Minder Trump, meer ...?

 Dit lijkt niet direct een serieus boek, maar is het toch wel: Minder Trump, Meer Kant. Een week eerder ontving ik in mijn mailbox een substack van iemand die zich retorisch afvroeg of Trump authentiek was. Dat las ik, al wist ik van te voren wat het antwoord zou zijn, maar wilde toch weten wat de argumentatie was. Mijn grote twijfel was rond de relevantie. Is het relevant of Trump wel dan niet authentiek is?

Ik denk het niet.

Of je partner wel of niet authentiek is lijkt me wel relevant. Of een nieuwe medewerker, maar hoe hoger op de ladder, hoe minder het uitmaakt, denk ik. Een Russische oligarch of staatsman? Relevant?

Maar dit boek - in ieder geval het eerste deel gaat over conflicten. En Trump weet zich voor als nog steeds uit onmogelijke situaties te manoeuvreren, maar zijn onbedachtzaamheid begint wel grotere risico's te vormen. Hij heeft totaal onderschat dat zijn "poking" in Iran tot hogere olieprijzen zou leiden. Dit jaar zijn de Mid-term verkiezingen en hij heeft niet veel ruimte om als een echte "winner" uit de bus te komen.

Trump veroorzaakt conflicten, maar lost ze soms ook op. Behalve als het echt moeilijk wordt zoals in ons Europa, Oekraïne dus.

Maar goed dit zijn wat gekleurde bespiegelingen. Wat vertelt Juan Mateo? Als samenvatting op de cover lees ik (bol.com): 

"Het leven (en de wereld van organisaties) is een permanente onderhandeling; het probleem is dat de meeste mensen een betekenis van het woord onderhandelen hebben die meer dicht bij het beheer van een ernstig probleem ligt en vijanden tegenover elkaar zetten dan een manier om persoonlijke en professionele relaties te begrijpen. Grote intellectuelen door de geschiedenis heen hebben ons de sleutels van menselijk gedrag gegeven, die direct toepasbaar zijn op onderhandelen. Onder hen sticht Kant zich af, die de rode lijnen die niet overschreden mogen worden in een onderhandelingsproces zeer goed heeft gedefinieerd. De Speltheorie legde het basisprincipe uit van een correcte conflictoplossing: Ik win en jij wint. Ver weg zijn deze redeneringen van de onderhandelingsstijl die we zo vaak zien bij sommige huidige leiders, die lijken te worden geleid door "de doelen heiligen de middelen", en waarvan het resultaat in de Speltheorie een nulsumspel zou zijn, dat wil zeggen, één wint en een ander of anderen verliezen in dezelfde mate. De leider is een bemiddelaar van de conflicten die ontstaan om ervoor te zorgen dat talenten maximaal samenwerken en in staat zijn om te erkennen dat de diversiteit van gedachten de grootste rijkdom is die we kunnen hebben. Een leider die meer dicht bij de filosofie van Kant staat dan bij de stijl van Trump."

Bij wijze van samenvatting, zou je kunnen zeggen:

Onderhandelen is niet slechts een techniek, maar een manier van denken als ook een vorm om ht leven te begrijpen! Het doel is niet om de ander te verslaan [zou Trump denken, denk ik erbij] maar om samen te winnen. Een conflict is de basis van de onderhandeling. je moet het conflict dus begrijpen. En dat begrip begint meestal bij een verschil, verschil van... Conflicten vragen om denkkracht en het gaat niet puur om het conflict maar om hoe we er mee omgaan. Communicatie is daarbij een essentieel middel. En conflicten bestaan niet zonder emoties.

We leven [nu eenmaal] in een competitieve wereld, in toenemende mate zou ik zelfs denken en daarbij spelen conflicten steeds meer op. Partijen in een conflict willen iets, dingen en als consequentie van dat verlangen en de begrenzing van de ruimte (... van middelen, etc) ontstaat er een conflict. Op tafel liggen de persoonlijke dan wel organisatorische interesses of belangen. Vaak ligt er een diepere antagonische relatie als basis voor een conflict.

Dan zijn re diverse fases. In het begin is het conflict niet zichtbaar, halverwege kan het exploderen en bij het einde komt er een soort ontknoping. De oplossing van het conflict - waarvan je niet wilt dat het explodeert - heeft veel te maken met de strijd voor je eigen belangen versus die van je opponent. Via een matrix maakt Mateo dit inzichtelijk. Onderhandelen is een van de vier oplossingen.

Mateo haalt Max Planck aan, met: Een wetenschappelijke waarheid triomfeert niet door zijn tegenstanders te overtuigen en hen het licht te laten zien, maar eerder omdat zijn tegenstanders uiteindelijk sterven en een nieuwe generatie opgroeit die ermee vertrouwd is.

Mateo - die in de management wereld werkt, gebruikt aardige metaforen, zoals deze waar het conflict een compulsieve leugenaar zou zijn, die nooit eerlijk zegt wat het is, maar een zwak punt ter zijde opzoekt. Als relevantie voor die onzichtbaarheidsfase. Dan gaat hij via een referentie (van de oprichter van de Wise Company) in op feiten, meningen en beliefs of overtuigingen die belangrijk zijn in conflictbeheersing en onderhandelen. De feiten zijn dan natuurlijk het belangrijkst en daar moet je je op richten. Elke mening is discutabel. Overtuigingen zijn vaak de bottleneck. Je moet je respecteren, maar meer ook niet.

Na deze inleiding komt hij tot een aantal referenties. Bijv. van Anne Lamott die het boek bird by bird schreef. Popper is belangrijk voor zijn falsificatietheorema. Van Descartes neemt hij de vier denkregels over (evidentie: accpeteer nites dan niet evident is, analyse, synthesis, check en review in moderne termen). Over Kant geeft hij en inleidende opmerking over zijn categorische imperatief. Als het gaat om onderhandelen zou je dan kunnen denken aan: eerlijk blijven, en denken aan het algemeen goed. Kahneman heeft een aantal denkregels die belangrijk zijn om emoties uit een conflict te ontweven. Gracian krijgt ook ruimte voornamelijk door zijn idee van het tegenspel van de ander en de rol van afgunst (het is triets om geen vrienden te hebben, maar erger is het om geen vijanden te hebben). "Philip Zimbardo," gaat over zijn experiment, en laat zien dat mensen afhankelijk van welke omstandigheid tot alles in staat zijn. Taleb krijgt ruimte met zjin Zwarte Zwaan, als ook Plato (een oncflict moet opgelost worden naar rechtmatigheid. En het bed vn Procrustus haalt hij aan, dat ook bij TAleb's werk terugkeert). Hij gebruikt deze in zijn visie dat als je kennis mist voor een probleem, zoek het dan bij de klassiekers.

Hij sluit het eerste deel af met een selectei van one-liners of aformismen, ik denk in de (Spaanse) traditie van Gracian. 

Het tweede deel "behandelt" dan het onderhandelen.