Techfeudalisme
Bloemlezing
De dominante propaganda vandaag de dag en toen ik opgroeide, is dat winst de prijs of beloning is van iets dat kapitaal heet en dat mensen die kapitaal hebben, zoals gereedschap, grondstoffen, geld, alles wat kan worden gebruikt om verkoopbare goederen te produceren, winst maken door het in te zetten op dezelfde manier waarop een arbeider een loon verdient door zijn arbeid in te zetten.
... de opkomst van de cloudalisten en de teloorgang van de winst en zijn regime zaten aan de linkerkant van de vergadering, terwijl de aanhangers van de Koningen de zetels aan de rechterkant innamen, hoe later, toen het kapitalisme was gevestigd, rechts werd geïdentificeerd met de belangen van kapitalisten en een fervent verzet tegen georganiseerde arbeid of staatsinterventie. Uiteindelijk kwam je tot de kern van wat het in onze tijd vertegenwoordigde Mensen aan de rechterkant van de politiek geloven dat hard werken gericht is op particuliere Winst is de zekerste route naar een rijke en goede samenleving
Toen conglomeraten en regeringen tegen het einde van de jaren 2010 afhankelijk werden van een dieet van renteloze leningen, waarbij bedrijven in ontwikkelingslanden meer dan 2 biljoen leenden dan hun regeringen, stonden de centrale bankiers voor een lelijk dilemma: óf de geldkranen dichtdraaien, wat zou betekenen dat het gefinancialiseerde kapitalisme zou worden opgeblazen nadat al dat geld was gedrukt om het te redden, óf doorgingen met het pompen van geld in het systeem in de hoop op een wonder dat zou ingrijpen, maar in werkelijkheid de vervanging van de winst faciliteerde, omdat het kapitalisme macht en macht motiveerde.
Net zoals het kapitalisme het feodalisme terzijde schoof door land te vervangen door kapitaal als de dominante productiefactor, zo kwam ook het technofeodalisme binnen om het kapitalisme te verdringen in de voetsporen van cloud capital, een mutatie van het standaard aardse kapitaal.
Het derde cloud-kapitaal is nu zo goed verankerd dat het niet alleen wordt versterkt en vergroot door geld van de centrale bank en zijn eigen vermogen om cloud-huur te vergaren, maar door elke nieuwe ontwikkeling die voortkomt uit de behoefte aan meer hernieuwbare energiebronnen en zelfrijdende auto's tot de vraag naar goedkope online opleidingen voor jongeren die zich niet meer studieschulden kunnen veroorloven. Cloud-kapitaal breidt zijn domein exponentieel uit
Is het leven onder het bewind van de cloudalisten fundamenteel anders dan het leven onder het kapitalisme? Zijn de cloudalisten echt zo anders dan de kapitalisten dat we een nieuwerwetse term technofeodalisme nodig hebben voor het systeem waarin we vandaag leven? Waarom noemen we het niet gewoon hyperkapitalisme of platformkapitalisme?
Het Technofeodaal klassensysteem - Onder het technofeodalisme werden de cloudalisten, een deel van de kapitalistische klasse dat erin slaagde aanzienlijk cloudkapitaal te accumuleren, onze nieuwe heersende klasse, waardoor de rest van de kapitalisten die onvoldoende toegang hadden tot cloudkapitaal beperkt werden tot de status van vazalklasse.
Het was in deze periode dat onverschrokken en getalenteerde ondernemers als Jeff Bezos en Elon Musk hun superdure, ultrakrachtige cloudkapitaal konden opbouwen zonder een van de drie dingen te hoeven doen die kapitalisten traditioneel moesten doen: geld lenen van een bank, grote delen van hun bedrijf aan anderen verkopen of grote winsten genereren om nieuwe kapitaalgoederen te betalen.
Kortom, kapitaal is zowel een warenkapitaal als een krachtkapitaal, net zoals arbeid is opgesplitst in warenarbeid en ervaringsarbeid.
Als ik gelijk heb dat het geld van de centrale bank was dat de cloudalisten financierde, zal de macht van de cloudalisten afnemen als de rivieren van het geld van de centrale banken opdrogen. Kunnen de goede oude kapitalistische conglomeraten die afhankelijk zijn van terrestrisch kapitaal een comeback maken? De tweede vraag die u mij met kracht kunt stellen, gaat meer over taal
Conglomeraten gebaseerd op traditioneel terrestrisch kapitaal zoals General Electric en Volkswagen weigerden het rentevrije geld van de centrale bank te investeren, omdat ze, toen ze het aanhoudende bloedbad van de pandemie onderzochten, hetzelfde zagen als hun bankiers massa’s kleine mensen hadden zien veroordeeld tot lage lonen, onzinbanen en verminderde vooruitzichten, een zee van mensen die zich geen nieuwe hoogwaardige producten konden veroorloven
Cloud-kapitaal wordt fysiek gedefinieerd als de agglomeratie van op een netwerk aangesloten machinesoftware, AI-gestuurde algoritmen en communicatiehardware die de hele planeet doorkruisen en een breed scala aan nieuwe en oude taken uitvoeren, zoals het aanzetten van miljarden niet-betaalde mensen in de cloud om gratis en vaak onbewust te werken aan het aanvullen van de eigen voorraad van cloud-hoofdsteden.
Waarom zou meer welvaart voor de ultrarijken het kapitalisme doen stagneren En hoe leidde dit tot de financiering van cloud-kapitaal?
Nu de oorlog achter de rug was, hield één vraag de goede mensen van de technostructuur wakker als de regering niet langer zou steunen. Waar zouden ze de verkoop en prijzen kunnen garanderen, waar zouden ze genoeg klanten kunnen vinden die bereid en bereid zijn te betalen voor alle chocoladerepen, auto's en wasmachines die ze van plan waren te produceren, gebruikmakend van de capaciteit die tot nu toe was gewijd aan de productie van kogels, machinegeweren en vlammenwerpers? De Nieuwe Dealers in de regering namen het op zich om de technostructuur te helpen buitenlandse klanten veilig te stellen, wat, zoals we zullen zien, een van de grote metamorfosen van het kapitalisme van de twintigste eeuw teweegbracht
Paradoxaal genoeg, zoals we hebben gezien in het geval van elektrische auto's en groene energie, omvat dit zelfs de Grote Inflatie zelf, die een groot deel van het zware werk doet in de grote herbalancering van de macht, weg van het aardse kapitaal en naar cloud-kapitaal, in één woord: van kapitalisme naar technofeodalisme.
Ik heb beweerd dat het technofeodalisme kwalitatief verschilt van het kapitalisme en dus als woord cruciale aspecten van de echte wereld belicht op een manier die het rentenierkapitalisme, het platformkapitalisme of het hyperkapitalisme niet kan bewerkstelligen.
Ze wisten dat de geschiedenis op diezelfde avond niet alleen de ondergang van de Sovjet-Unie markeerde, maar ook het einde markeerde van de sociaal-democratische droom van een gemengde economie waarin de overheid voor publieke goederen zorgde, terwijl de particuliere sector overvloedige goodies produceerde om aan onze grillen te voldoen. Al met al een beschaafde vorm van kapitalisme waar ongelijkheid en uitbuiting onder controle werden gehouden in de context van een politiek bemiddelde wapenstilstand tussen de eigenaren van het kapitaal en degenen die niets anders te verkopen hadden dan hun arbeid.
Stel je verder voor dat dit soort kapitaal, gefinancierd door staatsgelden en gereproduceerd door vrije arbeid van burgers, jouw macht vergroot om meerwaarde te onttrekken aan proletariërs die werken voor loonsverlagingen onder verslechterende omstandigheden, maar ook aan kapitalisten die gedwongen worden hun waren van de traditionele markten te verwijderen en ze via jouw cloudkapitaal te verkopen.
Door zo'n wereld te beschrijven alsof het de natuurlijke en eeuwige orde der dingen was, daagde Hesiodus de mensheid uit met een moeilijke vraag die net zo relevant is voor ons als voor de generatie uit de ijzertijd. Kan de macht van de in de wolken wonende aristocratie ooit worden opgeëist door de stervelingen? Zouden wij stervelingen weten wat we ermee moeten doen als we die in handen krijgen. Met andere woorden: was Prometheus een dwaas om het vuur van de technologie van de goden te stelen? Zo niet, wat zou dan de taak van een moderne Prometheus in dit tijdperk zijn? van Cloud Capital Dit is de ultieme vraag die ik in het laatste hoofdstuk van dit boek zal proberen te beantwoorden
Terwijl het kapitalisme tot leven was gekomen door feodalistische samenlevingen met markten te veranderen in gedecentraliseerde marktsamenlevingen, transformeerde de opkomst van de technostructuur het Amerikaanse kapitalisme van een gedecentraliseerde marktsamenleving in een gecentraliseerde economie met markten.
Sinds het besluit van Washington om oorlog te voeren tegen de Chinese Big Tech en zijn cloudfinanciering op een manier die betaald wordt aan de Dark Deal en de wereld verdeelt in een op dollar gebaseerd cloudleengoed en een op yuan gebaseerd cloudleengoed zullen Chinese en Amerikaanse arbeiders er zeker onder lijden, maar Amerikaanse renteniers en Chinese kapitalisten hebben ook veel te verliezen
...China in de Wereldhandelsorganisatie in de jaren negentig Of na 2008, toen Peking de investeringen opvoerde van ongeveer 30 procent van het nationale inkomen naar meer dan 50 procent, waardoor de mondiale vraag naar Europese en Amerikaanse producten ontstond en zo het door de VS gedomineerde, gefinancialiseerde kapitalisme van zichzelf werd gered. Waarom leidden deze zorgen plotseling en lang voor de oorlog in Oekraïne tot een nieuwe Koude Oorlog? Voor de puzzel moeten we kort terugkeren naar de gelijkenis van de Minotaurus
En toch, net als in de jaren 1770, zou het beschrijven van het huidige opkomende systeem in de termen van het verleden en het hyperkapitalisme, platformkapitalisme of rentenierkapitalisme noemen niet alleen een mislukking van de verbeelding zijn, maar ook het missen van de grote transformatie van onze samenleving die momenteel plaatsvindt.
cloud-lijfeigenen werken gratis om de voorraad cloud-kapitaal te vergroten, waardoor cloudalisten zich steeds meer van de meerwaarde kunnen toe-eigenen die de kapitalisten halen uit werknemers die al zijn omgezet in cloud-professionals wier werk wordt geleid en versneld door cloud-kapitaal
Wat zij een vectorverstikkend kapitaal noemen, leek mij een nieuwe mutatie van kapitaal, een wolkkapitaal dat zo virulent was dat het een nieuwe heersende klasse creëerde met feodale krachten om rijkdom te extraheren.
Wat is kapitaal? Het is geen geld, ook al kan geld je kapitaal kopen op dezelfde manier waarop het je landgadgets kan kopen. goede publiciteit.
Ik hoopte dat dergelijke coöperaties een voordeel zouden kunnen stelen ten opzichte van de General Motors en de General Electrics van de kapitalistische wereld, zodat, om de taal van economen te gebruiken, de schaalvoordelen die ten grondslag liggen aan de macht van General Motors en General Electric zouden worden uitgeroeid, waardoor een proces zou worden geactiveerd dat op zijn minst de macht van het bedrijfsleven zou uitputten en misschien wel de weg zou kunnen banen naar een fatsoenlijke niet-kapitalistische toekomst.
Maar zoals ik al heb laten doorschemeren, is het verhaal van de opkomst van cloud-kapitaal met behulp van staatsgeld begint feitelijk al eerder, want het was in de nasleep van de crash van 2008 dat staatsgeld massaal door de centrale banken van de wereld werd gedrukt en zijn vreemde en contra-intuïtieve effect op de winst begon te hebben.
Ondertussen werden de debatten over de impact van Big Tech versterkt door het idee van surveillancekapitalisme dat populair werd gemaakt door Shoshana Zuboffs boek The Age of Surveillance Capitalism The Fight for a Human Future and the New Frontier of Power Public Affairs
Onder het kapitalisme werd land als de dominante productiefactor vervangen door kapitaal, het leengoed werd vervangen door de markt en de grondrente werd vervangen door winst
Maar is dit allemaal echt nieuw? Is cloudkapitaal radicaal anders dan andere soorten kapitaal, zoals hamers, stoommachines of de televisienetwerken die Don Draper heeft ingezet om onze matrix van verlangens te manipuleren. Het is zeker niet minder fysiek dan deze andere soorten kapitaal, want de cloud-metafoor is slechts een metafoor
... Dit kon niet vóór 2008 zijn gebeurd, omdat de ultrarijken tot dan toe simpelweg geen toegang hadden tot voldoende contant geld waarmee de Grote Drie een aanzienlijk deel van de New York Stock Exchange konden kopen
Karl Marx voerde aan dat als alle andere factoren gelijk blijven, de kapitaalaccumulatie ervoor zorgt dat de winstvoet op de lange termijn daalt, omdat naarmate de productie kapitaalintensiever wordt, elke eenheid output minder menselijke ervaringsarbeid bevat.
Waarom zouden de ultrarijken van de wereld hun geld via een met yuans geasfalteerde weg sturen die wordt gecontroleerd door de People's Bank of China als ze gebruik kunnen maken van de bestaande, zij het hobbelige, door dollars aangelegde supersnelweg. Een goede reden verscheen kort na de eerste explosies boven Kiev Kharkiv en Mariupol, de bovengenoemde inbeslagname door Amerika van honderden miljarden dollars die toebehoorden aan de Russische centrale bank.
Nu het geld van de centrale bank de winst vervangt als de brandstof van de economie en de alles-rally de prijs van PropCom-achtige dochterondernemingen steeds verder omhoog drijft, zou private equity zoveel mogelijk kapitalistische bedrijven kunnen overnemen en met succes van activa kunnen ontdoen als het in één keer in handen kan krijgen.
... aandelenkoersen kelderen en tienduizenden Big Tech-werknemers verliezen hun baan en nu oliemaatschappijen en supermarkten fantastische winsten genieten, zal de technofeodale zeepbel niet barsten Is deze niet al gebarsten Terug naar uw vraag: het kapitalisme is niet weer op het goede spoor Uw oorspronkelijke vraag was of het internet het kapitalisme onoverwinnelijk zou maken of zijn ondergang zou bewijzen en inmiddels kent u mijn antwoord
Dus hoe durf ik me zelfs maar voor te stellen dat het kapitalisme op zijn retour is, dat het wordt overgenomen. Ben ik vergeten dat niets het kapitalisme meer versterkt dan de illusie dat het uit het bestaan evolueert naar iets nieuws? Een gemengde economie, een verzorgingsstaat, een mondiaal dorp. Nee natuurlijk ben ik het niet vergeten.
Helaas gebeurde er iets dat meer op het tegenovergestelde leek. Het is het kapitaal dat het juk van de kapitalistische markt heeft afgeschud. En terwijl het kapitaal zijn overwinningsronde neemt, is het kapitalisme zelf aan het achteruitgaan.
2 Markten als waarden Gedecentraliseerd distributiemechanisme Winst voedt kapitaalaccumulatie motiveert kapitalisten en smeert de radertjes en radertjes van het kapitalisme, terwijl particuliere schulden gecreëerd door financiers uit het niets 8 kapitalisten in staat stellen de grote vaste kosten te financieren die gepaard gaan met het opbouwen van nieuwe fabrieken en netwerken van fysiek kapitaal
Zoals opeenvolgende mutaties de varianten van een organisme vermenigvuldigen totdat er op een gegeven moment een geheel nieuwe soort verschijnt, zo gaat de technologische verandering binnen een sociaal systeem door totdat het systeem plotseling is getransformeerd in iets heel aparts, hoewel dat niet betekent dat alle materialen waaruit het systeem is opgebouwd (kapitaal, arbeid, geld) noodzakelijkerwijs zijn veranderd.
Nee, de werkelijk historische verstoring was het automatiseren van de macht van het kapitaal om mensen buiten de fabriek, de winkel of het kantoor de opdracht te geven om ons allemaal in cloud-proles en alle anderen in cloud-lijfeigenen te veranderen in de directe, onbetaalde dienst van cloud-kapitaal, zonder tussenkomst van welke markt dan ook.
De geboorte van de internet-commons Nu computers met elkaar praten, zal dit netwerk kapitalisaties gaan makenHet is onmogelijk om omver te werpen. Of zou het eindelijk zijn achilleshiel kunnen onthullen? Om de impact van het internet op het kapitalisme te peilen, moeten we eerst de evoluerende relatie ervan met het kapitalisme begrijpen.
Vóór 2008, toen het kapitalisme nog steeds afhankelijk was van winst als drijvende kracht, zou het niet mogelijk zijn geweest om een dergelijk plan te veralgemenen als dat wel het geval was, en te veel van de verschillende PropComs zouden tegelijkertijd in de verkoop gaan, terwijl hun waarde zou dalen.
Naarmate het cloud-kapitaal zich ophoopt als gevolg van de onbetaalde arbeid van cloud-lijfeigenen en de cloud-rentes van de vazalkapitalisten, wordt steeds meer van de meerwaarde die in de kapitalistische sector wordt gegenereerd, weggesluisd in de vorm van meer cloud-rente naar de cloudalisten.
... de opkomst van de cloudalisten en de teloorgang van de winstwereld die jouw generatie en de mijne als vanzelfsprekend beschouwden, maar die geen aanleiding gaven tot een nieuw type kapitaal, noch een nieuwe klasse die de kapitalisten kon uitdagen voor dominantie
Hier is een glimp van wat cloud-kapitaal zo fundamenteel nieuw, anders en eng maakt. Kapitaal is tot nu toe gereproduceerd op een bepaalde arbeidsmarkt, in de fabriek, op kantoor, in het magazijn.
Wat zou er nodig zijn om het kapitalisme te laten sterven In je jeugd had je een definitief antwoord Het kapitalisme zal net als Dr. Frankenstein indirect door eigen hand sterven als een verdienstelijk slachtoffer van zijn grootste schepping, het proletariaat
Dus hoe verhoudt dit zich tot de Nieuwe Koude Oorlog tussen Amerika en China? Vanaf 1971 werd elke niet-Amerikaanse kapitalist met enorme dollarrijkdom geconfronteerd met hetzelfde probleem: wat te doen met dollars in een land waar ze geen dollars konden uitgeven. De enige optie was om ze terug te brengen naar Amerika om ze daar te investeren
Maar hoe kon geld een slechte zaak worden om te worden afgevoerd Toen centrale banken geld begonnen te behandelen zoals een autofabrikant verbruikt zwavelzuur behandelt of een kerncentrale het radioactieve afvalwater, toen wisten we dat er iets verrot was in het koninkrijk van het gefinancialiseerde kapitalisme
De oorlog in Oekraïne was voor de Verenigde Staten aanleiding om maatregelen te nemen die aanzienlijke geldstromen omleidden van het op de dollar gebaseerde betalingssysteem naar een op de yuan gebaseerd systeem dat door Chinees cloudkapitaal werd beheerd.
Kapitalisme - De sleutel tot het begrijpen van hoe het kapitalisme rijkdom produceert en verdeelt, is gebaseerd op de waarde van arbeid en kapitaal, die elk een tweeledig karakter hebben.
De minder voor de hand liggende maar interessantere weerslag van de Grote Inflatie in een wereld die haar vroege technofeodalistische fase doormaakt, is echter subtieler en verweven in het productieve weefsel van de samenleving. Traditioneel kapitaal wordt verder verdrongen door nieuw cloudkapitaal dat het superboogbereik van het technofeodalisme bespoedigt en versterkt.
Het is nu tijd om de verklarende kracht ervan verder te ontketenen, want ik geloof dat het ons helpt niet alleen onze sociaal-economische situatie te begrijpen, maar ook de gigantische machtsstrijd die deze eeuw wel eens de Nieuwe Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en China zou kunnen definiëren.
En zoals ik in het volgende hoofdstuk zal uitleggen, deed het dit door het incuberen van een nieuwe vorm van kapitaal die uiteindelijk de eigenaren in staat heeft gesteld zich los te maken van het kapitalisme en een geheel nieuwe heersende klasse van zichzelf te worden.
Maar het is voor de Amerikaanse heersers zorgwekkend duidelijk geworden dat de Chinese cloudalisten al een macht hebben verworven die Amerikaanse cloudalisten moeite hebben om de macht te evenaren die voortkomt uit een succesvolle fusie van cloudkapitaal en financiën of cloudfinanciering.
Ik kan me zijn ergernis voorstellen dat de dierbare bewakers van het kapitalisme, zoals de Fed en de Bank of England, een nieuwe vorm van cloud-kapitaal hebben gefinancierd dat vandaag de dag markten uitroeit en consumenten van soevereine agenten verandert in speeltuigen van algoritmen die buiten de effectieve controle van marktregeringen en misschien zelfs hun uitvinders liggen.
De taak was duidelijk en ontmoedigend. Ik moest uitleggen hoe productiedistributie, innovatie, landgebruik, huizengeld, prijzen en een heleboel andere dingen zouden werken in een samenleving die land en kapitaal heeft gesocialiseerd, inclusief de algoritmische AI-aangedreven cloudgebaseerde variant
In beide aspecten van zijn gedrag legt Draper de essentie vast van de naoorlogse transformatie van het kapitalisme, de ontdekking van een nieuwe markt, namelijk de markt voor onze aandacht geënt op een glanzende nieuwe industriële structuur, maar alles binnen een systeem dat volledig afhankelijk blijft van de dubbele aard van arbeid.
Door ten onrechte aan te nemen dat de opkomst van de georganiseerde arbeid de enige serieuze bedreiging van het kapitalisme was, heb ik volledig de epische transformatie van onze tijd gemist, hoe de privatisering van de internet-commons, geholpen door de crisis van 2008, die centrale banken ertoe bracht de sluizen van staatsgeld te openen, een nieuw, supermachtig type kapitaal zou voortbrengen
Een sociale relatie die kapitaaleigenaren extractiemacht geeft over niet-eigenaren, naast de fysieke aanwezigheid en functie van kapitaal, biedt de eigenaren de sociale macht die nodig is om meerwaarde te extraheren, zie 1
Na de Tweede Wereldoorlog ging de huur omhoog, iets dat beter is dan alleen maar het overlevende kapitalisme; het bracht een heropleving teweeg aan de voet van de opkomende technostructuur; het verband van conglomeraten met een enorme productiecapaciteit en marktbereik die voortkwamen uit de oorlogseconomie
Ik kan me zijn ontsteltenis voorstellen dat de schadelijke quasi-feodale rente de kans kreeg om historische wraak te nemen op de vruchtbare kapitalistische winst, waarbij het streven naar winst werd overgelaten aan de aspirant-kleinburgerij, terwijl de werkelijk rijken vrolijk tegen elkaar fluisterden dat winst voor verliezers is.
En zo komt de heerlijke antinomie van onze tijd in beeld. De kapitalistische activiteit groeit binnen hetzelfde proces van energieke kapitaalaccumulatie dat de kapitalistische winst degradeert en geleidelijk de kapitalistische markten vervangt door technofeodalisme.
Wat iedere valuta waarde geeft behalve de economie die erachter staat. Slechts één ding kan het probleem omzeilen: de dollar. Het financiële project van het Bretton Woods-systeem was gedurfd om de valuta's van Europa en Japan te dollariseren door de Europese valuta's en de yen aan de dollar te koppelen met vaste wisselkoersen, vandaar de dertig drachmen op één dollar waarvan de ondergang u in 1975 verontrustte.
Door te sterven dwong het het kapitalisme tot zijn laatste en fatale metamorfose, waardoor een systeem ontstond waarin de macht in handen is van nog minder individuen die een dapper nieuw type kapitaal bezitten.
Het resultaat was een nieuw type kapitaalwolkkapitaal dat een geproduceerd middel werd om enerzijds de arbeid te beheersen en anderzijds cloudhuur af te dwingen van kapitalisten voor toegang tot consumenten.
de markt voor aardappelen, waar normaal gesproken kan worden vertrouwd op een daling van de prijs om de verkoop te stimuleren, waren catastrofaal wanneer toegepast op de economie als geheel de macro-economie waar een daling van de geldprijs de rente wellicht nooit de geldstromen in de vorm van investeringen en werkgelegenheid zal stimuleren
Door kapitalistische bedrijven op een andere manier af te schaffen door arbeids- en aandelenmarkten te beëindigen, wordt de weg vrijgemaakt voor werkelijk concurrerende productmarkten en een proces van prijsvorming dat de grote motor van ondernemerschap en innovatie aandrijft, die het conventionele denken ten onrechte associeert met het kapitalisme.
[KAPITAALACCUMULATIE] Kapitaalgoederen worden, net als alle andere goederen, geproduceerd binnen kapitalistische bedrijven, waarbij gebruik wordt gemaakt van betaalde arbeid en eerder geproduceerd kapitaal.
Mad Man
*- De Mad Men passage is deze:
Een van die transformaties voltrok zich rond de tijd dat jij me leerde over de magie van het strijken voor onze open haard. Om uit te leggen wat ik bedoel met *technofeodalisme*, moet ik eerst deze verandering in detail beschrijven – de nieuwste metamorfose van het kapitalisme, een reeks ontwikkelingen die het onderwerp vormt van dit hoofdstuk. Pas in het volgende hoofdstuk zal ik kunnen uitleggen wat het heeft vervangen.
### Het onherroepelijke terughalen
In een aflevering van *Mad Men*, de televisieserie over de opkomst van de reclamewereld in de jaren zestig, coacht de legendarische creatief directeur Don Draper zijn protégée Peggy over hoe ze moet denken over *Hershey*, een chocoladereep die hun bureau moet verkopen.
Draper’s marketingfilosofie vat de geest van die tijd perfect samen: *“Je bent het product. Jij, die iets voelt.”* Of, zoals James Poniewozik het in *Time* magazine interpreteert: *“Je koopt geen Hershey-reep voor een paar ons chocolade. Je koopt het om het gevoel van liefde terug te halen dat je kende toen je vader je er een gaf voor het maaien van het gazon.”*
### De massale commercialisering van nostalgie
Wat Draper hier aanstipt, markeerde een keerpunt voor het kapitalisme. Terwijl de grote kwesties van de jaren zestig gingen over de Vietnamoorlog, burgerrechten en de instituties die het kapitalisme moesten temmen (zoals Medicare, voedselbonnen en de verzorgingsstaat), legde Draper zijn vinger op een fundamentele mutatie in de kern van het systeem.
Efficiënt produceren wat mensen begeerden, was niet langer genoeg. Het kapitalisme omvatte nu ook de vaardige fabricage van verlangen.
Het kapitalisme was begonnen als een onvermoeibare drang om een prijs te zetten op dingen die ooit geen prijs hadden: gemeenschappelijke gronden, menselijke arbeid, alles wat gezinnen vroeger voor eigen gebruik produceerden – van brood en zelfgemaakte wijn tot wollen truien en gereedschap.
Als er iets was dat mensen deelden en waardeerden, maar wat geen prijs had en alleen belangrijk was om zijn intrinsieke of *ervaringswaarde* – zoals een handgemaakt tafelkleed van oma, een prachtige zonsondergang of een betoverend lied – vond het kapitalisme er een manier op om het te *commercialiseren*: om de ervaringswaarde te onderwerpen aan een ruilwaarde.
Het lag in de aard van het beest. Kapitalisme is synoniem met de triomf van ruilwaarde, omdat het de enige waarde is die kan worden omgezet in meer kapitaal.
Net zoals de Borg in *Star Trek* afhankelijk zijn van het assimileren van de biologische en technologische uniciteit van andere soorten voor hun overleving, heeft het kapitalisme de aarde overgenomen door waar mogelijk elke ervaringswaarde die het tegenkomt te assimileren in zijn ruilwaardeketen.
Nadat het elk beschikbaar hulpbron, gewas en artefact had geassimileerd, ging het kapitalisme verder met het commercialiseren van de ether, vrouwenlichamen, kunst, genen, asteroïden en zelfs de ruimte zelf.
In dat proces wordt de ervaringswaarde van alle dingen teruggebracht tot een dollarsom, een handelsactief of een verhandelbaar contract.
En toch, in tegenstelling tot de angstaanjagende groet van de Borg – *“Jullie zullen worden geassimileerd. Verzet is zinloos!”* – is de weerstand van de ervaringswaarde niet tevergeefs geweest.
Elke keer dat de aanval van de ruilwaarde zijn verdedigingen heeft overwonnen, is de ervaringswaarde ondergronds gegaan, naar de catacomben van onze psyche. Daar ontdekte Don Draper – of, nauwkeuriger gezegd, de mannen en vrouwen op wie *Mad Men* is gebaseerd – het, haalde het terug en ja, commercialiseerde het.
In dat proces veranderde het kapitalisme radicaal.
Als je naar *Mad Men* kijkt, vraag je je af waarom het bureau Draper een fortuin betaalt voor wat hij doet. Meestal ligt hij horizontaal op een comfortabele bank in zijn kantoor, drinkt indrukwekkende hoeveelheden bourbon, heeft een reeks inzinkingen, gedraagt zich onvoorspelbaar en onprofessioneel, en als hij al de moeite neemt om te delen wat hij denkt, zijn het meestal cryptische en onsamenhangende gedachten.
Maar net op het moment dat je verwacht dat hij zichzelf vernietigt of wordt ontslagen, bedenkt hij magische manieren om van middelmatige chocolade, alledaagse staalproducten tot tweederangs hamburgerrestaurants iets te maken dat emotioneel resonant en intens begeerlijk wordt.
In beide aspecten van zijn gedrag vat Draper de essentie samen van de naoorlogse transformatie van het kapitalisme: de ontdekking van een nieuwe markt, namelijk de markt voor onze aandacht, gecombineerd met een glanzende nieuwe industriële structuur, maar binnen een systeem dat volledig afhankelijk blijft van de dubbele aard van arbeid.
De dubbele aard van Drapers arbeid wordt in elke aflevering van *Mad Men* breed uitgemeten. Zijn bazen zouden dolgraag zijn ideeën willen kopen zonder hem te hoeven tolereren, terwijl hij halfdronken rondhangt in het kantoor.
In de taal van het vorige hoofdstuk zouden ze graag de kans grijpen om Drapers *ervaringsarbeid* direct te kopen. Alleen kunnen ze dat niet, zelfs als hij dat zou willen verkopen.
In plaats daarvan zijn ze gedwongen om zijn *commodity-arbeid* (dat wil zeggen zijn tijd en potentieel) te kopen in de hoop dat, tijdens zijn dronken roes, zijn genie spontaan de beroemde Drapers-magie zal produceren. En wanneer dat gebeurt, bevestigen hun immense winsten opnieuw dat kapitaal voortkomt uit het onvermogen van kapitalisten om ervaringsarbeid direct te kopen.
Drapers genie ligt erin dat hij het paradox van commercialisering begrijpt. Ja, het kapitalisme moet alles wat het aanraakt commercialiseren. Maar tegelijkertijd hangt hoge ruilwaarde – en dus serieuze winsten – ervan af dat het niet volledig lukt.
Om niet het lot te ondergaan van een school roofdieren die zijn prooi zo efficiënt verslindt dat het uiteindelijk van de honger sterft, is het kapitalisme afhankelijk van een eindeloze voorraad ervaringswaarden die zijn ruilwaarden kunnen verslaan en opeten. Het moet altijd ontdekken en commercialiseren wat het tot nu toe heeft gemist.
Slimme reclamemakers doen precies dat: ze putten uit emoties die eerder aan commercialisering ontsnapt zijn om onze aandacht te vangen. Vervolgens verkopen ze onze aandacht aan een entiteit wiens bedrijf het is om de ervaringswaarde die zich in onze ziel verborgen hield, te commercialiseren.
Met zijn toespraak over de Hershey-reep legt Draper een cruciaal aspect bloot van hoe het kapitalisme kort na de oorlog zijn gouden tijdperk bereikte. Hoe konden de winsten blijven stromen nu alles ogenschijnlijk al gecommercialiseerd was?
Drapers antwoord: door ongemodificeerde emoties diep in ons te triggeren.
Zo wordt een Hershey-reep het symbool van een dode vaders aanraking. Bethlehem Steel wordt herbrand als de geest van de Amerikaanse *polis*, waarbij het staalproduct het ijzeren tijdperk van de Nieuwe Wereld symboliseert.
Wanneer Draper en Peggy een Burger Chef-filiaal bezoeken, zien ze de mogelijkheid voor een televisiereclame die de keten promoot als een gelegenheid voor gezinnen om zich te herenigen rond zijn plastic tafels – ver van het gezinshuis, waar samenzijn niet langer mogelijk is omdat ieders aandacht is gegijzeld door de televisie.
Reacties