Wildgroei ziekenhuizen?

Zo'n zorgatlas kan iemand op een idee brengen. Of dat het geval is in onderstaand bericht is de vraag. Dat er veel ziekenhuizen in de randstad staan is wel duidelijk, maar een onderbouwing is altijd wel aardig. 

Zonder veel problemen kunnen in Nederland 15 ziekenhuizen dicht. Vooral in grote steden zijn er te veel ziekenhuizen. Dat zegt Wim van der Meeren, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ dinsdagavond in het NCRV-programma Altijd Wat. Ziekenhuizen zijn verantwoordelijk voor ruim een kwart van de alsmaar stijgende kosten in de zorg.
Van der Meeren denkt dat niemand er slechter van wordt als er bijvoorbeeld in Amsterdam een ziekenhuis sluit. ,,Er ontstaan geen wachtlijsten."
In een reactie zegt Marc Levi, topman van het AMC in Amsterdam, dat hij het ,,dappere taal vindt'', maar hij is het in principe wel met Van Meeren eens (bron: de gelderlander).

En wat dan als eerste; het sluiten van een academisch ziekenhuis (VUMC bijvoorbeeld) of een streekziekenhuis (Amstelland, OVLG, Slotervaart, ...)?
Wat ook duidelijk wordt - zonder een blik op de zorgatlas - is dat de zorgverzekeraars steeds meer macht krijgen. Helaas is er geen atlas van zorgverzekeraars, maar daar kan er waarschijnlijk ook een consolidatieslag plaatsvinden. Het grote verschil is dat ziekenhuizen grotendeels locatie-gebonden zijn. Zorgverzekeraars niet.

... De wildgroeidiscussie wordt verder aangewakkerd, maar dan op het niveau van gebruikte middelen in de ziekenhuizen:
In veel ziekenhuizen wordt gebruik gemaakt van onnodige, dure technologie, zoals lichaamsscans en operatierobots. Dat vindt Anton Westerlaken, bestuursvoorzitter van het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. De marktwerking in de zorg leidt tot verspilling, ...
Zo staan er in ziekenhuizen 44 PET-scans, terwijl er maar negen nodig zijn. De apparaten die kankercellen zichtbaar maken met behulp van radioactieve stof, kosten 3 miljoen euro. De verkwisting kan zo oplopen tot ruim 100 miljoen.
Westerlaken en zijn collega Marcel Levi, bestuursvoorzitter van het AMC, pleiten voor verdere specialisatie van ziekenhuizen. ,,De marktwerking moet plaatsmaken voor samenwerking tussen ziekenhuizen'', aldus Levi (bron: RTLZ)

-- april 2026.

'Met onze gezondheid raken we langzaam terug in de Middeleeuwen', zegt arts en hoogleraar Schelto Kruijff. Donderdag, 23 april 2026 (15:49) - NRC Handelsblad

"Schelto Kruijff, chirurg-oncoloog en hoogleraar aan het UMCG in Groningen, stelt in zijn recent verschenen boek Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk dat ziekenhuizen veel minder bijdragen aan de volksgezondheid dan algemeen wordt aangenomen — en dat ze zelfs ongezondheid veroorzaken. Vanuit zijn klinische praktijk en voorbeelden uit gesprekken met patiënten en familieleden bouwt hij een pleidooi op voor een fundamentele omslag: meer preventie, minder vertrouwen op curatieve zorg en serieuze aandacht voor de milieu-impact van de zorgsector.

Belangrijkste punten 

• - Individueel nut versus collectief effect: medische ingrepen kunnen voor individuele patiënten levens verbeteren (denk aan niertransplantaties), maar ze veranderen niet de onderliggende oorzaken van ziekte in de bevolking. Het aantal mensen met bijvoorbeeld nierfalen of obesitas stijgt juist, omdat omgevingskeuzes — voeding, luchtkwaliteit, leefstijl — onveranderd slecht blijven.
• - Ziekenhuizen als vervuilers: Kruijff wijst op grote klimaat- en milieugevolgen van de gezondheidszorg: een CO2-uitstoot die volgens hem groter is dan die van de luchtvaartsector, enorme hoeveelheden medisch afval en medicijnresten in afvalwater. Die milieubelasting draagt via klimaatverandering (hit­te, overstromingen, nieuwe infectieziekten) weer bij aan slechtere gezondheid.
• - De zorgparadox: terwijl het ziekenhuis beweert gezondheid te “produceren”, schept het tegelijk condities die gezondheid ondermijnen — een tegenstelling die Kruijff als een paradox bestempelt en waar hij sectorbreed aandacht voor vraagt.
• - Preventie boven curatie: de grootste winst voor de volksgezondheid ligt volgens Kruijff buiten het ziekenhuis: schonere lucht en water, minder zout en suiker in voedsel, gezonde schoolmaaltijden, regelgeving zoals een suikertaks. Hij waarschuwt tegen technologische fixes zoals brede inzet van medicatie tegen obesitas (bijv. Ozempic) zonder de voedingsomgeving aan te pakken.
• - Overbehandeling en levenskwaliteit: veel kosten ontstaan in de laatste twee à drie levensjaren. Kruijff pleit ervoor overbehandeling van ouderen te verminderen door betere gesprekken over doelen van zorg en sterven. Artsen hebben een natuurlijke neiging tot “doen”, maar grondige afweging kan leiden tot eerder afzien van ingrijpende behandelingen wanneer de kans op betekenisvolle winst klein is.
• - Cultuur en organisatie: het neoliberale kader faciliteert de verkoop van ongezonde producten, terwijl verzekeraars en zorgsturing gesprekken (tijd nemen voor gedeelde besluitvorming) financieel minder waarderen dan behandelingen. Ook ontbreken vaak sectorbrede standaarden voor milieuverantwoorde zorg; sommige milieuwetten laten de zorg zelfs buiten beschouwing."

https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/23/met-onze-gezondheid-raken-we-langzaam-terug-in-de-middeleeuwen-zegt-arts-en-hoogleraar-schelto-kruijff-a4926147