Puur eigenbelang

Gisteren zag ik op Netflix een film uit 2018 die zich afspeelde in Argentinië. Ik keek niet echt geconcentreerd, mede omdat het verhaal me niet echt boeide, weer zoiets uit het verleden, de geschiedenis waar we nu anders over denken, zo meende ik. Of typisch Netflix, oude verhalen in een nieuw licht zetten, met als doel de kijkverslaving gaande te houden.

Historici stoeien tegenwoordig in een trend waar alles uit de geschiedenis opnieuw uitgelegd moet worden. En dat begrijp ik nu wel, overigens. De tijd schreeuwt hier om.

"Si vis pacem, para bellum." Dat is een (meer dan twee) eeuwenoud gezegde dat nauwelijks uitleg behoeft. En ik neem het als houvast voor wat er nu in de wereld gebeurd. 2025 was het jaar van het verhogen van het defensiebudget, door de man van het jaar bij de Navo die daar mede voor gezorgd heeft. En het lijkt me niet meer dan logisch.

Onze oude vriend, Amerika (m) is verliefd op een nieuw doel en zet al zijn energie om deze nieuwe verovering tot een succes te maken. En Europa blijft eenzaam en alleen achter, met haar problemen van gesluierde religies, stikstof, en groene energie. 

In 1960 was het Adolf die in Argentinië onderdak had gevonden. Argentinië was een groot en machtig land, nog net voordat die al lang afbrokkelende macht voor de wereld bekend werd. Maar toen was dat imago nog niet versleten. Eichman werd overgehaald om een handtekening te zetten onder een document, als alternatief voor zijn vroege dood. Ook hier speelde eigenbelang, want hem werd beloofd dat zijn familie in Argentinië met rust gelaten zou worden. Er waren voldoende mensen (Joden) die zijn bloed wel konden drinken. Het is nog een wonder dat hij terecht werd gesteld in Israel en niet halverwege de reis vanuit Argentinië om het leven werd gebracht.

Maar zoals wel vaak bij Netflix of vroeger op de tv toen we leerde hoe de Romeinen (Ik Claudius) "leefden," blijkt de geschiedenis toch anders dan verwacht of gedacht.

Of... misschien is het gewoon zo dat we de geschiedenis voor lief nemen en te weinig echt onderzoeken hoe dingen zijn gelopen, en vrede hebben met de situatie die ons in de schoolboeken voorgehouden worden. Dat zie je vooral in dit tijdperk. Alles uit het verleden moet opnieuw onderzocht worden. En dan heb ik het geeneens over complotten.

Vaak zijn het niet eens historici die de steen van het verleden opnieuw omdraaien. Recent hoorde ik een filosoof in Nederland, ik meen bij De Nieuwe Wereld, ook zoiets, "nieuwe wereld." Een filosoof of door een compilatie van zijn gedachtegoed werd ons voorhouden dat de kiem van de geschiedenis van de oorlog in Oekraïne in 2014 moest gezocht worden.*

2014 en geschiedenis. Dan al? Een filosoof weet natuurlijk wel meer dan de gemiddelde mens over het verleden want filosofie is in feite wat zich vroeger afspeelde qua denken, maar dat maakt hem (m/v) nog geen expert. De meeste mensen verwarren journalistiek met geschiedenis. Vooral als het om economische geschiedenis gaat - een terrein van de geschiedenis waar ik zelf iets van af weet en kan concluderen dat je wordt overspoeld met experts op dat vlak.

Onze vriend Amerika heeft ons verlaten en we moeten nu onszelf leren te verdedigen. Dat is het verhaal. 

Maar klopt dat wel. Was Amerika onze vriend? Zo werkt het misschien in een roman, maar zijn naties vrienden van elkaar?

Ik denk - wanneer ik ook even probeer om iets over de geschiedenis te schrijven - dat Amerika helemaal niet uit vriendschap ons van de Russen en Duitsers bevrijd heeft in 1945. Ze werkten puur uit Eigenbelang. Zo werkt het daar namelijk. Eigenbelang.

Wanneer je dat begrijpt, dat de cultuur van Amerika niet uit liefdadigheid bestaat - ja er zijn meer filantropen in de VS dan in elke andere natie, maar definieer deze functie van filantroop. Daar ga ik liever nu niet op in - dan weet je dat alles in dienst staat van de economie en markt, en het doel om een aantal Amerikanen te verrijken. Amerika is geen complex land zoals Europa dat wel is. Met een enkel begrip - eigenbelang - heb je 80% van het Amerikaanse DNA begrepen.

Zo gezien, hebben we als Europa altijd alleen gestaan, maar dat wordt nu pas duidelijk.

Maar goed, je kan beter later dan vroeger wakker worden. Met dank aan Netflix en al die andere Amerikaanse producten waar ergens tussen die enorme berg aan producten af en toe iets te vinden is waar een stukje waarheid in zit, maar dan moet je wel goed zoeken. En je niet laten afleiden door de ruis in al dat sociale media lawaai.

Afbeelding - Techmiljardairs hebben maar één principe – eigenbelang – en dus buigen ze voor Trump (https://www.trouw.nl/buitenland/techmiljardairs-hebben-maar-een-principe-eigenbelang-en-dus-buigen-ze-voor-trump~bedc7fc3/)


-- 5 januari '26. De ontvoering [van de president van Venezuela] creëert een gevaarlijk precedent: machtigen kunnen de norm gaan hanteren dat doelen simpelweg met geweld worden weggenomen als ze dat willen. 
... President Trump presenteerde aanvankelijk argumenten over drugshandel en vermeende bedreigingen van Amerikaanse levens, maar richtte zich tijdens de persconferentie vooral op olie‑belangen en het herstel van de Venezolaanse olieproductie met een belangrijke rol voor Amerikaanse bedrijven. Daarmee zou de operatie volgens de analyse minder te maken hebben met gerechtigheid en meer met strategische en economische doelen.
...Rusland en China reageerden verbolgen en andere staten — van Zuid‑Amerikaanse buren tot NAVO‑partners — kunnen zich bedreigd voelen; Trump zelf suggereerde dat ook leiders van andere landen het risico lopen getroffen te worden. Een eerder Witte Huis‑bericht over Groenland kreeg extra lading in dit licht. (Met ontvoering Maduro scheppen de VS een gevaarlijk precedent, https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/04/met-ontvoering-maduro-scheppen-de-vs-een-gevaarlijk-precedent-a4916776)

* - DNW heeft het over de aanval op onze tradities. En dat op zich lijkt me inderdaad wat er in de wereld aan de hand is. De tradities staan onder druk. Maar dat heeft denk ik te maken dat we in een niet-normale omstandigheid leven. Het is crisis...

Reacties

Populaire posts van deze blog

Het grootste bordeel van Europa

Typisch Spaans: Balay

Wat doet een Chief Economist - Officer?