Ik kocht dit boek in januari 2001. Dat was voordat ik besloot om niet te proberen een romanschrijver te worden. Ik zou (blijven) schrijven, maar vooral fictie. Toch heb ik dit boek en vele andere hulpmiddelen aangeschaft om meer te leren over het metier.
En nu ik toch een korte uitstap heb gemaakt naar fictie, heb ik voordat de roman af is, toch weer even dit boek erbij gepakt. Dat deed ik in eerste instantie om verhaal versus plot nog eens door te nemen. Maar een week of wat dacht ik, als ik toch aan het bloggen ben, waarom ook niet over dit prozaboek.
In het voorwoord lees ik dat "schrijven .. een ingewikkeld ambacht is... je opereert op tien niveaus tegelijk." en hier aan voorafgaand stelt het duo dat de lezer zich niet realiseert dat aan deze versie die hij leest, vele varianten en verbeteringen zijn voorafgegaan. Het gaat - nog steeds in het voorwoord - over de stijlbreuk, denkfouten, kapitale weeffouten en over de schrijver die niet stopt totdat het goed is, of "het euvel is uitgebannen".
Als er een schrijver in je schuilt kan je tot op zekere hoogte leren schrijven. En dit boek helpt de obstakels te identificeren. Het boek kent een vierdelige structuur:
- strategie (1), structuur (2), stijl (3) en revisie en vastlopen (4). In het voorwoord volgt er een zeer korte samenvatting van die vier delen, waar ik hier niet verder op inga.
Deel 1 - strategie. Begint met "het begin" en met de inleidende woorden dat "de eerste bladzijde in zekere zin de belangrijkste is." Het begin gat om een leegte te vullen. En dat kan met een idee, een protagonist, die je kleur moet geven. "Dat kan door een eenvoudig interview met de hoofdpersoon, waar een eenvoudige vraag als: van welke kleur houd je, niet hoeft te ontbreken. En .. er is een conflict nodig. De eerste scene lokt de volgende uit... Het verhaal kan zichzelf vertellen door deze protagonist te gaan volgen en vele schrijvers schijnen zo te beginnen. Er zijn twee andere methodes om te beginnen.
De synopsis is een methode om het verhaal samen te vatten, waar het nadeel kan zijn dat deze structuur als "een keurslijf" gaat worden. Het grote voordeel is dat je gedwongen wordt m na te denken over het gehele verhaal. Een synopsis kan ook een regel bevatten als een soort motto of een tekst bevatten of toe te voegen die een detail schets waarop het geheel verder uitgewerkt kan worden.
Een volledig schema - de tweede alternatieve methode - werkt de synopsis verder uit en geeft het verhaal de structuur die het nodig heeft. Je kan hier denken - schrijven ze - aan een storyboard / scenario voor een film. Deze methode werkt voor grotere romans en is waar A. van der Heijden mee schijnt te werken.
Voordeel van deze methode t.o.v. de trial-and-error van de eerste (om zomaar te beginnen) is dat er minder herschreven dient te worden. "Het grote werk is gedaan en je kan je nu richten op de taal, toon en metaforen."
"Dorre theorie bestaat niet in proza," en de drie methodes kunnen elkaar aanvullen. "Je moet denken als filmregisseur waar de eerste scene belangrijk is." Ze geven de openingscène van De Avonden als voorbeeld, en voegen de uitleg toe waarom juist die opening belangrijk is. In dat geval, het belang van details. Bij Kafka (het proces) wordt de hoofdpersoon gearresteerd "zonder te weten waarom." Naast de opening is ook de toon van de opening belangrijk zoals bij Grunberg's Figuranten, waar de hoodpersoon vertelt op welke manier hij over zichzelf heeft nagedacht...
Aan het eind van het hoofdstuk, volgen opdrachten. In dit geval de vraag om een synopsis te schrijven van een boek dat je altijd al had willen schrijven! [Uitroepteken is van mij. Hij stopt mijn schrijversgeest - een boek dat ik altijd al had willen schrijven??]
Tot zover het boek. Wat dit boek me tot hier heeft opgeleverd is dat ik inderdaad een schema ben gaan maken. Dat had ik al min of meer gedaan op papier, maar heb ik nu met een sheet uitgewerkt.
Wanneer een boek je weet te motiveren of aan het werk te zetten, dan kan je stellen dat het goed is.
--
Reacties