Het merk Brics

"Zo sterk en machtig is China dus nog niet wanneer ze met (hun) vijand India willen samenwerken als ook met Rusland. Maar Brazilië, toch altijd onderdeel van het BRICs concept ligt er even uit..."  Dat schreef ik enige maanden geleden en weet eerlijk gezegd niet meer welk (social) nieuwsfeit hieraan ten grondslag lag.  Maar het is wel een mooi moment om even in te zoomen op de status van het BRICS alternatief voor de "westerse" wereld.

Actualiteit - Xi, Poetin en Modi vinden elkaar in afkeer van westerse dominantie

"De geopolitieke buurtvergadering die Xi Jinping deze week organiseerde in het kader van de Shanghai Coöperation Organisation (SCO), is politiek theater van bijzondere klasse. Niemand kon tijdens de bijeenkomst van de bescheiden regionale veiligheidsorganisatie (tien leden) missen dat er in Azië gestaag wordt gewerkt aan een nieuw machtscentrum – als alternatief voor de ordening die de Verenigde Staten na de Tweede Wereldoorlog opbouwden en bestierden.

Uit het Chinese Tianjin kwamen onvergetelijke beelden. De Indiase premier Narendra Modi nam de Russische president Vladimir Poetin, gezocht oorlogsmisdadiger, letterlijk bij de hand toen ze – stralend van oor tot oor – hun opwachting maakten bij gastheer Xi, die hard had geoefend op zijn goedmoedigste blik.

Xi en Poetin werken al langer aan een alternatief voor de westerse overmacht. Modi sloot zich daar nu opzichtig bij aan.  

... De parade is machtsvertoon van de Chinese krijgsmacht en een manier om geschiedschrijving bij te punten. Xi wil laten zien dat ook China een grote bijdrage leverde aan het einde van de Tweede Wereldoorlog – en dus een logische stem toekomt in het vormgeven van de wereldorde. ...

... Het is onbekend wat macho Poetin vond van Modi’s handje-houden, maar voor de Russische leider was het hoe dan ook winst dat de hele wereld weer kon zien dat hij ondanks aanhoudende agressie in Oekraïne nog steeds politieke vrienden heeft. ... Voor Modi was de timing van de bijeenkomst in China een heerlijke meevaller. Kort na een verbluffend harde botsing met Trump over diens invoerheffingen kon Modi laten zien dat hij écht niet alleen op de VS is aangewezen. ...

Trump joeg Modi bovendien in de gordijnen, schreef The New York Times, door steeds maar weer te claimen dat hij had gezorgd voor vrede tussen India en Pakistan. In de Indiase beleving was dat anders gegaan en Modi was zeker niet van plan om Trump, anders dan Pakistan, voor te dragen voor de Nobelprijs.  .. Rubio postte een zoetsappig bericht op X: „De duurzame vriendschap tussen onze volkeren is de basis onder onze samenwerking en duwt ons vooruit bij het realiseren van het enorme potentieel van onze economische relatie.” Rubio’s handreiking kan moeilijk verbloemen dat de VS fiks hebben geblunderd door uitgerekend India, Azië’s grootmacht nummer twee, van zich te vervreemden en – in elk geval even – in de armen van Xi te drijven. Ook als de VS en India het weer bijleggen laat de affaire eens zien dat landen in een multipolaire wereld iets te kiezen hebben. En wie opties heeft is minder afhankelijk en staat sterker.

Het was voor het eerst in zeven jaar dat Modi bij Xi op bezoek ging.  ... Rusland leunt in zijn strijd met het Westen om Oekraïne al lang op China. Beijing levert weliswaar geen wapensystemen aan Moskou, maar zonder de economische band met China zou Rusland de oorlog moeilijk vol kunnen houden. 

... Xi wierf intussen voor de nieuwe ordening, waarvan hij, dat spreekt voor zich, het middelpunt wil zijn. De Chinese staatskrant Global Times omschreef de SCO in een commentaar als een voorbeeld van „multilateralisme in de praktijk” dat vooral populair is nu „bepaalde westerse machten multilaterale mechanismen ondermijnen”. Met andere woorden: voor échte internationale samenwerking moet je tegenwoordig in Beijing zijn, niet in Washington (bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2025/09/02/xi-poetin-en-modi-vinden-elkaar-in-afkeer-van-westerse-dominantie-a4904780, 2 sept 2025)

Trouw - Gastheer Brazilië moet op eieren lopen om de Brics-landen op één lijn te krijgen (juli 2025)

Gastland Brazilië zet voor de Brics-top in Rio de Janeiro, die zondag begint, in op een gezamenlijke koers. Maar Trumps invoerheffingen en de situatie in het Midden-Oosten zorgen voor verdeeldheid.
Aan de oude wereldorde is een einde gekomen en het is aan de Brics-landen om tijdens de top in het Braziliaanse Rio de Janeiro voorstellen te doen voor een nieuwe. Dat zegt de Braziliaanse regeringsadviseur voor buitenlandse zaken Celso Amorim in een interview met ’s lands grootste televisiezender O Globo.

Celso Amorim is een van de mensen waar de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva, bekend als kortweg Lula, goed naar luistert. Sinds het aantreden van de Amerikaanse president Donald Trump is er een ‘oorlog over importheffingen’ gaande en wordt er niet meer multilateraal onderhandeld, alleen nog maar bilateraal, betoogt Amorim, en dat is volgens hem verkeerd. Brazilië staat van oudsher bekend als voorstander van multilaterale overleg en het bereiken van diplomatieke oplossingen in conflicten. Het land hoopt dan ook met de Brics-top op 6 en 7 juli een nieuwe impuls voor een wereldorde te geven waarin landen als Brazilië, die zich niet gebonden achten aan de agenda’s van vooral het Westen, meer stem krijgen. Lula’s aanwezigheid bij de overwinningsparade in Moskou op 9 mei werd in het Westen met gefronste wenkbrauwen bekeken, maar is in de filosofie van ongebondenheid die Celso Amorim aanhangt volstrekt aanvaardbaar.
Amorim verklaarde in het interview met O Globo dat een nieuwe wereldorde niet op de agenda van Brics-top staat. Maar hij acht het wél noodzakelijk die te bespreken.
Het is volgens hem onwenselijk dat Europa zich afhankelijk van de Verenigde Staten blijft opstellen. In dat verband betreurt Amorim het ook dat er nog steeds geen handelsverdrag tussen de Europese Unie en Mercosur-landen Brazilië, Uruguay, Paraguay en Argentinië bestaat. Dat is niet alleen een handelsakkoord, maar ook een politiek akkoord, betoogt hij.
Reuzen China en Rusland matigen
Gemakkelijk wordt de aftrap voor een nieuwe wereldorde niet, want twee van de andere machtige Brics-landen, China en Rusland, hebben andere ideeën hoe deze eruit moet zien. China streeft naar een dominante leiderschapspositie in het mondiale Zuiden, en neigt samen met Rusland naar een anti-westerse opstelling.
Daar staat tegenover dat in januari Indonesië is toegetreden en dat twee andere Zuidoost-Aziatische landen, Maleisië en Thailand, een vraag voor het lidmaatschap van Brics hebben ingediend. Brics is een acroniem dat staat voor Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika – maar sinds kort staat het lidmaatschap open en streeft de groep ernaar groter en invloedrijker te worden.
Volgens het blad Foreign Affairs hebben landen als Indonesië een matigende werking op de reuzen Rusland en China en vergemakkelijken ze het multilaterale evenwicht waar Brazilië zo naar op zoek is.
... India, een ander oorspronkelijk Brics-land, is daarentegen de laatste jaren steeds hechter met Israël geworden, hoewel het ook grote economische belangen in Iran heeft. Het wordt dus op eieren lopen voor gastland Brazilië om een voor iedereen aanvaardbare slotverklaring over Israël-Iran op te stellen – als die er al komt.
Lula verliest aan populariteit ... hij kan een succes goed gebruiken ... Tot overmaat van ramp kwam het Britse blad The Economist eind juni met een artikel dat betoogde dat Lula in de buitenlandse politiek invloed verliest. Die kritiek draait juist om datgene waar Amorim voor pleit: dat Brazilië zich afkeert van het Westen. De Braziliaanse regering heeft een reactie op het stuk aangekondigd (4 juli 2025, https://www.trouw.nl/buitenland/gastheer-brazilie-moet-op-eieren-lopen-om-de-brics-landen-op-een-lijn-te-krijgen~bab34ad5/)

Een soortgelijk verhaal heeft de Vk rond die tijd [TT]: 

• Nooit eerder hadden ze zoveel reden om samen te werken: wat doen brics-landen Tegen Trump?

Hoe staat dat er nu bij?

We zien in de social media dat Brics het nieuwe machtscentrum wordt. Indonesië is toegetreden vorig jaar. Hoe staat dat er nu bij. Is er in die vier / vijf maanden, zichtbaar verandering gekomen?

Als je zoekt op "nieuws" over BRICS dan is het laatste bericht twee jaar oud. Twee jaar geleden, stelde de Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva... tijdens de BRICS bijeenkomst in Zuid-Afrika een nieuwe wereldmunt voor. Nooit meer iets van gehoord.

Europa (De EU) gaat meer samenwerken met India, en het lijkt erop dat de omwenteling in en van de VS in de wereld (orde) het Brics initiatief overbodig maakt.

Op MCenV is het eerste bericht over de BRICS - oprichting 16 juni 2009 - na de GFC, voor het eerst aan de orde bij "de legendarische val van de dollar.

Mijn algemene standpunt bij dit soort ontwikkelingen is dat er een merk opgebouwd moet worden en het merk BRICS is kleiner dan dat van India en China. En zal zo blijven. Dan is er het merk Rusland, als groot voorstander van en leider in de Brics-wereld dat zelf geen sterk merk meer is.

Over de Brics hoor je dus niks meer in de toekomst? TT - Tegen Trump (of Tegen in het algemeen) lijkt me geen sterk initiatief voor een organisatie. Want wanneer de dreiging stopt of er iets anders in de wereldorde verandert, valt de basis voor een alliantie weg.

 

Om een sterk merk op te bouwen is er iets van een ideologie nodig. Een idee. Climate Change, Vrouwenrechten, of een gezamenlijke markt (De EU). Met alle kritiek op de EU en de Euro is het toch nog steeds een succes. Maar wat biedt Brics nu eigenlijk?

 

Als laatste en nog even, rusland. Wie wil nu Rusland structureel in zijn team hebben? Is dat niet de bottom-line van het BRICS probleem? Of Venezuela. Een speelbal van de weredorde en wie er aan de macht is. Meer niet. 

 

--
2023/07/op-zoek-naar-de-nieuwe-en-amerikaanse

-- afbeelding: https://canarias-semanal.org/art/38542/los-brics-la-ilusion-peligrosa