Psychische klachten bij ... bedrijven
In het nieuws lees ik over psychische klachten.
"Nederland telt momenteel bijna 900.000 arbeidsongeschikten, met een sterke, recente toename vooral bij mensen met psychische klachten. Die groei zorgt voor tekorten bij werkgevers die personeel nodig hebben en legt een flinke financiële last bij de overheid — miljarden euro’s aan uitkeringen en gemiste productiviteit. Ook in buurlanden groeit de zorg over uitgebluste werknemers en verzuim door mentale problemen. Nieuwsbijdragen wijzen erop dat Nederland “hard op weg” is naar 1 miljoen arbeidsongeschikten en vragen welke maatregelen effectief zijn. Als mogelijke lessen uit het buitenland worden genoemd: vroegtijdige signalering, intensievere re-integratie, betere geestelijke gezondheidszorg op de werkvloer en scherpere beoordeling van uitkeringsrechten — allemaal gericht op sneller terugkeer en minder langdurig verzuim. Explosie van psychische klachten legt arbeidsmarkt lam en kost ons miljarden: 'Nergens ter wereld betaalt werkgever twee jaar loon door'" (https://www.telegraaf.nl/financieel/explosie-van-psychische-klachten-legt-arbeidsmarkt-lam-en-kost-ons-miljarden-nergens-ter-wereld-betaalt-werkgever-twee-jaar-loon-door/147669961.html)
Drie jaar eerder verscheen in Trouw:
"Burn-out. Psychische klachten vormen een groot probleem voor de toch al krappe arbeidsmarkt"
(https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/psychische-klachten-vormen-een-groot-probleem-voor-de-toch-al-krappe-arbeidsmarkt~b0a752b3/)
Ziekteverzuim door mentale klachten blijft stijgen (GGZ Nieuws okt. 2025)
Het ziekteverzuim in Nederland blijft stijgen en steeds vaker zijn mentale klachten de oorzaak. In het eerste kwartaal van 2025 lag het verzuimpercentage opnieuw hoger dan een jaar eerder. Na griep en verkoudheid vormen psychische klachten, zoals stress, overspannenheid en burn-out, de meest genoemde reden voor verzuim (CBS, 2025). Uit de TNO Arbobalans (2024) blijkt dat 75 procent van de verzuimende werknemers met psychische klachten aangeeft dat deze (deels) samenhangen met werk. Toch blijft in veel organisaties een structureel gesprek over mentale gezondheid op de werkvloer achterwege. 
De belangrijkste oorzaak van werkgerelateerd verzuim is een te hoge werkdruk, in 2024 genoemd door 27 procent van de verzuimende werknemers (CBS, 2025). De mentale druk op werkenden neemt al jaren toe, mede door voortdurende reorganisaties, personeelstekorten en verandering in werkmentaliteit. Toch blijft de impact van een onveilige of toxische werkcultuur vaak onderbelicht.
“Veel organisaties onderschatten nog altijd de impact van mentale belasting,” zegt Lara Koijk, psycholoog Arbeid & Netwerkontwikkeling bij SpecialistenNet. “Wachten tot klachten vanzelf verdwijnen kost niet alleen veel geld, maar ook waardevolle mensen. Werknemers ervaren te weinig steun, missen autonomie en voelen zich onvoldoende vrij om psychische klachten bespreekbaar te maken. In zo’n omgeving zijn losse interventies of vitaliteitsweken niet meer dan een pleister op de wond.”
Verzuimkosten lopen op tot honderden euro’s per dag... De totale loondoorbetalingskosten voor werkgerelateerd psychisch verzuim worden inmiddels geschat op ruim €4,9 miljard per jaar.
Tijd voor een preventieve aanpak... Het 5 O-model van SpecialistenNet – Opleiden, Opmerken, Opknappen, Opbloeien, Ophelderen – biedt organisaties een helder kader om gericht aan de slag te gaan met vitaliteit en mentale gezondheid. Niet alleen om klachten te behandelen, maar juist om ze te voorkomen. Want hoe langer klachten aanhouden, hoe ingrijpender de gevolgen: oplopend verzuim, hogere kosten en het risico op reputatieschade door het niet nakomen van de zorgplicht. Vroege signalering leidt tot bewustwording en voorkomt langdurig verzuim.
... Campagne over ‘toxic workplace culture’ maakt mentale gezondheid bespreekbaar. ...Op de speciale campagnepagina van SpecialistenNet kunnen organisaties, (HR-)managers en werkgevers eenvoudig een vitaliteitstest doen. Op basis van de uitkomst zal SpecialistenNet direct een praktische checklist toesturen. Hiermee kan de organisatie meteen stappen zetten voor een toekomstbestendiger vitaliteitsbeleid. Een laagdrempelig startpunt voor wie werk wil maken van duurzame mentale gezondheid op de werkvloer. (https://www.ggznieuws.nl/ziekteverzuim-door-mentale-klachten-blijft-stijgen/)
Wat schrijven beursgenoteerde bedrijven hierover. Ik zocht op het woord "absenteeism" en vond dit "enkel" acht bedrijven van totaal zestig (60) gechecked:
- Avantium, WDP, SAP, ASMI
- AkzoNobel, Unilever
- Basic-Fit, FastNed
Zou dit betekenen dat het vooral om de kleinere bedrijven gaat waar dit fenomeen speelt? Van historisch belang is de terugkerende case van Orange (bekend van ...) en dat was een beursgenoteerd bedrijf.
Ik zocht op de website van ESB, en vond daar niets over absenteïsme, en over ziekteverzuim in feite ook weinig, dit artikel kwam het dichtste bij bovenstaand thema:
- Bij werknemers vaker hoge werkdruk dan bij zelfstandig ondernemers - Werknemers ervaren in het algemeen een hogere werkdruk dan zelfstandig ondernemers. In 2024 gaf 40 procent van de werknemers aan dat ze vaak of altijd veel werk moeten doen, terwijl dat in 2025 gold voor 36 procent van de zelfstandig ondernemers.(Gepubliceerd om: september 17 202517 september 2025, https://esb.nu/?s=ziekteverzuim&period=5-years&post_date_min=2021-04-26)
en bij "Psychische klachten", vond ik dit:
- Arbeidsmarkt- en gezondheidsrisico’s stapelen zich op bij dezelfde personen - Tegenslagen zoals ontslag of ziekte houden vaak met elkaar verband, maar hoe groot is deze samenhang? Met behulp van ‘machine learning’ kunnen we de totale kansverdeling op tegenslagen op het gebied van arbeid en gezondheid in beeld brengen. Dit biedt nieuwe mogelijkheden voor preventief beleid (bron: Gepubliceerd om: april 5 20245 april 2024, https://esb.nu/arbeidsmarkt-en-gezondheidsrisicos-stapelen-zich-op-bij-dezelfde-personen/).
e.e.a. Vraagt om verdere verdieping
--
* - afbeelding (ook zeer specifiek voor een bepaalde groep, en dus niet geheel representatief): https://www.ad.nl/doetinchem/meer-dan-de-helft-van-achterhoekse-jongeren-heeft-psychische-klachten-actie-nodig~a623fc51/229197149/
Reacties