is ongetwijfeld het meest verbazingwekkende dat er in het universum bestaat.

Volgens Fisher had Marcuse gelijk toen hij stelde dat het in de jaren zestig al overduidelijk was dat we de wereld van de arbeid hadden overwonnen, omdat we de schaarste al hadden overwonnen en dat het kapitalisme het enige obstakel voor een wereld die vrij kon zijn, was.

Men kan zeggen dat het kapitalisme verenigbaar is met het gezin en dat het gezin zichzelf wist te verdedigen tegen het kapitalisme, zichzelf ertegen kon beschermen en het kon dwingen de gezinswerkelijkheid unaniem te respecteren.

Een openbare ruimte als het echt zo isHij gaat altijd in de richting van het beste, omdat hij zich kan oriënteren, de linkerhand van de rechter kan onderscheiden en weet wanneer hij vooruit en wanneer hij achteruit gaat.

Welke politiemacht, welke legitieme macht zou verantwoordelijk zijn voor het arresteren van criminelen als La Polla Records gelijk had in haar onvergetelijke lied Delinquency. Als de publieke ruimte wetten zou kunnen uitvaardigen tegen bankiers, dieven tegen politici, fraudeurs, tegen wapenfabrikanten, dat wil zeggen een cementvliegtuig tegen handelaars in reclamedrugs, met voorbedachten rade of tegen vastgoedfraudeurs en bendes in uniform, dan zou de politie niet langer nodig zijn om hun wetten te handhaven of de guillotine af te handelen. Het is een grote blunder om geen onderscheid te kunnen maken tussen goede en slechte ideeën

Het idee dat het project van een moderne staat structureerde, althans voor wat wij de verslagen Verlichting hebben genoemd, was het idee om de wetgevende macht in dat gat in dat vacuüm te installeren, waardoor op een verbazingwekkende politieke meesterzet het monopolie van legitieme macht werd toegekend aan wat volkomen machteloos is.

Het resultaat was een dictatuur van de economische machten die geïnteresseerd waren om zich te verkleden in de kledij van het parlementarisme, zij het alleen zolang het hen uitkwam, zolang het parlementarisme en de democratie de bezitters van echte macht niet durfden aan te vallen, zoals we samengevat hebben gezien door Carl Schmitt.

Het gezin is de grootste vijand van de samenleving omdat het altijd dreigt een imperium binnen een imperium te worden, het dreigt altijd op incestueuze wijze uit zichzelf te groeien.

Zoals Hegel zei: De mens houdt van voelen omdat hij daar alleen zijn bijzonderheid voor zich heeft; de voortdurende herinnering aan het zelf vindt plaats, terwijl hij die in het ding zelf leeft, of het nu wetenschap, kunst, recht of religie is, zichzelf vergeet.

In Chili treffen we in de 20e eeuw een zeer repetitief historisch schema aan dat ons in staat stelt de relatie tussen burgerschap, democratie en kapitalisme correct voor te stellen om, kortom, de ware moeilijkheden te begrijpen waarmee het politieke project van de Verlichting altijd te maken heeft gehad.

Er kan niet worden beweerd dat iemand die op achttienjarige leeftijd is onderworpen aan een dergelijk doctrinair en vitaal totalitarisme in de juiste omstandigheden verkeert om zijn of haar eigen beslissingen te nemen zonder al zeer ernstige kosten te hebben betaald en dat zonder rekening te houden met het feit van de jaren die al onherstelbaar verloren zijn gegaan, de belangrijkste jaren van het leven waarin karakter en persoonlijkheid worden gevormd.

Maar uiteindelijk is wat er kan zijn een verder dan de mens, en het is geen Nietzscheaans idee, maar eerder wat wij hebben gezien als de drijvende kracht achter de hele geschiedenis van de filosofie.

Toch is het niet hetzelfde om te zeggen dat de politie waar de macht kapitalistisch is, bevelen van kapitalisten ontvangt, maar om te zeggen dat de politie op zichzelf alleen maar een instrument van het kapitaal kan zijn.

De openbare school, de volksgezondheid, het arbeidsrecht, de vrijheid van meningsuiting, de scheiding der machten, juridische garanties, een hele complexe institutionele machinerie die het werk van de vrijheid is, of we zouden ook kunnen zeggen: de grammatica die het mogelijk maakt om te werken.

Het volk moet ertoe worden aangezet te discussiëren, argumenteren en tegenargumenten te geven, maar in omstandigheden waarin degene die regeert geen wetten kan maken en degene die wetten maakt, niet kan regeren terwijl ze in de gaten worden gehouden en gedwongen worden om te onthouden door een macht die oordeelt, maar geen wetten kan maken of regeren.

De samenleving kan beter of slechter zijn, maar er is een onvermijdelijk menselijk feit: mensen worden niet in de samenleving geboren omdat we uit seks zijn geboren.

Het was echter juist de Verlichting die hier de mogelijkheid bedacht dat de mens zichzelf buiten zichzelf zou kunnen plaatsen, denkend aan een soort institutionele supermens.

6. De lange weg richting eeuwigheid 

We hebben gezien hoe Marx het communisme begrijpt als de voorwaarde voor dat politieke project dat verankerd is in de vrije tijd en we vragen ons af hoe de geschiedenis van de vrijheid eindelijk voor de mensheid kan beginnen, zodat de prehistorie eindelijk eindigt en een menselijke ontwikkeling begint die als een doel op zichzelf kan worden beschouwd, zodat deze begint op de manier waarop we hier hebben verdedigd wat we de vooruitgang van de mensheid kunnen noemen, dat ongewone mysterie dat de mens tot het enige wezen maakt dat zich kan verbeteren door zichzelf uit te rusten met steeds betere wetten.

Iedereen die zich op deze manier uitdrukt, zegt dat wat hij doet hetzelfde zou zijn als hij in plaats van een man een vrouw zou zijn, of als hij in plaats van zwart te zijn, blank zou zijn, of als hij in plaats van een Montague een Capulet zou zijn, als hij in plaats van rijk zou zijn, arm zou zijn, als hij in plaats van een christen een moslim zou zijn, of als hij in plaats van religieus zou zijn, een atheïst zou zijn, en daarmee in werkelijkheid de lijst van onvoorziene gebeurtenissen doorloopt die worden genoemd in artikel 2 van de Verklaring van de Rechten van de Mens.

De eeuwige zandloper van het bestaan is altijd weer omgedraaid en jij daarmee een stofkorreltje Je zou jezelf niet tandenknarsend op de grond gooien en de demon vervloeken die zo tegen je sprak Of misschien heb je ooit een oneindig moment geleefd waarin je antwoord het volgende zou zijn geweest Je bent een god en ik heb nog nooit iets goddelijkers gehoord Als die gedachte je zou aangrijpen, zou je een transformatie ervaren zoals je nu bent en misschien zou het je de vraag over wat dan ook verpletteren Je wilt dit nog een keer en talloze keren meer zou het zwaar op je wegen gedraag je als het grootste gewicht Of ook hoeveel je van jezelf en het leven moet houden om niets anders meer te verlangen dan deze laatste eeuwige sanctie, dit zegel De homowetenschap 341 

Hoe vaak in het leven doen we iets waardoor we kunnen zeggen: ik zou het nog een keer doen en duizend keer zou ik willen dat dit eeuwig herhaald wordt? We zouden accepteren dat wat we doen voor altijd in de eeuwigheid vereeuwigd zou worden. Of misschien is het makkelijker om te vragen: zouden we accepteren dat Hollywood zou vereeuwigen wat we doen in een beroemde film? Hoe trots of hoe beschaamd zouden we zijn? Misschien hebben we onszelf deze vraag nooit hoeven stellen

De zaak zou als volgt kunnen worden samengevat: wanneer we kiezen wat we kiezen, welke wereld we kiezen, welke wereld we inzetten op wat we als aardse goden in de wet vastleggen voor de wereld die we willen. Wat we uiteindelijk willen. Vrijheid is altijd de keuze van een wereld.

Dat wil zeggen, omdat hij het eerlijk acht, zoals Plato's beroemde tekst in de Phaedo zegt, wanneer Socrates stelt dat als hij daar in de gevangenis blijft zitten zonder uit Megara te ontsnappen, zoals zij voorstellen, dit niet is omdat hij spieren en pezen heeft die aan zijn botten trekken en zijn gewrichten bewegen, noch is het duidelijk omdat hij een man is en geen vrouw, omdat hij een heilige is die is opgeleid om bepaalde goden te respecteren of omdat hij een Athener is en geen Spartaan of Perziër, maar hij blijft zitten. daar zonder te ontsnappen omdat hij het eerlijk vindt.

Vrijheid brengt de mens in contact met de goden en niet omdat de goden bestaan, maar omdat vrijheid het bewijs is dat de mens in staat is zichzelf buiten zijn antropologische, psychische, sociale of economische consistentie te behandelen alsof hij in feite meer is dan wat hij is, dat wil zeggen: een god.

Wanneer hij in zijn boek rechtstreeks over de eeuwige terugkeer spreekt, maakt Nietzsche Deleuze een merkwaardige observatie die deze manier van interpreteren van de ingewikkelde materie bevestigt. Er wordt op zijn beurt vaak gevraagd wat er verrassend is aan de eeuwige terugkeer als deze uit een cyclus bestaat, dat wil zeggen uit een terugkeer van het Geheel in een terugkeer van het Zelfde, maar daar gaat het precies niet om.

Wat zou er gebeuren als er op een dag of een nacht een demon heimelijk in de eenzaamste van je eenzaamheid zou glippen en je zou vertellen: dit leven zoals je het nu leeft en hebt geleefd, moet je opnieuw leven, en ontelbare keren, en er zal nooit iets nieuws in zitten, behalve dat elke pijn en elk plezier en elke gedachte en elke zucht en elk onuitsprekelijk klein en groot ding in je leven naar jou moet terugkeren en alles in dezelfde volgorde en opeenvolging en dus ook deze spin en dit maanlicht tussen de takken enzovoort, op dit moment en mijzelf

Dit idee van het serieus nemen van het idee van verantwoordelijkheid als een zware onvermijdelijke last voor een eindig wezen dat zich wel een god kan voelen, kan verteld worden als Kant, het kan verteld worden als Sartre voor wie het een van zijn favoriete thema's was, of het kan net als Nietzsche hetzelfde verteld worden dat niet moeilijk zou zijn om op overtuigende wijze te repeteren hoe Socrates het zou zijn gaan vertellen.

Het tegenovergestelde van het maken van uitzonderingen voor jezelf is jezelf juist behandelen als iemand die net als ieder ander verplicht is de wet te gehoorzamen die we werkelijk willen, dat wil zeggen de wet die we in de wereld van kracht willen zien. 

Dat wil zeggen, de rechtsvorm vertelt mij alleen het volgende en werkt als volgt:zodat u er zeker van kunt zijn dat uw handeling niet onverenigbaar is met de rechtsvorm dat u er zeker van kunt zijn dat u er niet van walgt als uw daden een patroon worden dat iedereen het recht heeft te volgen dat u er zeker van kunt zijn dat u doet wat u werkelijk wilt, dat wil zeggen dat u er zeker van kunt zijn dat u de handelingen uitvoert die u werkelijk in de wereld wilt zien plaatsvinden

Het is prima om je leven op Galicische wijze te leiden als je Galiciër bent, maar zolang je maar begrijpt dat een Galiciër geen slaaf van Galicië kan zijn, omdat je, om Galiciër te zijn, bovenal een vrije Galiciër moet zijn.

Dat al het menselijk leven niet zwaarder kan wegen dan de waardigheid geeft aan dat de mens zichzelf niet als mens meet, maar volgens een maatstaf die de mens te boven gaat en die wellicht tot de goden behoort of die ons in ieder geval laat leven als die goden die wij blijkbaar ook zijn.

Tegelijkertijd is het ook de ervaring dat de eeuwigheid niet te lang duurt, de overtuiging dat wij stervelingen er niet te lang in leven, dat we er genoegen mee moeten nemen er af en toe een bezoek aan te brengen, of beter gezegd dat de eeuwigheid degene is die ons soms bezoekt.

Of om meer tot de kern van de zaak te gaan, omdat het mijn plicht hier niet was om menselijke en al te menselijke dingen te doen, maar om mezelf boven mijn menselijkheid te plaatsen en, als we het zo willen zeggen, een superman te zijn.

Alle Nietzscheaanse mysteries zijn niet minder mysterieus dan het feit van de vrijheid zelf, het feit dat de mens niet alleen is wat hij is, maar ook wat hij niet is en dat het ook gebeurt dat hij niet is wat hij is omdat hij vrij is.

Wat de Romeinse decurion in de blik van Jezus ziet, is zoiets als dit: bedenk of je die zweep in de eeuwigheid graag zou willen geven, bedenk of het waar is dat je het duizend keer zou doen, bevelen opvolgend van een middelmatige autoriteit die je diep van binnen veracht en die ervoor zorgt dat je jezelf veracht met dat ellendige leven dat je leidt.

Hoe zou het zijn om te leven vanuit de overtuiging dat er onrecht is gepleegd dat tot in de eeuwigheid elke dag zal worden herhaald? Het argument is het volgende: een eenzame vrijheid in een complexe situatie waarin er goed is en kwaad, maar er ook eer, prestige, eer en gewoonten en tradities zijn, is in staat de logica van de waardigheid zichtbaar te maken, dat evenwicht waarin mensen bereid zijn hun leven te verliezen om niet te verliezen wat hen de moeite waard maakt om voor te leven.

Het is essentieel om te begrijpen dat de formule die zegt: Handel altijd vanuit de plaats van iemand anders, niets anders betekent dan dit. Doe wat je echt graag gedaan wilt zien in de wereld of wat hetzelfde is. Wees vrij.

Wat je in de spiegel ziet, is niet dat je zoiets als een aspect van je leven moet behouden, zoals je mannelijkheid of de eer van je familie of de stabiliteit van je economische, politieke of welke andere situatie dan ook, maar dat je de waardigheid moet bewaren van iemand die vrij is en, als hij heeft gedaan wat hij heeft gedaan, dat is omdat hij het als eerlijk beschouwt en niet louter als een gevolg van een van deze dingen of omstandigheden.

Hoe dan ook, de manier om de kwestie van de eeuwige terugkeer bij Nietzsche te begrijpen gebeurt niet doordat filosofen het ons uitleggen, maar eerder door aandacht te schenken aan datgene waar Nietzsche zelf ongetwijfeld aandacht aan besteedde.

Donkere Illustratie versus Dark Enlightenment? 

Ah, mijn excuses voor de verwarring! Je hebt gelijk: het boek is van Fernando Liria (niet Savater), en het gaat om Contra la Ilustración oscura (2016). Laten we dat rechtzetten en de relatie met Dark Enlightenment van Nick Land verder uitdiepen.

 1. Contra la Ilustración oscura (Fernando Liria, 2016)
Genre: Filosofisch essay / Polemiek
Thema’s:
- Kritiek op de "donkere Verlichting":
  Liria verwijst naar een irrationele, anti-rationele stroming binnen de moderne cultuur die de Verlichting afwijst. Deze stroming combineert elementen van:
  - Postmodernisme (relativisme, afwijzing van objectieve waarheid).
  - Complottheorieën (bijv. "deep state", "grote vervanging").
  - Religieus fundamentalisme (met name in de VS en delen van Europa).
  - Populisme (afwijzing van elites, wetenschap en instituties).
  Liria ziet deze stroming als een gevaar voor de democratie en de rede.

- Verlichting als noodzakelijk project:
  Liria verdedigt de kernideeën van de Verlichting: rede, wetenschap, individuele vrijheid en vooruitgang. Hij wijst op de gevaren van irrationalisme (bijv. fake news, anti-vaxbewegingen, klimaatontkenning) en pleit voor een herwaardering van de rede.

- Kritiek op Nick Land en de Neoreactionairen:
  Liria noemt Land’s Dark Enlightenment als een extreem voorbeeld van de "donkere Verlichting". Volgens Liria is Land’s werk een apologie voor autoritarisme en een afwijzing van de menselijke autonomie. Land’s ideeën over een technocratische elite en zijn raciale pessimisme (bijv. zijn associatie met witte suprematie) worden door Liria scherp bekritiseerd.

- Menselijke autonomie en ethiek:
  Liria benadrukt dat de menselijke rede (ondanks haar beperkingen) de enige weg is naar vrijheid en ethiek. Hij wijst op de gevaren van collectivisme (zoals in Ortega’s "opstand der massa") en pleit voor een liberale, humanistische visie.

Invloeden:
- Immanuel Kant ("Sapere aude!" – durf te weten).
- Karl Popper ("The Open Society and Its Enemies").
- Ortega y Gasset ("De opstand der massa").
- Spaanse liberale traditie (bijv. José Ortega y Gasset, maar ook Liria’s eigen werk over ethiek en politiek).

Receptie:
- Liria’s boek wordt gezien als een verdediging van de Verlichting in een tijdperk van toenemend irrationalisme.
- Critici (met name van de rechterkant) vinden zijn verdediging van de Verlichting te naïef en wijzen op de schaduwkanten van de moderne beschaving (bijv. kolonisatie, kapitalisme).


 2. Dark Enlightenment (Nick Land, 2013)
Zoals eerder uitgelegd, is Dark Enlightenment een neoreactionair manifest dat de Verlichting afwijst en pleit voor een autoritaire, technocratische elite. Land’s werk wordt vaak geassocieerd met:
- Neoreactionaire beweging (NRx).
- Cyberpunk-filosofie.
- Raciale en culturele pessimisme.


 Vergelijking: Liria vs. Land
| Aspect               | Fernando Liria (Contra la Ilustración oscura) | Nick Land (Dark Enlightenment) |
|--------------------------|------------------------------------------------------|---------------------------------------|
| Houding t.o.v. Verlichting | Verdedigt de Verlichting als noodzakelijk voor vrijheid en rede. | Ziet de Verlichting als een falend project dat leidt tot degeneratie. |
| Politieke visie      | Liberaal, humanistisch, pleit voor democratie en rede. | Autoritair, neoreactionair, pleit voor elitaire heerschappij. |
| Technologie          | Ziet technologie als een hulpmiddel voor vooruitgang. | Ziet technologie als een oncontroleerbare kracht die de mensheid zal transformeren (vaak negatief). |
| Mensbeeld            | Gelooft in menselijke autonomie en rede. | Gelooft in menselijke inferioriteit en de noodzaak van externe controle. |
| Taal en stijl        | Heldere, toegankelijke filosofie. | Dichte, provocerende, soms onleesbare cyberpunk-taal. |
| Invloeden            | Kant, Popper, Ortega y Gasset. | Nietzsche, cyberpunk, neoreactionaire beweging. |
| Receptie             | Wordt gezien als een verdediger van de Verlichting. | Wordt geassocieerd met extreemrechtse en racistische groepen. |


 Hoe passen deze boeken in het huidige debat?

  1. . De crisis van de rede:    Beide boeken behandelen de crisis van de rede in de moderne wereld, maar vanuit tegenovergestelde hoeken. Liria ziet de Verlichting als een noodzakelijk project, terwijl Land juist pleit voor een afwijzing ervan.
  2. . Technologie en macht:    Land’s visie op technologie als een oncontroleerbare kracht sluit aan bij hedendaagse debatten over AI, algoritmische controle en transhumanisme. Liria ziet technologie als een hulpmiddel voor vooruitgang, maar waarschuwt voor de gevaren van irrationalisme.
  3. . Politieke polarisatie:    Liria’s boek kan gezien worden als een verdediging van liberale democratie tegen de opkomst van autoritarisme en populisme. Land’s werk wordt soms gebruikt om autoritaire en elitaire systemen te rechtvaardigen.
  4. . De rol van de elite:    Land pleit voor een nieuwe elite (technocraten, heersers) die de massa moet controleren. Liria waarschuwt voor de gevaren van elitaire arrogantie en pleit voor een inclusieve, rationele samenleving. 

 Conclusie - 
- Fernando Liria verdedigt de Verlichting als een noodzakelijk project voor vrijheid en rede, en bekritiseert zowel religieus fundamentalisme als seculiere irrationaliteit.
- Nick Land ziet de Verlichting als een falend project en pleit voor een terugkeer naar autoritarisme en elitaire heerschappij, met technologie als een oncontroleerbare kracht.
- Vergelijking: Liria is een humanist en liberaal, terwijl Land een pessimist en autoritair denker is. Hun werk illustreert de spanning tussen rede en irrationalisme in de moderne wereld.
 Verdere lezing
- Voor Liria:
  - Ética para Amador (1991) – een toegankelijke inleiding tot ethiek.
  - Las preguntas de la vida (1999) – over de betekenis van het leven.
- Voor Land:
  - The Dark Enlightenment (online essay, 2013) – het originele manifest.
  - Templexity (2019) – over technologie en cultuur.
- Over de Neoreactionaire beweging:
  - Seeing Like a State (James C. Scott, 1998) – over autoritarisme en planning.
  - Against Democracy (Jason Brennan, 2016) – een liberale kritiek op democratie.
 

Vraag voor reflectie: Hoe beoordeel jij de spanning tussen rede en irrationalisme in de moderne wereld? Zie je parallellen tussen Liria’s verdediging van de Verlichting en hedendaagse debatten over fake news, complottheorieën of AI? (Mistral)
 

--

Reacties

Populaire posts van deze blog

Het grootste bordeel van Europa

Weg met Piet Vroon (2)

Latijnse Citaten van ... (Vergilius)