Einde tijdperk door roekeloze opportunisten?

End Times van Peter Turchin stond al langere tijd op mijn watchlist, nadat ik het boek vluchtig had door gebladerd. Dat was toen in de tijd dat ik wat dieper dook in The Fourth Turning.

Daar is een tweede verhaal bijgekomen: Reckless Opportunists van Aeron Davis. Beide boeken hebben rood als voertaal (kleur) maar die van deze tweede is wel het mooiste, een vector van Boris Johnson onder een parachute als aftrap van de Olympische spelen.

Beide boeken gaan over elite, en beide over de huidige crisis - crisis, what crisis? - waar het eerste meer theoretisch voert en het tweede juist vanuit de praktijk stuurt. Dat ze goed bij elkaar passen lijkt mij logisch maar er staan in beide gevallen geen referenties (moet ik nog even dubbelchecken).

Turchin schrijft meer theoretisch en leadership komt weinig aan bod, maar wel onderzoekt hij leiders, hier bijv- in relatie tot een ideologie: 

Bovendien is de ideologische inhoud van veel revolutionair bewegingen hebben de neiging te evolueren als ze lang genoeg duren. In zijn baanbrekende bijdrage aan de studie van revoluties en opstanden, Jack Goldstone wijst erop dat er één probleem is bij het beschrijven van de rol van De ideologie is dat zij zeer vloeibaar is. Zoals Goldstone schrijft: De ideologie slaagt er niet in om “een duidelijke gids te bieden voor de intenties en acties van revolutionaire leiders”, want “in de praktijk vaak revolutionairen veranderden hun standpunten als reactie op veranderende omstandigheden. En bij vele gelegenheden de wendingen van de revolutionaire strijd onvoorziene resultaten opgeleverd. Engelse puriteinen probeerden een gemeenschap van heiligen, maar Engeland werd een door de gemeenschap gedomineerde gemeenschap door soldaten toen de burgeroorlogen ophielden.

Het verhaal van Aeron Davis is als volgt:

--------------------------------------------------

1. Conclusie (het einde van het establishment)

De logica van het neoliberalisme en het grenzeloze eigenbelang is hetzelfde potentieel destructief voor het establishment, net als voor de rest van het establishment maatschappij. Na decennia worden hun tekortkomingen en tegenstrijdigheden steeds groter te groot om mee om te gaan.

Ze zijn ook de oorzaak van een andere tegenstrijdige fout bedreigt het establishment. Zowel Robert Peston als Owen Jones erkende deze: dat het nieuwe regime, ondanks al zijn individualistische enanti-staatsretoriek, hangt nog steeds af van de staat. Elites hebben een heerschappij nodig recht, veiligheid, een transportinfrastructuur, bekwame arbeidskrachten en sociaal stabiliteit om te functioneren. Maar het neoliberalisme pleit voor een steeds kleinere economie staat, een armere, minder capabele werknemerspool, en knikt door het bedrijfsleven en belastingontduiking voor superrijken op industriële schaal.

De internationale vergankelijkheid van de nieuwe elite betekent dat het hen weinig kan schelen over de ruimtes, gemeenschappen of arbeidskrachten die essentieel zijn voor het bedienen van grote bedrijven, maar ook van hun persoonlijke behoeften. Alles van wat suggereert dat de huidige manifestatie van het establishment, als zo kunnen we het nog steeds noemen, heeft een uiterst beperkte toekomst.

Zoals het volgende hoofdstuk duidelijk maakt, is de nieuwe filosofie dat nu ook ook verspreid over andere delen van het establishment. Zelf-belangstelling en concurrentie hebben ervoor gezorgd dat politici bereid zijn hun belangen te vernietigen partijen, ambtenaren hun departementen, topbestuurders hun bedrijven en journalisten hun publicaties. Als dat het geval is, dan wie of wat zal er overblijven om de ondersteunende infrastructuur te onderhouden de vestiging zelf?

2. Conclusie (Elites tegen de instelling: alles van binnenuit vernietigen). In de geschiedenis heerst vaak het gevoel van nieuw, beter en meer meritocratische elites en instellingen komen in opstand om de strijd aan te gaan oude vervangen. De bourgeoisie verdringt de adel. Industriëlen vervangen landeigenaren, en financiers eigenen zich industriëlen toe. Nieuwe politieke partijen nemen de plaats in van de oude.

Maar voor het grootste deel zijn het de vernietigers van het Britse establishment instellingen die ik heb ontmoet, hebben van binnenuit geopereerd. Organisaties hebben met andere organisaties geconcurreerd en daarbinnen In deze organisaties hebben elites met andere elites geconcurreerd. In elke In dit geval het systeem van stokken en wortels dat als leidraad is gebruikt ambitieuze individuen heeft hen ook op gespannen voet gezet met hun bredere samenleving institutionele ethos. Persoonlijk succes is met geen van beide op één lijn gebracht institutioneel succes of met de beste belangen van de bredere samenleving ze zijn bedoeld om te dienen. Hoe en waarom dit systeem zich heeft ontwikkeld, wordt in het volgende onderzocht drie delen. Deze zijn gericht op het bereiken van de top, het blijven aan de top, en om vervolgens veilig naar buiten te gaan.

DEEL II de top bereiken

3 Verkopende leiders. Conclusie. Van korte ontmoetingen tot het einde van de affaire Al deze harde verkoop heeft nadelen voor zowel leiders als leiders. De eerste Het probleem is dat deze vaardigheden voor velen steeds belangrijker worden leiderschapssectoren, ook al is het vermogen om te verkopen dat niet maakt iemand noodzakelijkerwijs een goede leider. Veel mensen zweven naar de top

– Blair, Cameron, Bush, Berlusconi, Schröder, Sarkozy en nu

Trump – zijn degenen die de verkoop op de eerste plaats zetten en al het andere op afstand

seconde.

Clare Short, voormalig lid van het New Labour-kabinet, spelde dit niet lang na het verlaten van het kabinet. In haar beoordeling van Blair: ‘Hij leest geen details en hij is niet erg belezen. Zijn uitstekende vaardigheden zijn (re?)presentatief, daarom is hij daar. Maar er zit niet veel achter hem.’ Volgens haar had New Labour zijn beleidsmensen afgeschaft, haar deskundigen, en met kabinetsdebatten in het algemeen. In plaats daarvan de stijl van Blair van de ‘bankregering’ was afhankelijk van een elitaire mix van schimmige mensen technocraten en media Svengalis. Maar zoals zij uitlegde:

Het gaat niet alleen om het karakter van Blair… De omstandigheden overgeven van de mensen die met de omstandigheden om kunnen gaan. Dit De zeer vraatzuchtige vierentwintiguursmedia lijken te veranderen politiek. Kijk naar Bush, hij lijkt erg op Blair. Dit soort een volks Texaans ding dat charme heeft in Amerika, op de een of andere manier goed op de media, en een zeer hechte entourage om hem heen… Politici die de media aankunnen komen op de voorgrond. Dus jij Neem Ronald Reagan, Arnold Schwarzenegger, Blair. Het legt uit Struik. En zo ja, zitten we dan in de problemen? Omdat Churchill dat niet kon kom hier doorheen. Attlee kon dat niet.

Ten tweede leidt het oververkopen van leiders via de media vrijwel onvermijdelijk tot leidende resultaten tot teleurstelling. Ipsos-MORI vraagt mensen al sinds 1983 in welke beroepen ze het meeste vertrouwen hebben. Deze eeuw: vertrouwen politici, die al behoorlijk laag was, is blijven zinken. Vertrouwen bij bedrijfsleiders, bankiers en journalisten, met name in de roddelbladen degenen, is ook laag. Het is moeilijk te raden wie deze race naar de onderaan, terwijl leiders strijden om zich bij makelaars aan te sluiten, dubbele beglazing verkopers en andere professionele verkopers in de diepte.

En natuurlijk zijn het de topverkopers die waarschijnlijk zullen vertrekken meest teleurgestelde kiezers. Tijdens hun ambtstermijn, George W. Bush en Tony Blair nam beide op de hoogste en laagste naoorlogse goedkeuring ratings voor leiders in respectievelijk de VS en het VK. In een periode van zes weken verkiezingsperiode in 2017 daalde een oververkochte Theresa May met 44% haar persoonlijke goedkeuringscijfers. Maar al te vaak, net als teleurgestelde consumenten met hun nieuwe

aankopen hebben de kiezers zich veel te laat gerealiseerd dat dit het geval is een hoop onzin verkocht.

4 Opkomst van de vettige opiniepeilingen. Conclusie.  Tegenwoordig is in het moderne Groot-Brittannië de belangrijkste expertise vereist om een leider te zijn is van het soort dat je helpt de top te bereiken. PPE graden, netwerk- en mediavaardigheden voor politici; MBA's, disruptieve verandering

en boekhoudkundige vaardigheden voor CEO's; Economie graden en Nieuwe vaardigheden op het gebied van openbaar management voor mandarijnen. Het zijn deze vaardigheden en kennis die beginnende leiders in staat stelt voorop te lopen. Elke andere vorm van vakkennis en ervaring komt steeds vaker voor overbodig. In veel opzichten is het zelfs nog erger dan dat; het is een slepende zaak

kostbare persoonlijke hulpbronnen kunnen beter elders worden besteed.

De experts die nog steeds in het systeem zitten, hebben moeite om het hoofd boven water te houden. In de In de zakelijke en financiële wereld komen creatieve ondernemers aanlopen tegen financiële opportuniteiten op de korte termijn. Vernieuwers, die betalen aandacht voor onderzoek en ontwikkeling, te langzaam bewegen voor de meesters van de snelle terugkeer. In de wereld van politiek en overheid

bureaucratie stuiten de deskundigen op het politieke opportunisme. Kennisdiepte is te traag voor politiek per soundbite. Door aandacht voor details in de wetgeving zijn ze log en platvoetig geworden

te midden van de turbonetwerken van Westminster. In al deze gevallen is leiders falen bijna als gevolg van hun expertise, hun aandacht voor detail en een verlangen om het goed te doen. 

DEEL III aan de top blijven.

5. Verschillende werelden, verschillende culturen. Conclusie. Lid worden van een elite van welke aard dan ook betekent ondergedompeld worden in het specifieke cultuur en ideeën van die ruimte. Het is gemakkelijker om bij de club te blijven zwem met die cultuur dan ertegen. Met de stroom meegaan, of dat nu is die twijfelachtige praktijken overnemen, of meebewegen met het bizarre mode van die tijd, is veel eenvoudiger. En, uitstellend naar de generaal ideologie is de norm. Dit alles brengt een vorm van stabiliteit te midden van de wereld chaos van onder druk staande, snel bewegende ruimtes. Maar het kan zich ook opbouwen problemen die verwoestende gevolgen kunnen hebben. Wat gebeurt er als leiderschapsideeën te ver van beide verwijderd zijn? realiteit of grote delen van het publiek? Hoe beheren elites en onder deze omstandigheden de controle behouden? Eén manier is met geheimen en leugens, wat ons meeneemt naar het volgende hoofdstuk.

6. geheimen en leugens. Conclusie. Leiderschap wordt geteisterd door tegenstrijdigheden en morele ambiguïteit. Aan het doen het juiste voor de organisatie, medewerkers en alle anderen, terwijl je een toppositie behoudt, is moeilijk. Leiders hebben dus geheimen nodig en leugens om te functioneren. Veel hiervan zijn voor burgers en anderen belanghebbenden. Maar anderen zijn er om individuele leiders te behouden zelf functioneren. Ze zijn een manier om moeilijke keuzes te rechtvaardigen zichzelf; om problemen verborgen te houden en lastige onderzoekende ogen buiten te houden; en om een gebrekkig ideologisch raamwerk in stand te houden als leidraad voor het dagelijks leven beslissingen en praktijken. Als de kapitalistische democratie gebaseerd is op idealen en theorieën, dan is dat zo

in de praktijk niet echt werken, hoe regeert de moderne elite dan eigenlijk? bedienen? Het antwoord is, zoals het volgende hoofdstuk uitlegt, getallen.

7 Het getallenspel. Conclusie. De leiders van vandaag managen niet alleen degenen die lager staan

cijfers en doelstellingen. Ze beheren zichzelf, hun elitegenoten en rivalen ook op deze manier. Het is gemakkelijker dan het evalueren van creativiteit en innovatie en welzijn; vooral als ze weinig van deze eigenschappen hebben zich.

Maar het betekent ook dat leiderschap virtueel is geworden reality-spel, waarbij elites het spel mogen ontwerpen en spelen. In In dit spel hebben leiders speciale krachten en kunnen deze gebruiken om te behouden het verzamelen van schatten en meer krachten. Maar alle anderen ver hieronder wordt gewoon weer een machteloze, massale waas van nullen en degenen.

Natuurlijk kunnen leiders niet eeuwig aan de top blijven. Nieuwe spelers met geavanceerde vaardigheden wachten altijd in de coulissen. Dus degenen bij de top moeten hun exitstrategieën ontwikkelen. Dat brengt ons naar deel IV.

Deel IV: Exitstrategieën

8. De veiligheid van de kudde. Conclusie. Machtige, hoogopgeleide mensen, die grote bedrijven leiden,

Financiële instellingen en overheidsdepartementen zijn veel minder actief beheersen dan we denken. Het ontbreekt hen aan specialistische kennis en groot nieuws ideeën. Ze aarzelen om uit de kast te komen en iets opvallends te doen verschillend. Ze volgen meer dan dat ze leiden. Hun persoonlijke prikkels en het risicogevoel kan rechtstreeks indruisen tegen dat van hun bedrijven of bredere samenleving. In tijden van crisis wordt dit maar al te duidelijk wanneer het gevoel van persoonlijk risico acuut wordt. En persoonlijk risico wel verminderd door met de kudde mee te lopen.

Hoeden vergroot niet alleen de overlevingskansen; het betekent de De kenmerken van leiderschap kunnen behouden blijven. Het betekent ook dat leiders hun professionele legitimiteit kunnen behouden, netwerken en opties open. Ze kunnen blijven of, als de zaken er somber uit gaan zien, snel verhuizen

op. Zo blijven ze mobiel.  

9. Vloeibare leiders en netwerken. Conclusie. In een enigszins gezonde wereld, noch Boris Johnson, noch Michael Gove zou over alles de leiding hebben, laat staan over grote staatsdepartementen.

Dat zouden de topbankiers en CEO's die hun banken hebben verwoest ook niet doen en bedrijven, noch de hoge functionarissen en generaals die dat wel hebben gedaan rampzalige economische en militaire beslissingen genomen. Maar veel te veel van hen zweeft nog steeds aan de top, schijnbaar immuun

en onbeschaamd. Voor hen allemaal zijn mobiliteit en netwerken belangrijke hulpbronnen geworden,

waardoor ze de instabiliteit en inzinkingen kunnen omzeilen hebben helpen produceren. Slimme leiders kunnen altijd ontsnappen plannen klaar, hun activa en risico's gespreid. Ze kunnen de schuld afwenden of verantwoordelijkheid uitstellen. Ze kunnen een organisatie of sector verplaatsen publiek naar privé en weer terug. En als de zaken er echt somber uitzien, doen ze dat ook kunnen hun activa opnieuw in evenwicht brengen en zichzelf naar een ander verplaatsen land. Helaas zijn gewone bedrijven, naties en volkeren dat wel eerder immobiel. Ze hebben geen andere keuze dan de gevolgen. Ze blijven met grotere onzekerheid achter onzekerheid. En in de meeste gevallen zijn de verhuismogelijkheden zeer groot beperkt.

Als algehele conclusie schrijft Davis, dat:

Het probleem van leiderschap verder gaat richting condities, systemen en praktijken waarin de elite nu opereren en is dus meer dan een probleem van de individuele leider op zich. Dus dat probleem los je niet op door (in het geval van GB) Boris of Philip te vervangen.

De factoren die je ziet waar leiderschap tekort schiet hebben te maken met steeds meer technocratisch en het functionele karakter van leiderschap. Veel leiders missen gewoon specifieke expertise, creativiteit, bieden geen nieuwe ideeën en hebben geen visie [belangrijk punt m.i.]. Dit is belangrijk want met deze eigenschappen bereik je nu eenmaal niet de top: dat doe je met netwerken, media-skills en andere zaken (goed kunnen verkopen) waardoor je op leiderschapskwaliteiten inboet (mijn vertaling). Deze leiders worden zodoende afhankelijk van experts die bijna nooit neutraal zijn.

Ideeën en innovaties zijn risicovol, want ze kosten tijd en investeringen. Je zet je hierdoor apart van de groep / massa en dat is ook een risico. Het is beter om ideeën te gebruiken die in het verleden gewerkt hebben [maar niet noodzakelijkerwijze in de toekomst effectief zijn].

[Veel leiders zijn volgers, die door een numbers-game gestuurd worden en aan het eind van de dag de echte problemen laten voor wat ze zijn ]

De nieuwe elite is sociaal gefragmenteerd in minder in te schalen in de bekende hokjes van geld, macht, opleiding en sociale status. Daarvoor in de plaats ontstaan de leiders door nieuwe kernideeen, of normen (waarden) en praktijken. Waaronder het adagium van Neoliberalisme en globalisering. en de gezamenlijke noemer wordt omarmt in termen van minder status, meer markt en handel en meer individu en berekenend.

Het nadeel is dat deze ideen en praktijken niet voor de noodzakelijke cohesie zorgen. Dus:

• So, too, the basic contradictions of neoliberalism itself are further fragmenting elites.

Corporaties hebben een  sterke staat nodig, maar die staat wordt (zo) steeds minder sterk en afgebroken door het eigen neoliberalistische gedachtegoed. En door individualisme en toenemende competitie die dat meebrengt zetten leiders zich ook nog buiten het establishment. De toenemende onzekerheid zorgt voor meer kortere termijn targets waardoor de leiders zichzelf in het zadel houden wanneer deze bereikt worden, wetende dat hun positie op het spel staat. Naast korte-termijndenken zijn mobiliteit (leiders die jobhoppen) en transience / vergankelijkheid de vijfde factoren. Door het eerste hebben de leiders weinig band met hun organisatie en voelen ze zich minder verantwoordelijk. "Ze [de leiders] zijn psychologisch en sociaal, onverbonden nomaden." Kort gezegd:

• In effect, elite existence has become ‘solitary, rich, nasty, brutish and short.’

[Als aanbeveling, in zijn nederige rol als analist, ziet hij ruimte voor herziening:]

Systemen en principes om de elite in toom te houden. We hadden al veel eerder een revisie van veel van onze systemen moeten ondergaan instellingen. Zovelen zijn iets geworden wat ze nooit waren

bedoeld om. Toch gaan leiders en het publiek door alsof ze stilzitten opereren zoals ze ooit deden. Progressieve verandering in al deze gebieden zou dat wel doen zeker leiders in bedwang houden en ze opnieuw verbinden met het publiek in verschillende landen manieren.

Het zou arrogant en naïef zijn om te suggereren dat ik een systeemtype kan aanbieden oplossingen voor de grotere problemen die de elites in Groot-Brittannië hebben veroorzaakt (en veel soortgelijke landen) – van deïndustrialisatie tot financialisering, extreme ongelijkheid tot milieurampen, de puinhoop van het Midden-Oosten tot het voorteken van de Brexit, tot politieke verlamming disfunctioneren van de vastgoedmarkt. Over al deze dingen is al veel gebeurd geschreven door specialisten en hervormers in de vijf sectoren die ik heb besproken. Zij hebben alternatieven afgewogen en uitgewerkt suggesties voor verbeterde systemen. Ze zijn in veel van de publicaties die in dit boek worden aangehaald, evenals in veel goede wetenschappelijke publicaties en onafhankelijk gefinancierde onderzoekscentra en belangengroepen (maar niet vaak in denktanks uit Westminster). Als een korte samenvatting: In de politiek is ons first-past-the-post-electorale systeem niet zo’n systeem elke opkomende democratie zou nu kiezen. Het ontbreken van een schriftelijke grondwet en een slechte set van checks and balances behoren tot een anachronistisch verleden. Hervorming van onze geheimzinnige, amateuristische en insulaire burgerlijke samenleving service was een noodzakelijke stap; maar het simpelweg op de markt brengen en veranderen zijn functies in handen van onverklaarbare, vaak incompetente en insulaire particuliere handen, is regressief geweest. De stad lijkt misschien een bloeiende, wereldberoemde sector, maar dat is het ook een kapot, destructief systeem. Achter de boekhoudkundige façade vindt het plaats veel meer dan het oplevert. Het belemmert de Britse industrie en zorgt voor onevenwichtigheden

de economie. De financiële markttheorie is onzin. Ondoorzichtig en exotische financiële instrumenten spreiden geen risico; zij destabiliseren financiën en de reële economie. Er zijn nog veel meer landen die dat doen hebben meer evenwichtige, stabiele economieën met kleinere en meer gereguleerde financiële sectoren.

Op dezelfde manier kunnen systemen van corporate governance, hoewel een verbeteringen ten opzichte van vroeger, zijn nog steeds vrijwel een samenspel tussen senior management en grote investeerders. Aandeelhouderswaarde, de eerste en de laatste wet van bestuur, leidt eenvoudigweg tot geen waarde voor wie dan ook nog iets anders. Nogmaals, er zijn veel alternatieve modellen beschikbaar, zowel in Groot-Brittannië als in het buitenland. Onze nieuwsmedia zijn even gebroken als schadelijk. Democratie, markten en samenlevingen hebben gedeelde publieke fora nodig. Maar het meeste nieuws

operaties zijn geen onafhankelijke, autonome, vierde landgoeddiensten voor de samenleving. Ze zijn het speelgoed van rechtse miljardairs. Hun bedrijfsmodellen hebben gefaald en de online wereld is niet hetzelfde vervanging. We hebben een goed debat nodig en een heroverweging van de vraag hoe nationaal dit moet zijn nieuwsmedia moeten worden gereguleerd en gefinancierd. Op elk van deze gebieden is er altijd een tendens tot centralisatie, Ontwikkel krachtige hiërarchieën van controle en sluit de lokale en politieke macht uit onderkant boven. Staatsbureaucratieën, mondiale markten, politieke partijen, nieuwsmedia en bedrijven streven allemaal naar efficiëntieverbeteringen die de lokaal en de meerderheid. Het is niet zo dat het publiek meer zeggenschap wil elke complexe nationale beleidskwestie, maar ze willen wel meer inbreng de lokale instellingen, openbare diensten, economieën en bedrijven die dat doen zij maken deel uit van.

Die grote intermediaire beroepen, zoals rechten, public affairs en boekhouding, goed onderzoek, transparantie en verantwoordelijkheid ook. Ze laten elitenetwerken draaien. Zij zijn de fysiek bewijs van wat pure geldmacht kan doen, en dienovereenkomstig zijn op zichzelf krachtige generatoren van ongelijkheid geworden. In toenemende mate zijn het alleen de superrijken, grote bedrijven en

overheidsinstellingen die het zich kunnen veroorloven deze deskundigen in dienst te nemen kennismakers en -bewaarders. En dat doen ze ook vaak onverantwoordelijk en onzichtbaar worden, belastingen ontwijken en wetten veranderen regelgeving in hun voordeel.

Misschien belangrijker dan het kiezen van betere systemen en instellingen zet de principes uiteen die daarbij als leidraad dienen herzieningen, omdat elites zich, net als iedereen, aanpassen aan hun systemen en duw ze uiteindelijk uit hun juiste uitlijning. Dus de democratischer kiesstelsels van evenredige vertegenwoordiging zijn dat wel en ook extreme, op eigenbelang gerichte en populistische leiders. Traditionele banken, die geen zeer risicovolle beleggingen hadden activiteiten, werden eveneens ten val gebracht door de financiële crisis. En miljardairs hebben het in elk politiek en economisch systeem goed gedaan, inclusief de veel gelijkwaardiger Scandinavische landen.

Dus bij het aanpassen en kiezen van systemen die meer kunnen opleveren geschikte leiders, kunnen bepaalde principes worden aangenomen en genomen initiatieven:

• Transparantie: Elites verzetten zich hier waar mogelijk tegen. Maar er kan zoveel meer worden gedaan met de wil om publieke transparantie af te dwingen, zoals een goede registratie van lobbyisten en partijdonaties, publicatie van topsalarissen binnen organisaties en de verhouding van hoogste tot het laagstbetaalde personeel, eigendom van onroerend goed en financiële rekeningen in het buitenland gehouden, enzovoort.
• Belangenverstrengeling: ik sta er regelmatig versteld van hoeveel er zijn Er bestaan elite-instellingen met flagrante belangenconflicten. Accountantskantoren die zowel de rekeningen van een bedrijf controleren als verkopen belastingadvies aan hen. Investeringsbanken die bedrijfsaandelen verkopen terwijl ze ook diensten aan diezelfde bedrijven geselen. Openbaar zakenfirma's die commissies van alle partijen in het parlement financieren. Media eigenaren en redacteuren die regelmatig hoge partijfiguren ontmoeten. Meest hiervan mag niet gebeuren en kan eenvoudigweg worden gewijzigd wetgeving als de wil er was.
• Checks and balances: noties van verantwoordelijkheid in democratieën en markten zoeken naar checks and balances bij de elites om ze in stand te houden verklaren. Maar al te vaak zijn de checks and balances veel te groot zwak of onbestaande. Ze zijn evenzeer verondersteld als reëel. Het Parlement is bijzonder onevenwichtig, vooral als premier De minister heeft een sterke meerderheid. Bepaalde commissies hebben weinig macht over staatsdepartementen. Aandeelhouders werken zelden samen om het management ter verantwoording te roepen of opgeblazen te maken Beloningspakketten voor CEO's. Ze hebben beperkte bevoegdheden om in te grijpen Hoe dan ook. Die elites die geacht worden andere elites aan zich te binden account moet bevoegd zijn om dit daadwerkelijk te doen.
• Geen zelfcontrole: ik ben ook verbijsterd over het aantal elitesectoren zichzelf moeten reguleren. Jarenlang klagen de pers De Commissie bestond uitsluitend uit geselecteerde nieuwsmensen. IPSO is niet veel beter. De ACOBA-commissie2 die toezicht houdt en adviseert ministers en ambtenaren om naar buiten te gaan benoemingen is volstrekt ontoereikend. Elke financiële regelgeving body en review wordt gedomineerd door financiële insiders. En elke De raad van bestuur van het bedrijf zit vol met vrienden en collega's in de bedrijfsleven. Al zulke grote regelgevende comités hebben meer nodig buitenstaanders dan insiders die ze besturen. Bedrijfsbesturen hebben behoefte aan meer niet-bedrijfsvertegenwoordigers, vooral op hun remuneratiecommissies.
• Stokken: Het onvermogen om elitemisdaden op de juiste manier te bestraffen en af te schrikken mislukkingen zijn schokkend. Herhaaldelijk te veel banken en Bedrijven krijgen nog steeds boetes die een fractie bedragen van de totale boete winst behaald door illegaal gedrag. Leiders worden niet vastgehouden persoonlijk aansprakelijk voor grootschalige mislukkingen, of vervolgd of in de gevangenis gezet voor acties die leiden tot de dood van werknemers en bedrijf stort in. Verantwoordingsstructuren, structuren die functioneren op de langere termijn voor de elites, ook na hun vertrek, nodig hebben beter ontwikkeld te worden.
• … en Wortels: Waarschijnlijk, en er is enig bewijs ter ondersteuning Daarom moeten bonussystemen volledig worden geschrapt. Waarom mensen betalen meer doen wat ze zouden moeten doen? Maar als het wordt gehandhaafd, daar Er moet veel meer worden nagedacht over het afstemmen van prikkels op de langetermijnbelangen van de organisatie en haar bredere stakeholder baseren. Te vaak zijn dergelijke systemen kortetermijndenkend, op cijfers gebaseerd, gemakkelijk gespeeld en mede geconstrueerd door degenen die worden beoordeeld. De voornaamste voorbeelden zijn CEO-bonussen gekoppeld aan koersstijgingen, en bonusstructuren voor handelaars in de financiële wereld. Er zijn veel alternatieven die er zijn.
• Neutrale, publieke informatie: Overal, het nieuws en publiek. informatie die essentieel is voor markten, politiek, keuzes en beslissingen is overgelaten aan de krachten van de markt en dus in gevaar gebracht. De meesten denken tanks en vele zogenaamde deskundige instellingen worden gefinancierd door en te dicht bij de politieke belangen en de belangen van grote bedrijven. Nieuws en publiek rapporten staan vol met verborgen, niet-neutraal bronmateriaal. Top legaal informatie is slechts voor weinigen beschikbaar. Er moeten er een paar zijn publieke reflectie hierover en een engagement voor publieke financiering nieuwsbronnen, juridisch advies en gedetailleerd beleidsonderzoek informatie.
• Vergeet sociale mobiliteit, het is ongelijkheid stom! Al tientallen jaren lang. Politici van alle kanten hebben de ongelijkheid en de marktkrachten gerechtvaardigd op basis van het feit dat sociale mobiliteit de zaken eerlijk maakt. Maar zulke beleid, vooral rond onderwijs en welzijnssteun, heeft plaatsgevonden duidelijk mislukt. Zolang extreme ongelijkheid wordt gesanctioneerd Gezien de huidige situatie zal het mobiliteitsbeleid alleen altijd falen (iets wat New Labour nooit is gelukt). Nog drastischer actie moet worden overwogen, inclusief een terugkeer naar een actief begrotingsbeleid beleid op alles, van een hoger belastingtarief tot eigendom van onroerend goed en successierechten. Particuliere scholen en particuliere gezondheidszorg aanbieders mogen geen liefdadigheidsstatus hebben. Het loon kan worden beperkt, zoals zowel voor topvoetballers en CEO's als voor investeringen bankiers.
• Meer markten zijn niet het enige antwoord: publiek bezit Bedrijven, instellingen en bureaucratieën hebben veel tekortkomingen, maar dat geldt ook voor particuliere. Bepaalde diensten werken kennelijk beter meer gebundeld en kosteneffectiever in publieke handen. Veel stroom marktsectoren efficiënter zouden opereren en meer zouden zijn sociaal nuttig met grotere publieke interventie. Dit gaat niet over het toevoegen van boeken over nieuwe regelgeving of het kiezen van winnaars, het gaat over het stellen van duidelijke regels en grenzen. Momenteel de financiële markt, huizenmarkt en veel nutsmarkten zijn erg gebrekkig en uitbuitend. Regeringen hoeven ze niet te besturen maar ze kunnen wetten maken en reguleren om deze markten beter te sturen.
• Cultuur en ethiek zijn slechte mechanismen: vaak elites geconfronteerd met een mislukking, oplossingen voorstellen rond ‘het veranderen van de cultuur’ of nieuwe ethische codes. Daar hebben ze allerlei zinnetjes voor zoals maatschappelijk verantwoord ondernemen of aandeelhoudersactivisme. Ze zijn gewoon een andere manier om te zeggen dat elites kunnen reguleren zich. Ze kunnen het bewustzijn vergroten en klein veranderen dingen in de marge, maar in wezen zijn ze behoorlijk nutteloos, vooral als ze geen verschil maken voor de evaluatie of het loon van elites.
• Hervorm de intermediaire beroepen: het is tijd dat intermediaire beroepen zoals public affairs-lobbyisten en accountants en bepaalde delen van de advocatuur werden onderworpen aan brede publieke onderzoeken. Hun rol bij het faciliteren van corruptie praktijken en de besmetting ervan op politiek en economisch gebied processen zijn endemisch geworden. Zij vormen het hart van de elite macht en ongelijkheid.
• Ideeën en innovatie: ik weet niet zeker hoe we het opnieuw kunnen doen het aantal leiders vergroten met verbeeldingskracht, expertise en visie, hoewel er steeds meer toetsgebaseerd onderwijs wordt geschrapt systeem (voor leerlingen en personeel), zoals goed presterende landen dat willen Finland dat wel zou doen, zou een positieve stap zijn. Veto tegen PISA deelname zou ook verbetering brengen. Dat geldt ook voor veel van de voorgestelde punten hierboven. Creativiteit en nieuwe benaderingen zijn nodig tijd, verzorging en experimenteren. Het hervormen van de Stokken en Wortelregimes, de vormen van checks and balances, enz. zouden dat allemaal zijn moedig deze aan.

Er zijn nog tal van andere manieren. Leiderschap hoeft niet zo te zijn eenzaam, rijk, smerig, bruut en kort. Het kan op bescheiden wijze worden aangesloten betaald, aardig, beschaafd en lang. En dat zou behoorlijk gunstig zijn alle anderen ook.

--

The-fourth-turning-is-er-al

-- september 2024. In het nieuws het boek van Emma Cline, "in plaats van God hebben we (de superrijken) Rijkdom." [is dat niet een tijdloos fenomeen: de aanbidding van mammon?]

 (Oud)Nieuws in relatie met End Times + Fascism.

-- 18 september 2026.

"

De heersende ideologie van extreemrechts is uitgegroeid tot een monsterlijk, superioriteitsdenken dat gericht is op overleven. Het is onze taak een beweging op te bouwen die sterk genoeg is om hen te stoppen.

De beweging voor bedrijfsgerichte stadsstaten kan haar geluk niet geloven. Jarenlang heeft ze het extreme idee gepromoot dat rijke, belastingontwijkende mensen hun eigen hightech-rijken zouden moeten stichten, of het nu gaat om nieuwe landen op kunstmatige eilanden in internationale wateren ("seasteading") of om bedrijfsgerichte "vrijheidssteden" zoals Próspera, een luxe, afgesloten woongemeenschap gecombineerd met een wildwest-achtige spa op een Hondurees eiland.

Ondanks de steun van de invloedrijke durfkapitalisten Peter Thiel en Marc Andreessen liepen hun extreme libertaire dromen steeds vast: het blijkt dat de meeste zichzelf respecterende rijke mensen niet echt op drijvende olieplatforms willen wonen, zelfs niet als dat lagere belastingen betekent. En hoewel Próspera misschien leuk is voor een vakantie en wat 'upgrades' voor je lichaam, wordt de status ervan als buitenlandse staat momenteel aangevochten in de rechtbank.

Nu, ineens, staat dit ooit marginale netwerk van bedrijfsafscheidingsgezinden aan de vooravond van een machtsstrijd in het hart van de wereld.

Het eerste teken dat het tij aan het keren was, kwam in 2023, toen een campagnevoerende Donald Trump, ogenschijnlijk uit het niets, beloofde een wedstrijd te organiseren die zou leiden tot de oprichting van tien 'vrijheidssteden' op federaal grondgebied. De proefballon werd destijds nauwelijks opgemerkt, verloren in de dagelijkse stroom van absurde beweringen. Sinds de nieuwe regering aantrad, zijn aspirant-landstichters echter een lobbyoffensief begonnen, vastbesloten om Trumps belofte werkelijkheid te laten worden.

"De energie in Washington D.C. is werkelijk elektriserend," zei Trey Goff, de stafchef van Próspera, onlangs enthousiast na een bezoek aan Capitol Hill. Volgens hem zou de wetgeving die de weg vrijmaakt voor een reeks bedrijfsgerichte stadsstaten tegen het einde van het jaar rond moeten zijn.

Geïnspireerd door een verwrongen interpretatie van de politieke filosoof Albert Hirschman, hebben figuren als Goff, Thiel en de investeerder en schrijver Balaji Srinivasan gepleit voor wat zij 'exit' noemen – het principe dat mensen met voldoende middelen het recht hebben om zich te onttrekken aan de verplichtingen van het staatsburgerschap, met name belastingen en zware regelgeving. Ze geven de oude ambities en privileges van imperiums een nieuwe betekenis en dromen ervan regeringen te versplinteren en de wereld op te delen in hyperkapitalistische, democratieloze paradijzen onder de volledige controle van de allerrijksten, beschermd door privéhuurlingen, bediend door AI-robots en gefinancierd door cryptovaluta.

Men zou kunnen aannemen dat het tegenstrijdig is dat Trump, verkozen op een patriottisch "Amerika eerst"-platform, deze visie van soevereine gebieden geregeerd door miljardairs die als godenkoningen optreden, onderschrijft. Er is dan ook veel te doen geweest over de felle online ruzies tussen MAGA-woordvoerder Steve Bannon, een trotse nationalist en populist, en de met Trump verbonden miljardairs die hij heeft aangevallen als "technofeudalisten" die "geen moer geven om de mens" – laat staan ​​om de natiestaat. En conflicten binnen Trumps onhandige, geïmproviseerde coalitie bestaan ​​zeker, die recentelijk een kookpunt bereikten over importheffingen. Toch zijn de onderliggende visies misschien niet zo onverenigbaar als ze op het eerste gezicht lijken.

De start-up-elite in de landen van de startups ziet duidelijk een toekomst die gekenmerkt wordt door schokken, schaarste en ineenstorting. Hun hightech-privédomeinen zijn in wezen versterkte vluchtcapsules, ontworpen voor een selecte groep om te profiteren van elke mogelijke luxe en kans op menselijke optimalisatie, waardoor zij en hun kinderen een voorsprong krijgen in een steeds barbaarser wordende toekomst. Om het botweg te zeggen: de machtigste mensen ter wereld bereiden zich voor op het einde van de wereld, een einde dat ze zelf in een razend tempo versnellen.

Dat ligt niet zo ver af van de meer gangbare visie op versterkte naties die wereldwijd de harde rechtervleugel in zijn greep heeft, van Italië tot Israël, van Australië tot de Verenigde Staten: in een tijd van voortdurend gevaar positioneren openlijk suprematistische bewegingen in deze landen hun relatief welvarende staten als bewapende bunkers. Deze bunkers zijn meedogenloos in hun vastberadenheid om ongewenste mensen te verdrijven en gevangen te zetten (zelfs als dat onbepaalde opsluiting in buitenlandse strafkolonies vereist, van Manus Island tot Guantánamo Bay) en even meedogenloos in hun bereidheid om met geweld het land en de grondstoffen (water, energie, essentiële mineralen) op te eisen die zij nodig achten om de komende schokken te doorstaan.

Het is interessant dat, juist nu voorheen seculiere elites uit Silicon Valley plotseling Jezus vinden, beide visies – de bedrijfsstaat met voorrangsregeling en de massamarkt-bunkern – veel gemeen hebben met de fundamentalistische christelijke interpretatie van de Bijbelse Opname. Volgens deze interpretatie zullen de gelovigen worden opgenomen in een gouden stad in de hemel, terwijl de verdoemden hier op aarde een apocalyptische eindstrijd moeten doorstaan.

Wil we dit cruciale moment in de geschiedenis het hoofd bieden, dan moeten we onder ogen zien dat we niet te maken hebben met tegenstanders die we al eerder zijn tegengekomen. We staan ​​tegenover het fascisme van de eindtijd.

Reflecterend op zijn jeugd onder Mussolini merkte de romanschrijver en filosoof Umberto Eco in een beroemd essay op dat het fascisme doorgaans een 'Armageddoncomplex' heeft – een obsessie met het verslaan van vijanden in een grootse eindstrijd. Maar het Europese fascisme van de jaren 30 en 40 had ook een horizon: een visie op een toekomstige gouden eeuw na het bloedbad, die voor de aanhangers ervan vreedzaam, landelijk en gezuiverd zou zijn. Niet vandaag de dag.

De hedendaagse extreemrechtse bewegingen zijn zich bewust van de reële existentiële gevaren van ons tijdperk – van klimaatverandering en nucleaire oorlog tot torenhoge ongelijkheid en ongereguleerde AI – maar zijn financieel en ideologisch toegewijd aan het verergeren van die dreigingen. Ze missen dan ook elke geloofwaardige visie op een hoopvolle toekomst. De gemiddelde kiezer krijgt slechts remixes van een vervlogen verleden voorgeschoteld, samen met het sadistische genoegen van dominantie over een steeds groter wordende groep ontmenselijkte anderen.

En zo zien we de toewijding van de Trump-administratie aan het verspreiden van een constante stroom van echte en door AI gegenereerde propaganda, uitsluitend bedoeld voor deze pornografische doeleinden. Beelden van geboeide immigranten die op deportatievluchten worden geladen, begeleid door het geluid van rinkelende kettingen en dichtslaande handboeien, die het officiële White House X-account "ASMR" noemde, een verwijzing naar audio die bedoeld is om het zenuwstelsel te kalmeren. Of hetzelfde account dat nieuws deelt over de arrestatie van Mahmoud Khalil, een permanente inwoner van de VS die actief was in het pro-Palestijnse kamp van Columbia University, met de triomfantelijke woorden: "SHALOM, MAHMOUD." Of een van de vele sadistische fotomomenten van minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem (te paard aan de grens tussen de VS en Mexico, voor een overvolle gevangeniscel in El Salvador, zwaaiend met een machinegeweer terwijl ze immigranten arresteert in Arizona...).

De heersende ideologie van extreemrechts in ons tijdperk van escalerende rampen is uitgegroeid tot een monsterlijk, superioriteitsdenken gericht op overleving.

Het is angstaanjagend in zijn kwaadaardigheid, ja. Maar het biedt ook krachtige mogelijkheden voor verzet. Om op deze schaal tegen de toekomst te wedden – om te vertrouwen op je bunker – is in de meest fundamentele zin verraad plegen aan onze plichten jegens elkaar, jegens de kinderen van wie we houden en jegens elke andere levensvorm waarmee we een planeet delen. Dit is een geloofssysteem dat in de kern genocidaal is en verraad pleegt aan de verwondering en schoonheid van deze wereld. We zijn ervan overtuigd dat hoe meer mensen begrijpen in hoeverre rechts is bezweken aan het Armageddon-complex, hoe meer ze bereid zullen zijn terug te vechten, in het besef dat absoluut alles op het spel staat.

Onze tegenstanders weten dondersgoed dat we een tijdperk van nood ingaan, maar hebben daarop gereageerd door zich over te geven aan dodelijke, maar zelfzuchtige waanideeën. Ze hebben zich laten meeslepen door allerlei apartheidsfantasieën over bunkerachtige veiligheid en kiezen ervoor om de aarde te laten branden. Het is onze taak om een ​​brede en diepe beweging op te bouwen, die zowel spiritueel als politiek is, sterk genoeg om deze losgeslagen verraders te stoppen. Een beweging geworteld in een onwrikbare toewijding aan elkaar, ondanks onze vele verschillen en verdeeldheid, en aan deze wonderbaarlijke, unieke planeet.

Nog niet zo lang geleden waren het vooral religieuze fundamentalisten die tekenen van de apocalyps met jubelende opwinding begroetten, in afwachting van de langverwachte Opname. Trump heeft belangrijke posten toevertrouwd aan mensen die deze vurige orthodoxie aanhangen, waaronder verschillende christelijke zionisten die Israëls gebruik van vernietigend geweld om zijn territorium uit te breiden niet zien als illegale wreedheden, maar als een gunstig bewijs dat het Heilige Land steeds dichter bij de omstandigheden komt waaronder de Messias zal terugkeren en de gelovigen hun hemelse koninkrijk zullen ontvangen.

Mike Huckabee, Trumps recent bevestigde ambassadeur in Israël, heeft sterke banden met het christelijk zionisme, net als Pete Hegseth, zijn minister van Defensie. Noem en Russell Vought, de architect van Project 2025 die nu aan het hoofd staat van het ministerie van Begroting en Beheer, zijn beiden fervente voorstanders van christelijk nationalisme. Zelfs Thiel, die homoseksueel is en berucht om zijn feestgedrag, heeft zich de laatste tijd laten horen speculeren over de komst van de antichrist (spoiler: hij denkt dat het Greta Thunberg is, daarover later meer).

Maar je hoeft geen Bijbelse letterlijke interpretatie te geven, of zelfs maar religieus te zijn, om een ​​fascist te zijn die de eindtijd voorstaat. Tegenwoordig hebben veel invloedrijke seculiere mensen een toekomstvisie omarmd die een bijna identiek scenario volgt, waarin de wereld zoals wij die kennen onder haar gewicht instort en een uitverkoren groep overleeft en floreert in allerlei soorten arken, bunkers en ommuurde 'vrijheidssteden'. In een artikel uit 2019 getiteld Left Behind: Future Fetishists, Prepping and the Abandonment of Earth beschreven de communicatiewetenschappers Sarah T Roberts en Mél Hogan het verlangen naar een seculiere Opname: "In de accelerationistische verbeelding gaat de toekomst niet over schadebeperking, grenzen of herstel; het is eerder een politiek die naar een eindspel toewerkt."

Elon Musk, die samen met Thiel bij PayPal zijn fortuin op spectaculaire wijze heeft laten groeien, belichaamt deze destructieve mentaliteit.  

...

Wie heeft er een functionerende natiestaat nodig als de ruimte – naar verluidt Musks enige obsessie – lonkt? Voor Musk is Mars een seculiere ark geworden, die volgens hem essentieel is voor het voortbestaan ​​van de menselijke beschaving, wellicht door het uploaden van bewustzijn naar een kunstmatige algemene intelligentie. Kim Stanley Robinson, de auteur van de sciencefiction-trilogie Mars, die Musk gedeeltelijk lijkt te hebben geïnspireerd, is onomwonden over de gevaren van de fantasieën van de miljardair over het koloniseren van Mars. Het is, zegt hij, "gewoon een moreel risico dat de illusie wekt dat we de aarde kunnen verwoesten en er nog steeds goed vanaf kunnen komen. Dat is absoluut niet waar."

Net als religieuze doemdenkers die ernaar verlangen het aardse bestaan ​​te ontvluchten, wordt Musks streven naar een 'multiplanetaire' samenleving mogelijk gemaakt door zijn onvermogen om de diversiteit aan soorten op onze enige thuisplaneet te waarderen. Kennelijk ongeïnteresseerd in de enorme rijkdom die hem omringt, of in het waarborgen van een bloeiende diversiteit op aarde, zet hij zijn enorme fortuin in om een ​​toekomst te creëren waarin een handjevol mensen en robots moeten zien te overleven op twee onvruchtbare planeten (een sterk uitgeputte aarde en een geterraformeerde Mars). In een bizarre wending van het Oudtestamentische verhaal nemen Musk en zijn mede-techmiljardairs, die zich goddelijke krachten hebben toegeëigend, geen genoegen met het bouwen van de arken. Ze lijken er alles aan te doen om de zondvloed te veroorzaken. De rechtse leiders van vandaag en hun rijke bondgenoten profiteren niet alleen van rampen, in de stijl van shockdoctrine en rampenkapitalisme, maar lokken ze tegelijkertijd uit en plannen ze ervoor.

Maar hoe zit het met de Maga-basis? Niet iedereen is voldoende gelovig om oprecht in de Opname te geloven, en de meesten hebben zeker niet het geld om een ​​plek in een 'vrijheidsstad' te kopen, laat staan ​​op een raket. Vrees niet. Het fascisme van de eindtijd biedt de belofte van veel meer betaalbare arken en bunkers, die binnen het bereik liggen van gewone soldaten.

Luister naar de dagelijkse podcast van Steve Bannon – die zichzelf presenteert als hét mediakanaal voor MAGA – en je wordt overspoeld met één enkele boodschap: de wereld gaat naar de verdommenis, de ongelovigen breken door de barricades en een laatste strijd staat voor de deur. Wees voorbereid. De boodschap van de prepper wordt extra sterk wanneer Bannon overschakelt naar het aanprijzen van de producten van zijn adverteerders. Koop Birch Gold, vertelt Bannon zijn publiek, want de overgefinancierde Amerikaanse economie gaat instorten en je kunt de banken niet vertrouwen. Sla kant-en-klaarmaaltijden in bij My Patriot Supply. Verbeter je schietvaardigheid met een lasergestuurd thuisschietsysteem. Het laatste wat je wilt, is afhankelijk zijn van de overheid tijdens een ramp, herinnert hij de luisteraars eraan (niet expliciet gezegd: vooral nu de Doge-jongens de overheid in onderdelen verkopen).

Het fascisme van de eindtijd is een duister, feestelijk fatalisme – een laatste toevluchtsoord voor hen die het makkelijker vinden om vernietiging te vieren dan zich voor te stellen hoe het zou zijn om zonder suprematie te leven.

Bannon spoort zijn publiek natuurlijk niet alleen aan om hun eigen bunkers te bouwen. Hij presenteert ook een visie op de Verenigde Staten als een bunker op zich, een bunker waarin ICE-agenten door de straten, op werkplekken en campussen patrouilleren en iedereen laten verdwijnen die als vijand van het Amerikaanse beleid en de Amerikaanse belangen wordt beschouwd. Deze gebunkerde natie vormt de kern van de MAGA-agenda en van het eindtijdfascisme. Volgens die logica is de eerste taak het versterken van de nationale grenzen en het uitroeien van alle vijanden, zowel in binnen- als buitenland. Dit afschuwelijke werk is nu in volle gang, nu de regering-Trump, gesteund door het Hooggerechtshof, de Alien Enemies Act heeft ingeroepen om honderden Venezolaanse immigranten te deporteren naar Cecot, de inmiddels beruchte megagevangenis in El Salvador. De inrichting, waar gevangenen kaalgeschoren worden en tot wel 100 mensen in één cel worden gepropt, volgestapeld met kale stapelbedden, opereert onder de burgerrechtenondermijnende "noodtoestand" die meer dan drie jaar geleden werd afgekondigd door de cryptominnende, christelijk-zionistische premier van het land, Nayib Bukele.

... 

Als het bewaken van de grenzen van de gebunkerde natie de belangrijkste taak is van het fascisme in de eindtijd, dan is de tweede taak minstens even belangrijk: voor de Amerikaanse overheid om aanspraak te maken op alle grondstoffen die haar beschermde burgers nodig hebben om de moeilijke tijden die voor hen liggen te doorstaan. Misschien gaat het om het Panamakanaal. Of de snel smeltende scheepvaartroutes van Groenland. Of de cruciale mineralen van Oekraïne. Of het zoetwater van Canada. We moeten dit minder zien als ouderwets imperialisme, maar eerder als grootschalige voorbereiding op de nationale staat. De oude koloniale schijnvertoningen van het verspreiden van democratie of Gods woord zijn verdwenen – wanneer Trump hebzuchtig de wereld afspeurt, legt hij een voorraad aan voor de ineenstorting van de beschaving.

Deze bunkermentaliteit helpt ook de controversiële uitstapjes van JD Vance naar de katholieke theologie te verklaren. De vicepresident, die zijn politieke carrière voor een groot deel te danken heeft aan de vrijgevigheid van de bekende prepper Thiel, legde aan Fox News uit dat, volgens het middeleeuwse christelijke concept van ordo amoris (vertaald als "orde van liefde" en "orde van naastenliefde"), liefde niet verschuldigd is aan degenen buiten de bunker: "Je houdt van je familie, dan van je naaste, dan van je gemeenschap, en dan van je medeburgers in je eigen land. En pas daarna kun je je richten op en prioriteit geven aan de rest van de wereld." (Of niet, zoals het buitenlandbeleid van de Trump-administratie zou aantonen.) Met andere woorden, we zijn niemand buiten onze bunker iets verschuldigd.

Hoewel het voortbouwt op diepgewortelde rechtse tendensen – het rechtvaardigen van haatdragende uitsluiting is immers niet nieuw onder de etnonationalistische zon – hebben we nog nooit eerder zo'n krachtige apocalyptische stroming binnen de overheid meegemaakt. De "einde van de geschiedenis"-houding van het post-koudeoorlogtijdperk wordt snel vervangen door de overtuiging dat we ons daadwerkelijk in het einde der tijden bevinden. Doge mag zich dan wel hullen in de vlag van economische "efficiëntie", en Musks ondergeschikten mogen dan herinneringen oproepen aan de jonge, in de VS opgeleide "Chicago Boys" die de economische schoktherapie ontwierpen voor het dictatoriale regime van Augusto Pinochet, maar dit is niet zomaar het oude huwelijk van neoliberalisme en neoconservatisme. Het is een nieuwe, geldverheerlijkende, millennialistische mix die stelt dat we de bureaucratie moeten vernietigen en mensen moeten vervangen door chatbots om "verspilling, fraude en misbruik" tegen te gaan – en ook omdat de bureaucratie de plek is waar de demonen die zich tegen Trump verzetten zich schuilhouden. Dit is waar de techbro's samensmelten met de TheoBros, een echte groep hyperpatriarchale christelijke supremacisten met banden met Hegseth en anderen in de Trump-regering.

Zoals het fascisme altijd doet, overstijgt het huidige Armageddon-complex de klassengrenzen en verbindt het miljardairs met de MAGA-aanhang. Dankzij decennia van toenemende economische druk, gecombineerd met onophoudelijke en geraffineerde propaganda die werknemers tegen elkaar opzet, voelen veel mensen zich begrijpelijkerwijs machteloos tegen de desintegratie die hen omringt (hoeveel kant-en-klaarmaaltijden ze ook inslaan). Maar er zijn emotionele compensaties te vinden: je kunt het einde van positieve discriminatie en diversiteit, gelijkheid en inclusie toejuichen, massale deportaties verheerlijken, genieten van de ontzegging van genderbevestigende zorg aan transpersonen, docenten en zorgmedewerkers die denken dat ze het beter weten dan jij, demoniseren en de afschaffing van economische en milieuregelgeving toejuichen als een manier om de linksen te pesten. Het fascisme van de eindtijd is een duister, feestelijk fatalisme – een laatste toevluchtsoord voor degenen die het makkelijker vinden om vernietiging te vieren dan zich voor te stellen hoe het zou zijn om zonder suprematie te leven.

Het is ook een zichzelf versterkende neerwaartse spiraal: Trumps felle aanvallen op elke structuur die is ontworpen om het publiek te beschermen tegen ziekten, gevaarlijk voedsel en rampen – zelfs om het publiek te waarschuwen wanneer rampen op komst zijn – versterken de argumenten voor prepperisme, zowel in de hogere als de lagere regionen, en creëren tegelijkertijd talloze nieuwe mogelijkheden voor privatisering en winstbejag door de oligarchen die deze razendsnelle afbraak van de sociale en regulerende staat aanjagen.

Aan het begin van Trumps eerste ambtstermijn onderzocht The New Yorker een fenomeen dat het omschreef als "doomsday prep voor de superrijken". Destijds was het al duidelijk dat de meer serieuze survivalisten in Silicon Valley en op Wall Street zich indekten tegen klimaatverandering en maatschappelijke ineenstorting door ruimte te kopen in speciaal gebouwde ondergrondse bunkers en vluchtwoningen te bouwen op hoger gelegen terreinen zoals Hawaï (waar Mark Zuckerberg zijn ondergrondse woning van 465 vierkante meter bagatelliseerde als een "kleine schuilplaats") en Nieuw-Zeeland (waar Thiel bijna 200 hectare kocht, maar zijn plan om een ​​luxe survivalcomplex te bouwen in 2022 door de lokale autoriteiten werd afgewezen omdat het een doorn in het oog was).

Dit millennialisme is verbonden met een reeks andere intellectuele hypes uit Silicon Valley, die allemaal gebaseerd zijn op de apocalyptische overtuiging dat onze planeet op weg is naar een catastrofe en dat het tijd is om moeilijke keuzes te maken over welke delen van de mensheid gered kunnen worden. Transhumanisme is zo'n ideologie, die alles omvat van kleine mens-machine-"verbeteringen" tot de zoektocht naar het uploaden van menselijke intelligentie naar een nog steeds illusoir kunstmatige algemene intelligentie. Er is ook effectief altruïsme en langetermijndenken, die beide herverdelende benaderingen om mensen in nood in het hier en nu te helpen overslaan ten gunste van een kosten-batenanalyse om op de lange termijn het meeste goed te doen.

Hoewel deze ideeën op het eerste gezicht onschuldig lijken, zijn ze doordrenkt met gevaarlijke raciale, validistische en gendergerelateerde vooroordelen over welke delen van de mensheid het waard zijn om te verbeteren en te redden – en welke opgeofferd zouden kunnen worden voor het vermeende welzijn van het geheel. Ze tonen ook een opvallend gebrek aan interesse in het dringend aanpakken van de onderliggende oorzaken van de ineenstorting – een verantwoordelijk en rationeel doel dat een groeiende groep mensen nu actief mijdt. In plaats van effectief altruïsme hebben Andreessen en anderen, die regelmatig in Mar-a-Lago te vinden zijn, gekozen voor "effectief accelerationisme", oftewel de "doelbewuste voortstuwing van technologische ontwikkeling" zonder vangrails.

Ondertussen vinden zelfs nog duisterdere filosofieën een breder publiek, zoals de neoreactionaire, pro-monarchistische tirades van programmeur Curtis Yarvin (nog een van Thiels intellectuele inspiratiebronnen), of de obsessie van de 'pro-natalisme'-beweging met het drastisch verhogen van het aantal 'westerse' baby's (een obsessie van Musk), evenals de visie van exit-goeroe Srinivasan op een 'technologisch zionistisch' San Francisco waar loyalisten van het bedrijfsleven en de politie de handen ineenslaan om de stad politiek te zuiveren van liberalen en zo plaats te maken voor hun netwerkgestuurde apartheidsstaat.

Zoals de AI-onderzoekers Timnit Gebru en Émile P Torres hebben geschreven, zijn deze "bundels" van ideologische hypes, hoewel de methoden nieuw mogen zijn, "directe afstammelingen van de eerste golf van eugenetica". Ook daarbij nam een ​​kleine groep mensen beslissingen over welke delen van het geheel het waard waren om te behouden en welke moesten worden afgebouwd, opgeruimd of beëindigd. Tot voor kort schonk bijna niemand er aandacht aan. Net als bij Próspera, waar leden al kunnen experimenteren met mens-machine-fusies, zoals het implanteren van hun Tesla-sleutels in hun handen, leken deze intellectuele hypes slechts de marginale hobby's van een paar dilettanten uit de Bay Area met geld en een overvloed aan voorzichtigheid. Dat is nu veranderd.

Drie recente materiële ontwikkelingen hebben de apocalyptische aantrekkingskracht van het eindtijdfascisme versterkt. De eerste is de klimaatcrisis. Hoewel sommige prominente figuren de dreiging publiekelijk nog steeds ontkennen of bagatelliseren, zijn de mondiale elites, wier eigendommen aan de kust en datacenters zeer kwetsbaar zijn voor stijgende temperaturen en zeespiegels, zich terdege bewust van de verstrekkende gevaren van een steeds warmer wordende wereld. De tweede is Covid-19: epidemiologische modellen voorspelden al lang de mogelijkheid van een pandemie die onze wereldwijd verbonden wereld zou verwoesten; de daadwerkelijke komst ervan werd door veel machtige mensen gezien als een teken dat we officieel zijn aangekomen in wat Amerikaanse militaire analisten voorspelden als "het tijdperk van de gevolgen". Geen voorspellingen meer, het gaat gebeuren. De derde factor is de snelle vooruitgang en toepassing van AI, een reeks technologieën die al lange tijd geassocieerd worden met sciencefiction-horror over machines die zich met meedogenloze efficiëntie tegen hun makers keren – angsten die het meest krachtig worden geuit door dezelfde mensen die deze technologieën ontwikkelen. Al deze existentiële crises komen bovenop de escalerende spanningen tussen kernwapenmachten.

Dit alles mag niet zomaar als paranoia worden afgedaan. Velen van ons voelen de dreiging van een ineenstorting zo sterk dat we ermee omgaan door onszelf te vermaken met verschillende scenario's voor een leven in een post-apocalyptische bunker, door bijvoorbeeld Apple's Silo of Hulu's Paradise te streamen. Zoals de Britse analist en redacteur Richard Seymour ons in zijn recente boek Disaster Nationalism eraan herinnert: "De apocalyps is geen loutere fantasie. We leven er immers middenin, van dodelijke virussen tot bodemerosie, van economische crisis tot geopolitieke chaos."

Het economische project van Trump 2.0 is een Frankenstein-monster, een samenstelling van de industrieën die al deze bedreigingen aanwakkeren: fossiele brandstoffen, wapens en de grondstofverslindende cryptovaluta en AI. Iedereen die bij deze sectoren betrokken is, weet dat het onmogelijk is om de kunstmatige spiegelwereld die AI belooft te creëren te bouwen zonder deze wereld op te offeren. Deze technologieën verbruiken te veel energie, te veel essentiële mineralen en te veel water om in evenwicht te kunnen bestaan. Deze maand gaf voormalig Google-topman Eric Schmidt dit toe aan het Congres. Hij zei dat de "enorme" energiebehoefte van AI naar verwachting de komende jaren zal verdrievoudigen, grotendeels afkomstig van fossiele brandstoffen, omdat kernenergie niet snel genoeg operationeel kan worden. Dit planeetvernietigende consumptieniveau is noodzakelijk, legde hij uit, om een ​​intelligentie "hoger" dan de mensheid mogelijk te maken, een digitale god die herrijst uit de as van onze verlaten wereld.

En ze maken zich zorgen – alleen niet over de daadwerkelijke bedreigingen die ze ontketenen. Wat de leiders van deze verweven industrieën 's nachts wakker houdt, is het vooruitzicht van een collectieve bewustwording – van serieuze, internationaal gecoördineerde overheidsinspanningen om hun malafide sectoren in toom te houden voordat het te laat is. Vanuit het perspectief van hun steeds groter wordende winstmarges is de apocalyps niet de ineenstorting, maar de regulering.

Het feit dat hun winsten gebaseerd zijn op de vernietiging van de planeet, verklaart mede waarom het weldoenersjargon onder de machthebbers plaatsmaakt voor openlijke uitingen van minachting voor het idee dat we elkaar iets verschuldigd zijn op grond van onze gedeelde menselijkheid. Silicon Valley is klaar met altruïsme, effectief of niet. Mark Zuckerberg van Meta verlangt naar een cultuur die 'agressie' viert. Alex Karp, Thiels zakenpartner bij het surveillancebedrijf Palantir Technologies, hekelt de 'verliezende' 'zelfkastijding' van degenen die de Amerikaanse superioriteit en de voordelen van autonome wapensystemen (en daarmee de lucratieve militaire contracten die Karps enorme fortuin hebben opgeleverd) in twijfel trekken. Musk vertelt Joe Rogan dat empathie 'de fundamentele zwakte van de westerse beschaving' is en hij uit zijn frustratie, nadat hij er niet in is geslaagd een verkiezing voor het Hooggerechtshof in Wisconsin te kopen: 'Het lijkt er steeds meer op dat de mensheid een biologische bootloader is voor digitale superintelligentie.' Dat wil zeggen dat wij mensen niets anders zijn dan voer voor Grok, de AI-dienst die hij bezit. (Hij vertelde ons wel dat hij "duistere Maga" was – en hij is niet de enige.)

In het droge en door klimaatverandering geteisterde Spanje noemt een van de groepen die pleiten voor een moratorium op nieuwe datacenters zichzelf Tu Nube Seca Mi Río – Spaans voor “jouw wolk droogt mijn rivier op”. De naam is toepasselijk, en niet alleen voor Spanje.

Er wordt een onuitsprekelijk sombere keuze voor onze ogen en zonder onze toestemming gemaakt: 

... 

Zijn [JD Vance] opmerking sloot aan bij die van zijn al even humorloze beschermheer Thiel. In recente interviews over de theologische grondslagen van zijn extreemrechtse politiek heeft de christelijke miljardair de onvermoeibare jonge klimaatactiviste herhaaldelijk vergeleken met de antichrist – een figuur waarvan hij waarschuwt dat die volgens de profetieën een misleidende boodschap van 'vrede en veiligheid' zal brengen. "Als Greta iedereen op de planeet aan het fietsen krijgt, is dat misschien een manier om de klimaatverandering op te lossen, maar het is een beetje alsof je van de regen in de drup belandt," zei Thiel plechtig.

Waarom Thunberg, waarom nu? Deels is het duidelijk de apocalyptische angst voor regelgeving die hun superwinsten aantast: volgens Thiel zou de wetenschappelijk onderbouwde klimaatactie die Thunberg en anderen eisen alleen afgedwongen kunnen worden door een "totalitaire staat", wat volgens hem een ​​grotere bedreiging vormt dan de klimaatverandering (en het meest verontrustend is dat de belastingen onder zulke omstandigheden "behoorlijk hoog" zouden zijn). Er is mogelijk ook nog iets anders aan Thunberg dat hen angst inboezemt: haar onwrikbare toewijding aan deze planeet en de vele levensvormen die haar bewonen – niet aan simulaties van deze wereld die door AI zijn gegenereerd, of aan een hiërarchie van wie het recht op leven heeft en wie niet, noch aan een van de verschillende ontsnappingsfantasieën naar andere planeten die de fascisten van het eindtijdperk verkopen.

Ze is vastbesloten te blijven, terwijl de fascisten van de eindtijd, althans in hun verbeelding, deze wereld al hebben verlaten en zich hebben teruggetrokken in hun weelderige schuilplaatsen, zijn overgegaan naar de digitale ether of naar Mars.

Kort na Trumps herverkiezing kreeg een van ons de kans om Anohni te interviewen, een van de weinige muzikanten die kunst probeert te maken die de doodsdrift, die onze wereld in zijn greep heeft, omarmt. Gevraagd naar het verband tussen de bereidheid van machtige mensen om de planeet te laten verbranden en de drang om vrouwen en transpersonen zoals zij hun lichamelijke autonomie te ontzeggen, antwoordde ze, verwijzend naar haar Iers-katholieke opvoeding: "Het is een zeer lang bestaande mythe die we nu in scène zetten en belichamen. Dit is het hoogtepunt van hun Opname. Dit is hun ontsnapping aan de wellustige cyclus van de schepping. Dit is hun ontsnapping aan Moeder."

Hoe doorbreken we deze apocalyptische koorts? Ten eerste moeten we elkaar helpen de diepte van de verdorvenheid onder ogen te zien die extreemrechts in al onze landen in zijn greep heeft. Om doelgericht verder te kunnen gaan, moeten we eerst dit simpele feit begrijpen: we staan ​​tegenover een ideologie die niet alleen de basis en de belofte van de liberale democratie heeft opgegeven, maar ook de leefbaarheid van onze gedeelde wereld – haar schoonheid, haar mensen, onze kinderen, andere diersoorten. De krachten waarmee we te maken hebben, hebben vrede gesloten met massale sterfte. Ze zijn verraderlijk jegens deze wereld en haar menselijke en niet-menselijke bewoners.

Ten tweede bieden we een veel beter tegenwicht aan hun apocalyptische verhalen, namelijk hoe we de moeilijke tijden die voor ons liggen kunnen overleven zonder iemand achter te laten. Een verhaal dat het fascisme van de eindtijd zijn gotische kracht ontneemt en een beweging op gang brengt die bereid is alles op het spel te zetten voor ons collectieve voortbestaan. Een verhaal niet over het einde der tijden, maar over betere tijden; niet over scheiding en superioriteit, maar over onderlinge afhankelijkheid en verbondenheid; niet over ontsnappen, maar over blijven en trouw blijven aan de onrustige aardse realiteit waarin we verweven en gebonden zijn.

Dit fundamentele sentiment is natuurlijk niet nieuw. Het staat centraal in inheemse kosmologieën en vormt de kern van het animisme. Ga ver genoeg terug in de tijd en elke cultuur en elk geloof kent zijn eigen traditie van respect voor de heiligheid van het hier en nu, en van het niet zoeken naar Zion in een ongrijpbaar, steeds verder weg gelegen beloofd land. In Oost-Europa, vóór de fascistische en stalinistische vernietigingen, organiseerde de Joodse socialistische Arbeidersbond zich rond het Jiddische concept van Doikayt, ofwel 'hier-zijn'. Molly Crabapple, die een boek over deze vergeten geschiedenis heeft geschreven dat binnenkort verschijnt, definieert Doikayt als het recht om 'te vechten voor vrijheid en veiligheid op de plaatsen waar ze woonden, in verzet tegen iedereen die hen dood wilde hebben' – en in plaats van gedwongen te worden te vluchten naar veiligheid in Palestina of de Verenigde Staten. Misschien is een moderne universalisering van dat concept wel nodig: een commitment aan het recht op 'hier-zijn' van deze specifieke, zieke planeet, van deze kwetsbare lichamen, aan het recht om in waardigheid te leven waar we ons ook op de planeet bevinden, zelfs wanneer de onvermijdelijke schokken ons dwingen te verhuizen. 'Hier-zijn' kan draagbaar zijn, vrij van nationalisme, geworteld in solidariteit, respectvol voor inheemse rechten en niet gebonden aan grenzen.

Die toekomst zou een eigen apocalyps vereisen, een eigen einde van de wereld en een eigen openbaring, zij het van een heel andere aard. Want zoals de politiewetenschapper Robyn Maynard heeft opgemerkt: "Om het voortbestaan ​​van de aarde mogelijk te maken, moeten sommige versies van deze wereld ten einde komen."

We staan ​​voor een keerpunt, niet zozeer of we een apocalyps tegemoet gaan, maar welke vorm die zal aannemen. De activistische zussen Adrienne Maree en Autumn Brown bespraken dit onlangs in hun toepasselijk getitelde podcast, How to Survive the End of the World. In deze tijd, waarin het fascisme van de eindtijd op elk front oorlog voert, zijn nieuwe allianties essentieel. Maar in plaats van te vragen: "Delen we allemaal dezelfde wereldvisie?", spoort Adrienne ons aan om te vragen: "Klopt je hart nog en ben je van plan te leven? Kom dan deze kant op en we zien wel wat er aan de andere kant gebeurt."

Om een ​​kans te maken de fascisten van de eindtijd te bestrijden, met hun steeds nauwer wordende en verstikkende concentrische cirkels van 'geordende liefde', zullen we een onstuimige, openhartige beweging van aardlievende gelovigen moeten opbouwen: gelovigen die deze planeet, haar mensen, haar wezens en de mogelijkheid van een leefbare toekomst voor ons allen trouw zijn. Gelovig aan hier. Of, om Anohni nogmaals te citeren, ditmaal verwijzend naar de godin in wie ze nu haar vertrouwen stelt: "Heb je er wel eens bij stilgestaan ​​dat dit misschien wel haar beste idee was?""

(Bron: De opkomst van het eindtijdfascisme, Naomi Klein en Astra Taylor, Zo 13 apr 2025 13:00 CEST, https://www.theguardian.com/us-news/ng-interactive/2025/apr/13/end-times-fascism-far-right-trump-musk)

-- nieuws, 20 september 2026

• AI-topmannen voorspellen doem. Is AI echt een existentieel gevaar?